بایگانی

بایگانی اردیبهشت

بررسی تراز تجاری ایران و زیمبابوه در 8 سال اخیر

۲ اردیبهشت ۱۳۸۹ بدون دیدگاه

واردات ابزار پزشکی؛ صادرات رب گوجه

اقلام وارداتی حیرت‌آور است. با توجه به اینکه این کشور، کشور توسعه‌یافته‌ای محسوب نمی‌شود، به نظر می‌رسد باید از آن اقلام کشاورزی یا معدنی به کشور وارد شود، اما در سال 1384، کالاهای صنعتی نیز به ایران از این کشور آفریقایی وارد شده است، اقلامی چون: دستگاه‌های برقی تشخیص بیماری، لامپ هاولوله‌های میكروویو، دستگاه‌های پخش صوت جیبی، ساعت، ماشین‌های محاسب و… در این سال، تراز تجاری ایران و زیمبابوه، 24 به 76‌درصد به نفع زیمبابوه سنگینی می‌کند.

تراز تجاری ایران و زیمباوه

تراز تجاری ایران و زیمباوه

این تراز تجاری ایران و زیمبابوه است.کشوری که محمود احمدی‌نژاد، به زودی قصد سفر به آن را دارد. ترازی که بررسی آن در سال‌های گذشته نوسان زیادی را نشان می‌دهد. کشوری در جنوب آفریقا با جمعیتی نزدیک به جمعیت استان تهران. واردات از این کشور 13 میلیون نفری به ایران، هرگز نتوانسته بیش از دو صدم درصد از کشورهای صادرکننده کالا به ایران را به خود اختصاص بدهد. از طرفی، جمهوری اسلامی هم هرگز بیش از دو دهم درصد (در بین همه کشورها) کالا به این کشور صادر نکرده است. این رابطه تجاری مثل بسیاری از مراودات تجاری نیست، به بیانی نمی‌توان گفت که کالای منحصر به‌فردی بین دو کشور رد و بدل شده است. زیمبابوه از توتون، پنبه کوهی، حیوان زنده و… تا ابزار پزشکی به ایران  صادر کرده و در مقابل نیز ایران از ماشین‌آلات کشاورزی، صنعتی و الکترونیکی تا گوجه‌فرنگی، صابون و شامپو به این کشور صادر کرده است. اما یک نکته درخور توجه است و آن تراز تجاری به نفع این کشور جهان سومی آفریقایی است. به بیان دیگر، ایران از این کشور جهان سومی نیز به سبک بسیاری از کشورهای دیگر جهان بیشتر وارد کننده است تا صادر کننده.

نمودار چگونگی رابطه تجاری دو کشور

نمودار چگونگی رابطه تجاری دو کشور

1380
سال ابتدایی مورد بررسی این نوشتار است. تراز تجاری بین دو کشور به شدت به نفع زیمبابوه تنظیم شده است. این کشور تنها دو قلم کالا به ایران صادر کرده است: پنبه کوهی و توتون و تنباکو (و مشتقات آن)، این دو قلم ارزشی بالغ بر 4/9 میلیون دلار داشته است. در مقابل ایران اقلامی چون: سودسوزآور، موتورسیكلت، موم پارافین، انگور خشك‌كرده، فرش، گلیم، لوازم آشپزخانه، شستنی‌های توالت یا آشپزخانه و.. به ارزش 354 هزار دلار به این کشور وارد کرده است. سهم صادرات به زیمبابوه 0/008 درصد و سهم واردات از این کشور 0/02 درصد از بین کشورهای جهان است که با ایران رابطه تجاری داشتند.

1381
وضعیت تراز تجاری دو کشور در این سال 7درصد به نفع ایران تغییر می‌کند. زیمبابوه همچنان پنبه کوهی به ایران وارد می‌کند، اما جای توتون را گرافیت گرفته است. این دو قلم کالا، مجموعا 1/3 میلیون دلار ارزش داشته است، زیمبابوه در این سال 0/006 درصد از کل واردات به کشورمان را از آن خود کرده است. در مقابل ایران که در این سال وضعیت بهتری دارد، 233 هزار دلار انواع کالا نظیر همانکه سال 1380 به زیمبابوه صادر کرده بود، به این کشور آفریقایی صادر کرده است. اگرچه تراز تجاری دو کشور به نفع ایران شده است، اما هم صادرات و هم واردات کاهش چشمگیری نسبت به سال گذشته داشته است. اختلاف بین صادرات و واردات بین ایران و زیمبابوه در این سال برابر با  1/1  میلیون دلار است.

1382
در این سال، واردات از زیمبابوه رشد چشمگیری دارد، اما صادرات به آن کشور تغییر چندانی نکرده است. پنبه کوهی و توتون و تنباکو اقلام اصلی وارد شده از زیمبابوه هستند، اما در ردیف سوم، 200 کیلو حیوانات زنده (ذیل تعرفه 010690) به ارزش  9/3 هزار دلار به ایران وارد شده است. ارزش کل واردات از زیمبابوه حدود چهارمیلیون دلار بوده است و این حجم، تقریبا 0/01  از کل واردات ایران از کشورهای جهان است. در مقابل نیز ایران 571هزار دلار کالا نظیر: مواد شیمیایی، موتور سیکلت‌ها، فرش و کف‌پوش‌ها، میوه‌جات مثل: گوجه‌فرنگی، خربزه و شیرینی‌ها را به این کشور صادر کرده است.

1383
سال 83 است، سال برتری تجاری ایران نسبت به زیمبابوه، در هیچ سالی در هشت سال مورد بررسی در این گزارش، تراز تجاری ایران و زیمبابوه، این چنین به نفع ایران تنظیم نشده است. صادرات ایران به زیمبابوه  97‌ درصد این رابطه دو طرفه را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر، ارزش صادرات نیز به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. در این سال ایران 18  میلیون دلار کالا به این کشور جهان سومی صادر کرده، اقلامی چون: ماشین‌آلات کشاورزی و صنعتی، مواد شوینده و بهداشتی، فرش و وسایل الکترونیکی. سهم زیمبابوه از صادرات ایران نسبت به کل جهان در این سال 0/2 درصد است.  در مقابل واردات از زیمبابوه به طرز قابل توجهی کاهش یافته است. در این سال، این کشور مجموعا 499 هزار دلار توتون و تنباکو به ایران وارد کرده است. این یعنی  0/001 درصد از کل واردات ایران در آن سال.

1384
آنقدرها که صادرات به زیمبابوه کاهش یافته، واردات از آن افزایش نیافته است. در واقع، صادرات به این کشور نوسان حیرت‌آور خود را از دست داده است، اما در مقابل، واردات از آن رشد قابل قبولی نسبت به سال‌های مشابه داشته است.در این سال، مجموعا یک‌میلیون کالا از زیمبابوه به کشورمان وارد شده، اگرچه رشد واردات از زیمبابوه زیاد حیرت‌آور نیست، اما اقلام وارداتی حیرت‌آور است. با توجه به اینکه این کشور، کشور توسعه‌یافته‌ای محسوب نمی‌شود، به نظر می‌رسد باید از آن اقلام کشاورزی یا معدنی به کشور وارد شود، اما در سال 1384، کالاهای صنعتی نیز به ایران از این کشور آفریقایی وارد شده است، اقلامی چون: دستگاه‌های برقی تشخیص بیماری، لامپ هاولوله‌های میكروویو، دستگاه‌های پخش صوت جیبی، ساعت، ماشین‌های محاسب و… در این سال، تراز تجاری ایران و زیمبابوه، 24 به 76‌درصد به نفع زیمبابوه سنگینی می‌کند. ایران نیز در این سال اقلامی را چون گذشته، به ارزش 361هزار دلار به این کشور صادر کرده است. نکته قابل توجه آنکه، دیگر ماشین‌آلات صنعتی، صدرنشین اقلام صادراتی به زیمبابوه نیستند.

1385
صادرات ایران به زیمبابوه تقریبا نسبت به سال قبل نصف شده است، در مقابل واردات از آن کشور حدودا سه‌میلیون دلار افزایش داشته و به رقم کم‌سابقه  3/8 میلیون دلار رسیده است. البته شایان ذکر است، در این سال، به‌طور کلی واردات از تمامی کشورها افزایش داشته، با این حال سهم زیمبابوه از ارزش واردات کشورهای جهان به ایران 0/009 درصد است.
توتون تنباکو، فر و خوراک‌پز، ماشین ریش‌تراش و… اقلام وارداتی از زیمبابوه هستند. در مقابل: موتورسیکلت،کولرآبی، مواد شیمیایی، سوهان چوب و… اقلام صادراتی ایران به زیمبابوه هستند که ارزشی حدود 174هزار دلار را به خود اختصاص داده است.

1386
در این سال، واردات و صادرات هر دو به‌طرز قابل‌توجهی کاهش یافتند. رتبه ایران در تراز تجاری دو کشور بهبود یافته، سهم ایران از این مبادلات 88‌درصد است. 88‌درصد صادرات اقلامی نظیر: پسته، پیاز و موسیر، فرش و مواد شیمیایی به ارزش 338 هزار دلار. در مقابل زیمبابوه ابزارآلات صنعتی نظیر جعبه دنده، بلبرینگ و یراق آلات، وسایل تزئینی مثل شمع‌های جرقه‌زن و… به ارزش 48 هزار دلار به ایران وارد کرده است.

1387
در سال 1387 سهم ایران از مبادلات تجاری  دو کشور 48‌درصد است. 48‌درصد صادرات با ارزشی برابر با 285هزار دلار انواع: رنگ، موتور سیکلت، میوه‌جات، رب و آب‌میوه، آدامس و… در مقابل نیز زیمبابوه 309هزار دلار کالاهایی نظیر پروفیل، رادیاتور، قطعات و ماشین‌آلات صنعتی و… به ایران وارد کرده است.

1388
در سال 88، دوباره فاصله صادرات و واردات ایران و زیمبابوه افزایش می‌یابد. تنها تفاوت این دو حدود یک‌میلیون دلار است. سهم ایران 41‌درصد و سهم زیمبابوه 59‌درصد است. زیمبابوه اقلامی چون: توتون و تنباکو، اقلام صنعتی، مصنوعات نساجی و…به ایران به ارزش  3/5 میلیون دلار به ایران وارد کرده است. در مقابل ایران سهم 41درصدی خود را از این مبادلات با کالاهایی نظیر تراکتور، گاوآهن، مواد شیمیایی و… به ارزش 2/4 میلیون دلار پر کرده است.

میزان صادرات و درصد(از کل صادرات) به زیمباوه از ایران

سال

درصد از کل صادرات

میزان صادرات به زیمباوه

میزان کل صادرات از سایر کشورها

1380

0/008

354932

4204429447

1381

0/005

233599

4579509957

1382

0/009

571114

5922014779

1383

0/2

18047586

6803397888

1384

0/003

361661

10439600728

1385

0/001

174538

12853470773

1386

0/002

338360

15290975310

1387

0/001

285429

17963584950

1388

0/001

2468530

16790103194

میزان واردات و درصد(از کل واردات) از زیمباوه

درصد از کل واردات

میزان واردات از زیمباوه

میزان کل واردات از سایر کشورها

1380

0/02

4919794

18039844257

1381

0/006

1.396.133

22076602470

1382

0/01

4191236

26453466997

1383

0/001

499194

35226272289

1384

0/002

1127313

39131603390

1385

0/009

3811210

41544147035

1386

48013

48385896420

1387

309560

55637689293

1388

0/008

3526876

41223146731

تفاوت صادرات و واردات بین ایران و زیمباوه

سال

تفاوت

صادرات

واردات

1380

4564862

354932

4919794

1381

1162534

233599

1396133

1382

3620122

571114

4191236

1383

17548392

18047586

499194

1384

765652

361661

1127313

1385

3636672

174538

3811210

1386

290347

338360

48013

1387

24131

285429

309560

1388

1058346

2468530

3526876

*ارقام به دلار

* ارقام بر اساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران

———–

این گزارش در روزنامه پول، مورخ دوم اردیبهشت 1389 به چاپ رسید.

خون ایرانی ارزان تر از نوشابه

۲۴ فروردین ۱۳۸۹ 7 دیدگاه

کیلویی 500 تومان خون صادر می کنیم

صادرات 13 هزارتن خون ایرانی به کشورهای جنگ زده

کشورهای اصلی مقصد خون  ایرانی بر اساس ارزش صادرات

کشورهای اصلی مقصد خون ایرانی بر اساس ارزش صادرات

مشخص نیست این خون ها در کدام سازمان جمع آوری می شود، اما صادرات آن زمانی که در گمرک به ثبت رسیده است، به معنای آن است که کالایی با وزنی مشخص ـ توسط فروشنده ای نامشخص ـ  با ارزشی مشخص، فروخته و بهای آن دریافت شده است.

صادرات نزدیک به 13 میلیون کیلو خون ایرانی، اتفاق حیرت آوری است که طی چهار تا پنج سال گذشته رخ داده است. به راستی این میزان خون در اختیار چه شرکت یا سازمان و ارگانی می تواند باشد؟ در آمار گمرک نامی از صادر کننده خون برده نشده است. از طرفی، حجم بزرگ خون صادر شده(برابر با 13 هزار تن) و مقایسه آن با میانگین ارزش هر کیلوی آن(کمتر از هزارتومان) این فرضیه را که خون های صادر شده فراوری خاصی شده باشند را رد می کند.

در ایران خرید و فروش خون انسان زیاد معمول نیست و معتبرترین متولی دریافت خون از مردم کشورمان سازمان انتقال خون است که آن هم بابت خون های دریافتی پولی را به اهداء کنندگان پرداخت نمی کند. از طرفی در آمار گمرک بین خون انسان و حیوان تفکیکی قائل نشده است، همچنین نام صادرکننده خون نیز مشخص نشده است. تمام اینها، ارایه تصویری روشن از این مبادلات خونی و تجاری را دشوار می کند.  آنچه مشخص است، تمامی این صادرات ذیل تعرفه «30029000 » و تحت عنوان «خون انسان و خون حیوان»انجام شده است.

در سال 1387 سود بازرگاني كيسه خون به صفر می رسد. کیسه های خون در واقع ظرف هایی هستند که خون در آنها قرار می گیرد. براساس این تصویب نامه که در تاریخ سیزدهم مهرماه سال 1387 به امضای رییس جمهور وقت رسیده است، وزراي عضو كميسيون ماده (1) آيين‌نامه اجرايي قانون مقررات صـادرات و واردات بـه استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و با رعايـت تصويـب‌نامه شمـاره 25338/ت24794هـ مورخ 29/5/1380 تصويب نمودند: سود بازرگاني كيسه خون مشمول رديف 39232910 تعرفه از شانزده درصد (16%) به صفر درصد كاهش مي‌يابد. اين تصـويب‌نامه در تاريخ 8/7/1387 به تـأييـد رياست جمهوري وقت رسيده‌است.

ابتدای این هفته گزارشی در همین روزنامه به چاپ رسید که از واردات خون به کشور حکایت داشت، برخی استدلال می کنند که خون هایی که از کشورهای اروپایی و آمریکایی به کشورمان وارد شده است، خونی است که از ایران به آن کشورها صادر و پس از آن دوباره به کشورمان وارد شده است. اما با بررسی جداول گمرک مشخص می شود که خونی به هیچ یک از کشورهای وارد کننده خون به ایران صادر نشده است.

به عبارت دیگر، در حالی که ایران خون را از کشورهایی چون: انگلیس، سوییس، فرانسه، آمریکاو… با قیمت متوسط هر کیلو 190 دلار وارد می کند، در مقابل خون را به کشورهایی چون: افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان و… به قیمت کمتر از یک دلار صادر می کند!

مشخص نیست این خون ها در کدام سازمان جمع آوری می شود، اما صادرات آن زمانی که در گمرک به ثبت رسیده است، به معنای آن است که کالایی با وزنی مشخص ـ توسط فروشنده ای نامشخص ـ  با ارزشی مشخص، فروخته و بهای آن دریافت شده است.

میزان کل صادرات خون از سال 1384 تا بهمن 1388(براساس ارزش صادرات)

میزان کل صادرات خون از سال 1384 تا بهمن 1388(براساس ارزش صادرات)

1384

در سال 84، مجموعا 6/2 هزارتن خون به کشورهای: افغانستان، تركمنستان، تاجيكستان، آذربايجان وعراق صادر شده است. ارزش این خون ها نزدیک به 5/1 میلیون دلار بوده است، به عبارت دیگر، میان قیمت هر کیلو خون صادراتی در گمرک نیم دلار بوده است! نیم دلار برابر با 500 تومان در کشورخودمان است، که کمتر از قیمت یک بطری نوشابه گازدار است!

1385

در سال 85، صادرات خون رشد چشمگیری دارد، به طوری که در این سال، صادرات این کالا به کشورهای: افغانستان، تاجيكستان، تركمنستان و عراق حدودا نیم میلیون دلار افزایش داشته است. وزن کل صادرات خون به کشورهای مزبور برابر با 2/2 هزار تن بوده است. میانگین قیمت خون ایرانی صادراتی در این سال حدود 9/0 دلار بوده که تقریبا با قیمت یک بطری نوشابه خانواده برابری می کند.

1386

در سال 86، رشد صادرات خون ادامه دارد. مقاصد خون ایرانی به ترتیب ارزش صادرات عبارت است از: افغانستان، تاجيكستان و تركمنستان. ارزش کل صادرات خون به این سه کشور برابر با 2/2 میلیون دلار است و وزن خون های صادراتی حدود 5/2 هزارتن بوده است. در این سال هم خریداران خارجی حاضر نشدند حتی یک دلار برای خون های صادراتی ایرانی پرداخت کنند و میانگین قیمت خون های ایرانی برای هر کیلو 9/0 دلار است.

1387

در این سال اتفاق جالبی رخ می دهد. اگرچه صادرات خون ایرانی نسبت به سال گذشته(یعنی سال 1386) تغییر چندانی نکرده است، اما مقدمه سالی دیگر است. سالی که در آن صادرات خون ایرانی رشد چشمگیری دارد. در همین سال است  که سود بازرگاني كيسه خون به صفر می رسد. کیسه های خون در واقع ظرف هایی هستند که خون در آنها قرار می گیرد. براساس این تصویب نامه که در تاریخ سیزدهم مهرماه سال 1387 به امضای رییس جمهور وقت رسیده است، وزراي عضو كميسيون ماده (1) آيين‌نامه اجرايي قانون مقررات صـادرات و واردات بـه استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و با رعايـت تصويـب‌نامه شمـاره 25338/ت24794هـ مورخ 29/5/1380 تصويب نمودند: سود بازرگاني كيسه خون مشمول رديف 39232910 تعرفه از شانزده درصد (16%) به صفر درصد كاهش مي‌يابد. اين تصـويب‌نامه در تاريخ 8/7/1387 به تـأييـد رياست جمهوري وقت رسيده‌است.

به هر تقدیر در این سال مجموعا نزدیک به 4/2 هزار تن خون به کشورهای: افغانستان، تاجيكستان، تركمنستان، عراق و امارات متحده عربي به ارزش 2/2 میلیون دلار صادر شده است. قیمت متوسط هر کیلو خون ایرانی همچنان 9/0 دلار است.

1388

آمار کل صادرات سال 1388 هنوز منتشر نشده است و آماری که در دست است، تا بهمن ماه این سال را روایت می کند. اما در همین حد هم صادرات خون در این سال رشد فوق العاده ای یافته است. در سال گذشته، صادرات خون با نزدیک به 700 هزار کیلو گرم به رقم بی سابقه 3 هزار تن رسید. مقاصد خون ایرانی در این سال عبارتند از: افغانستان، تاجيكستان، تركمنستانو عراق. میانگین ارزش خون ایرانی در این مبادلات همچنان زیر یک دلار است. با این تفاوت که در سال گذشته، سود بازرگانی کیسه های حمل خون به صفر رسیده است.

کشورهای مقصد خون های صادراتی ایران به تفکیک از سال 1384 تا بهمن ماه 1388

1384

کشور وزن (کیلو) ارزش به دلار
افغانستان 1875012 950288
تركمنستان 378960 289844
تاجيكستان 212467 189260
آذربايجان 175000 123180
عراق 3500 5413
جمع 2644939 1.557.985

1385

کشور وزن (کیلو) ارزش (دلار)
افغانستان 1743712 1474426
تاجيكستان 315930 375952
تركمنستان 200920 233076
عراق 25450 28815
جمع 2286012 2112269

1386

کشور وزن (کیلو) ارزش (دلار)
افغانستان 2120968 1754576
تاجيكستان 367030 438537
تركمنستان 89000 105327
جمع 2576998 2298440

1387

کشور وزن (کیلو) ارزش (دلار)
افغانستان 1609922 1346193
تاجيكستان 427561 537887
تركمنستان 192036 232830
عراق 158714 163128
امارات متحده عربي 50 55
2388283 2280093

1388

کشور وزن (کیلو) ارزش (دلار)
افغانستان 2250853 2066441
تاجيكستان 591433 663547
تركمنستان 169213 216465
عراق 65130 32198
جمع 3076629 2978651

کشورهای مقصد خون ایرانی طی سال های 1384 تا بهمن ماه 1388

کشور ارزش صادرات(دلار)
افغانستان 7591924
تاجیکستان 1829231
ترکمنستان 1077542
عراق 229554
آذربایجان 123180

جدول کل صادرات خون از سال 1384 تا بهمن ماه 1388

سال وزن(کیلو) ارزش(دلار) متوسط قیمت برای هر کیلو(دلار)
1384 2644939 1557985 5/0
1385 2286012 2112269 9/0
1386 2576998 2298440 9/0
1387 2388283 2280093 9/0
تا بهمن 1388 3076629 2978651 9/0
جمع 12.972.861 11227438 8/0

در این جدول، تفاوت ارزش هر کیلو خون ایرانی و خارجی را مشاهده می کنید.

سال میانگین ارزش هر کیلو خون وارداتی(به تومان) میانگین ارزش هر کیلو خون صادراتی(به تومان) اختلاف ارزش خون صادرات و وارداتی(به تومان)
1384 73000 500 72500
1385 64000 900 63100
1386 102000 900 101100
1387 141530 900 140630
1388(نه ماهه اول) 194498 900 193598

*به تومان

تمامی آمار مورد استفاده در این گزارش از آمار رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران اخذ شده است.

این گزارش در روزنامه پول، مورخ 24 فروردین 1389 به چاپ رسید

خون انگلیسی در رگ ایرانی

۲۱ فروردین ۱۳۸۹ 2 دیدگاه

واردات 119 میلیون دلار خون اروپایی، آمریکایی و عربی به ایران

در ایران، از زمانی که سازمان انتقال خون فعالیت خود را به صورت جدی آغاز کرد، بسیاری از مردم به خاطر مسائل انسان دوستانه، به صورت رایگان اقدام به اهدای خون خود می کنند. اما ظاهرا خون آنها کفاف نمی دهد، یا باید خون های رنگین تری نزدیک به 182 هزارتومان گرانتر، از کشورهایی مثل انگلیس، سوییس، فرانسه، آمریکاو…. به کشور وارد شود.

کشورهای برتر وارد کننده خون به ایران از ابتدای سال 1384 تا 9 ماه اول 1388

کشورهای برتر وارد کننده خون به ایران از ابتدای سال 1384 تا 9 ماه اول 1388

ایران کشوری است با فرهنگ سنتی، اما احتمالا اکثر مردم سنتی ایران که خون را مایه استحکام روابط خانوادگی، انتقال خصوصیت های فامیلی، خوبی یا بدی و… می دانند خبر ندارند که خون انگلیسی و سوئیسی و اماراتی و امریکایی و… در رگ های بعضی هایشان می جوشد! آمار گمرک می گوید طی 4-5 سال گذشته، واردات خون از کشورهای ار.پایی و آمریکایی به کشورمان رونق خوبی داشته، دراین گزارش به این مقوله پرداخته شده است.

اگرچه فروش خون برای ایرانیان کمی عجیب است، اما در برخی از کشورها این تجارت کم سابقه ای نیست. اگرچه در ایران نیز طی سال های اخیر، فروش خون تحت عنوان«اهدای پلاسما» و حق الزحمه و هزینه ایاب و ذهاب در حال رواج یافتن است. اما با همه اینها، هنوز غاطبه مردم ایران به خون فروشی نیافتادند.

در ایران، از زمانی که سازمان انتقال خون فعالیت خود را به صورت جدی آغاز کرد، بسیاری از مردم به خاطر مسائل انسان دوستانه، به صورت رایگان اقدام به اهدای خون خود می کنند. اما ظاهرا خون آنها کفاف نمی دهد، یا باید خون های رنگین تری نزدیک به 182 هزارتومان گرانتر، از کشورهایی مثل انگلیس، سوییس، فرانسه، آمریکاو…. به کشور وارد شود.

در بررسی جداول آمار گمرک، واردات «خون انسان و حیوان» ذیل تعرفه «30029000» از مدتها پیش رواج دارد. که از آن جمله می توان به چهار سال قبل اشاره کرد. یاد آور می شود، که مقداری از این خون ها برای مصارف پزشکی و داروسازی وارد می شوند که در تعرفه گمرک برای خون خالص و خونی که روی آن فعالیت های پزشکی انجام شده است تفاوتی در نظر گرفته نشده است.

بدیهی است، چنین خونی در حجم بسیار کم و با قیمت بالا به کشور وارد می شوند، اما باقی واردات خون که گاه به چند ده تن می رسد، خون عادی است که روی آن عملیات خاصی انجام نشده است.

خرید و فروش خون مجاز است؟

بر اساس معیارهای مذهبی که در ایران نیز یکی از پایه های اصلی قوانین و اصول هستند، خون از نجاسات محسوب می شود و به خاطر حرمت خون، بسیاری از فقها خرید و فروش آن را جایز ندانستند.

آن دسته از شرکت هایی هم که خون خریداری می کنند، بهای آن را تحت عنوان حق ایاب و ذهاب به فروشندگان پرداخت می کنند. حال باید دید، آیا در واردات خون نیز تنها هزینه ترانزیت این مایع حیاتی پرداخته می شود؟

چراکه ایران، از سال 1384، تا پایان نه ماهه اول سال 1388 طی کمتر از چهار سال،  نزدیک به یک میلیون و 240 تن خون انسان و حیوان وارد کرده است.

جدول میزان واردات خون به کشور از سال 84 تاکنون

سال ارزش(به دلار) ارزش(به تومان) وزن(به کیلو) هرکیلو(به تومان)
1384 16.119.059 16.119.059.000 220.824 73000
1385 23.778.607 23.778.607.000 371.182 64000
1386 41.943.787 41.943.787.000 411.535 102000
1387 23.829.589 23.829.589.000 168.371 141.530
1388(نه ماهه اول) 13.271.605 13.271.605.000 68.235 194.498

پنج کشور اول وارد کننده خون به ایران در سال 84 به ترتیب عبارت است از: انگلستان، ايتاليا، سوئيس، آلمان و فرانسه در سال 85 که واردات این کالا به کشور چیزی حدود 150 تن افزاش داشته است، خون به ترتیب ارزش از کشورهای: انگلستان، فرانسه، سوئيس، امارات متحده عربي و ايتاليا به به ایران وارد شده است.

در سال 86، بیشترین میزان خون به کشور  وارد شده، در این سال، صادر کنندگان عمده به کشور عبارتند از: انگلستان، بلژيك، سوئيس، فرانسه و ايتاليا. از سال 87، واردات خون به کشور، آرام آرام کاهش میابد، در این سال نیز کشورهای صادر کننده عمده به ایران عبارتند از: سوئيس، انگلستان، ايتاليا، بلژيك و آلمان.

در سال 88 نیز واردات این کالا به کشور ادامه داشته است. اما از آنجا که آمار مبادلات تجاری سال 88 در زمان تهیه این گزارش  کامل نبوده است، بنابراین تنها به آمار نه ماهه اول سال پرداخته شده است. در نه ماهه اول سال 88 کشور های: سوئيس، آلمان، جمهوري كره ، انگلستان و فرانسه صدر نشین صادرات به ایران هستند.

صادر کنندگان خون به ایران

نام کشور ارزش واردات(به دلار) نام کشور ارزش واردات(به دلار)
انگلستان 48.255.923 هند 2.081.457
ایتالیا 8.526.196 چین 73.489
سوییس 25.985.779 هلند 1.331.172
آلمان 6.760.876 امارات 4.592.894
فرانسه 7.122.086 امریکا 1.520.422

صنعت خون در جهان

اگرچه صنعت خون در ایران سابقه طولانی ندارد، اما این تجارت در برخی از کشورهای جهان، تجارت پر سودی است. بسیاری آن را در زمره تجارت اعضای بدن می دانند. در ایران به طور رسمی خون خرید و فروش نمی شود، اما خرید آن تحت عنوان اهدا پلاسمای خون اتفاق می افتد. روزنامه خبر، در گزارشی به این خرید و فروش اشاره کرده بود. بر اساس گزارش این روزنامه، اهدا کنندگان دفعه اول، نزدیک به پنج هزار تومان و بارهای دیگر 12 هزار تومان بابت ایاب و ذهاب دریافت می کنند. بر این اساس می توان گفت هر لیتر خون در ایران بین 5 تا 12 هزارتومان پرداخته می شود.

این یعنی هر لیتر خون در ایران حداکثر 12 دلار خریده می شود. خرید و فروش خون در ایران، در حالی به این قیمت انجام می شود که در همین حال همتایان مکزیکی فروشندگان خون، هفته‌ای چند بار از مرز می‌گذرند تا خون خود را به بانک‌های خون آمریکا به بهای« 40 دلار» بفروشند. تجارت محصولات خونی و فروش خون در مکزیک، به عنوان «مهم ترین صادر کننده محصولات خون»، تا اندازه ای است که در روزنامه‌های محلی آگهی می‌دهند که فقرای مکزیک می‌توانند بدون مشکل در تردد از مرز، به آمریکا بیایند تا خون خود را بفروشند. قیمت‌ها در عراق نیز بالاست و به گزارش تلویزیون الجزیره «قیمت 350 میلی‌لیتر خون در عراق بین 20 تا 30 دلار» است. البته گزارش ها حاکی از آن است که وضع مردم فقیر هائیتی و دیگر شهرهای برزیل حتی از تهرانی ها هم بدتر است، خون آنها را فقط «لیتری 3 دلار» می‌خرند. اکثر سازمان‌های خیریه در این کشور پوششی برای تولید خون از کودکان یتیم و خانواده‌های بی‌بضاعت هستند و اصطلاحاً به آنها «مزارع خون» می گویند.

جالب آن است که اگرچه  سازمان های متولی این حوزه حاضرند برای وارد کردن خون به کشور، ارقام بالایی را پرداخت کنند، اما همچنان ایرانیان تنها می توانند با اهداف انسان دوستانه و به بیان دیگر به رایگان خون خود را اهدا کنند. سازمان انتقال خون برای خون اهدا کنندگان ایرانی هیچ رقمی را پرداخت نمی کند، اما در عوض خون خارجی ها را به قیمت بالایی خریدار است!

—————–

این گزارش در روزنامه پول مورخ 21 فروردین 1389 به چاپ رسید