بایگانی

بایگانی خرداد

تجارت ایران و روسیه از سال 1380 تا کنون (+جدول ها و نمودارها)

۸ خرداد ۱۳۸۹ 2 دیدگاه

سود 6 میلیارد دلاری همسایه شمالی از تجارت با همسایه جنوبی


روسیه هرگز از معامله با ایران متضرر نشده است. لا اقل آمارهای گمرک که این را می گوید.در طی سال های 80 تاکنون روسیه بیش از 8.2 میلیارد دلار کالا به ایران صادر کرده است. در مقابل این 8.2 میلیارد دلار کالای وارداتی، که پولش به جیب روس ها رفته است، تنها 1.8 میلیارد دلار ازایران خرید کرده اند. بنابراین ، اختلاف واردات و صادرات ایران و روسیه طی این سال ها 6.3 میلیارد دلار بوده است. این قدر سود تنها از طریق بازرگانان بخش خصوصی کافی نیست؟

تابستان1384 است. در حالی که جهان در مورد رئیس جمهور جدید ایران به گمانه زنی مشغول است، خبرنگار روسیه شنبه 29 مردادماه خود را به مرد شماره دو ایران می رساند تا اولین خبرنگار خارجی باشد که با محمود احمدی نژاد به گفتگو می نشیند.

احمدی نژاد چشم انداز خود را از روابط ایران و روسیه چنین توصیف می کند: « همكارى روسيه و ايران در حال گسترش است. خوشبختانه، اين همكارى هم در روابط دو طرف، هم در مسائل منطقه اى و بين المللى بسيار مهم و تعيين كننده است. ما از گسترش رابطه با روسيه استقبال مى كنيم و دنبال رابطه اى گسترده و پايدار با اين كشور هستيم. فكر مى كنيم منافع دو ملت بر پايه چنين رابطه اى هست و توصيه ما به دوستانمان در روسيه اين هست كه منافع دراز مدت دو طرف در رابطه اى پايدار و عميق تأمين مى شود. اگر كسانى كه زياده طلبي هايشان حد و حصرى ندارد، فاصله و رخنه اى ببينند، به هيچ حدى متوقف نمى شوند. آنها همه چيز اين منطقه را مى خواهند ببرند. طبيعى است كه ملتهاى رشيد، بزرگ و كهن از خودشان، حيثيتشان و ديدگاههايشان هم در منطقه، هم در [سطح] بين الملل دفاع خواهند كرد. »

حالا حدود 5 سال از آن روز می گذرد. اما ظاهرا روس ها قدر دست دوستانه ایران که به سمتشان دراز شده بود را ندانستند. در هفته اخیر، پس از آنکه احمدی نژاد در کرمان از رفتار روس ها ابراز ناخرسندی کرد، مقامات کرملین واکنش های نه چندان دوستانه ای داشتند، گویی قدر یکی از بهترین شرکای تجاری آسیایی و همسایه جنوبی شان را نمی دانند، همسایه ای که در کنار روسیه در برابر سیاست های آمریکا منافع مشترکی دارد.

روسیه هرگز از معامله با ایران متضرر نشده است. لا اقل آمارهای گمرک که این را می گوید.در طی سال های 80 تاکنون روسیه بیش از 8.2 میلیارد دلار کالا به ایران صادر کرده است. در مقابل این 8.2 میلیارد دلار کالای وارداتی، که پولش به جیب روس ها رفته است، تنها 1.8 میلیارد دلار ازایران خرید کرده اند. بنابراین ، اختلاف واردات و صادرات ایران و روسیه طی این سال ها 6.3 میلیارد دلار بوده است. این قدر سود تنها از طریق بازرگانان بخش خصوصی کافی نیست؟

روسیه در ایران منافع کمی ندارد که از توپولوف های روسی که در کمتر نقطه ای از دنیا آسمان ایران را تصاحب کرده اند شروع می شود، روسیه کشوریست که مهمترین همکاری های هسته ای را با ایران دارد، در پروژه های بزرگ عمرانی و انرژی هم سهم هایی دارد، از همه اینها گذشته ،به ایران خدمات زیادی هم صادر می کند.  اینها همگی شاید به دولت مربوط شوند، اما بازرگانان ایرانی و روسی هم با هم مبادلاتی دارند. این مبادلات به ضرر هر کشوری باشد، به نفع روسیه تمام شده است.

در اینجا نگاهی کوتاه به تراز تجاری ایران و روسیه داریم، ترازی که لااقل در 9 سال گذشته، همواره به نفع روس ها سنگینی کرده است. یادآور می شود که این تراز، مربوط به صادرات و واردات کالاست و بدیهی است ارزش مبادلات انرژی و برخی کالاها و خدمات خاص نظیر مباحث مربوط به انرژی هسته ای و.. در اینجا مورد بحث قرار نگرفته است.

1380
سهم ایران از تجارت دو طرفه تنها 6 درصد است و باقی یعنی 94 درصد برای روس هاست. روس ها توانسته اند 4.8 درصد از کل واردات به ایران را از آن خود کنند. در این سال روس ها تنها یک قلم کالا یعنی قطعات رآکتور هسته ای را به ارزش 3.9 میلیون دلار به کشور ما صادر کردند، سایر اقلام وارداتی شامل انواع محصولات فلزی، کاغذ و کتاب و بروشور و… بوده است. در مقابل نیز ایران اقلامی پسته، انگور، گوجه، جوال و کیسه، چراغ و… به روسیه وارد کرده است. روسیه 1.4 از کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است. در زمینه واردات، روسیه هشتمین کشور وارد کننده کالا به کشورمان و بیستمین کشور مقصد صادرات ایران است.

1381
ارزش واردات روسیه به ایران در این سال کاهش داشته است، ایران سهم خود را در تراز تجاری دو کشور دو درصدی افزایش داده است. بر این اساس سهم روسیه و ایران از مبادلات تجاری انجام شده در سال 81 به ترتیب 92 و 8 درصد است. بازهم اقلام و محصولات کشاورزی نظیر پسته، انگور، گوجه و فرش و… صادرات ایران به روسیه هستند تا روسیه8 در با سه پله صعود به مقام هفدهمین کشور مقصد صادرات ایران برسد و 1.5 درصد ارزش کل صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص دهد. در مقابل هم روس ها انواع مشتقات فلزی، قطعات رآکتور هسته ای، هلیکوپتر های بدون بار و…. به ایران وارد کرده است. روسیه 3.6 از کل واردات به ایران را به خود اختصاص داده است. اختلاف صادرات و واردات دو کشور در این سال 737.9 میلیون دلار به نفع روسیه بوده است.

1382
صادرات و واردات هر دو افزایش داشتند، اما کماکان تراز تجاری دو کشور 92 به 8 درصد به نفع روسیه سنگینی می کند. روسیه با افزایش 295 میلیون دلاری واردات خود به ایران، همچنان جایگاه خود را در تراز تجاری حفظ کرده، سهم خود را هم در بین وارد کنندگان کالا به کشور مان بهبود بخشیده و با 4 دهم درصد افزایش، 4 درصد واردات به ایران را بر عهده گرفته است. همچنین دو پله در جدول وارد کنندگان کالا به ایران ارتقا یافته و به مقام هفتم دست یافته است. تنها اختلاف واردات و صادرات ایران و روسیه یعنی حدود 881 میلیون دلار(به نفع روسیه)، از کل صادرات ایران به روسیه بیشتر است! در این سال ایران هم صادرات خود را به روسیه بیشتر کرده است. با این حال، صادرات 94 میلیون دلاری ایران به روسیه، نتوانسته موجب بهبود رتبه در جدول شود، چراکه روسیه اینبار با یک پله سقوط، هجدهمین کشور مقصد صادرات ایران بوده است، اما هنوز هم 1.5 درصد صادرات ایران به روسیه بوده و تفاوتی نسبت به سال قبل نداشته است. در این سال هم پسته و میوه جات، کف های ورزشی، توتون و تنباکو و کیوی، اصلی ترین صادرات ایران به روسیه هستند. در مقابل مواد فلزی، چوب و قطعات هواپیما و هلی کوپتر اصلی ترین واردات ما از روسیه بوده است.

1383
اگرچه سه سال قبل مورد بررسی سال های اقبال روس ها و تثبیت این اقبال بوده، اما در سال 1383، ظاهرا ایران به دنبال سهم گمشده خود در تراز نابرابر بر آمده است. چراکه در این سال، نا گهان سهم ایران از 8 درصد به 14 درصد رسیده و سهم روسیه از 92 درصد به 86 درصد رسیده است. این اتفاق مثبتی است! همزمان با کاهش چشم گیر واردات از روسیه، نا گهان صادرات ما به این کشور نیز افزایش یافته است. واردات از روسیه در سال 83، تقریبا با کاهش شدید، به جایگاه سال 81 باز می گردد و به رقم 856 دلار می رسد. سهم روسیه نیز از واردات ایران کاهش چشم گیری داشته است، در حالی که سال گذشته 4 درصد واردات ایران از روسیه بوده است، در این سال با بیش از 1.5 درصد کاهش، به 2.4 درصد می رسد. جایگاه روسیه نیز تنذل قابل توجهی داشته و به رتبه چهاردهم سقوط کرده است.  اقلام صادراتی و وارداتی چون گذشته هستند و تغییر چندانی نداشتند.

در مقابل این سقوط ها، جایگاه روسیه در بین کشورهای مقصد صادرات کالاهای ایرانی با چهار پله صعود به رتبه چهاردهم رسیده، بیش از 6 دهم درصد، سهم روسیه در صادرات ایران بهبود یافته و به رقم 2.1 درصد از کل صادرات ایران رسیده است و در کل، همه چیز به نفع ایران تغییر را آغاز کرده است!

1384
یاد آور شویم که زمانی که می گوییم تراز تجاری به نفع ایران تغییر کرده است، به معنی این است که وضعیت اندکی بهبود یافته، و الا در تمامی سال های مورد بررسی این متن، همیشه تراز کلی به نفع روسیه بوده است. حال با این توضیح کوتاه به  سراغ سال 1384 میرویم، سالی که نیمی از آن در اختیار یک دولت و نیمی دیگر در اختیار دولتی دیگر بود. با این حال، این موضوع نتوانسته موجب توقف روند رو به بهبود روابط تجاری ایران و روسیه شود. در این سال، همچنان تراز به نفع ایران در حال بهبود است. سهم ایران از مبادلات دو کشور با یک درصد افزایش به 15 و سهم روسیه با یک پله سقوط به 85 درصد می رسد. صادرات همچنان رشد آرام خود را دنبال می کند، اما واردات همانطور که سقوط ناگهانی داشت، رشد ناگهانی هم داشته است. در این سال مجددا واردات از روسیه به بیش از یک میلیارد دلار می رسد، اما باید توجه داشت که در این سال واردات از تمام کشورها افزایش داشته است و رشد تنها 4 دهم درصدی روسیه از کل واردات انجام شده نشان دهنده این موضوع است. رتبه روسیه هم در بین وارد کنندگان کالا به ایران تغییر چندانی نداشته و تنها دو پله بهبود یافته و دهمین کشور شده است.

رتبه روسیه در بین کشورهای مقصد صادرات ایران نیز دو پله سقوط داشته و از چهاردهم به دوازدهم  رسیده. کاهش سهم روسیه از صادرات ایران از 2.1 درصد به 1.7 درصد نیز نشان میدهد اگرچه از نظر ارزش صادرات  ایران به روسیه رشد وجود داشته اما این رشد ماحصل افزایش صادرات ایران به کل جهان بوده است. اما سهم روسیه از این صادرات تقلیل نیز یافته است.

اقلام وارداتی از روسیه همان است که بود، تنها یک قلم به واردات اصلی اضافه شده است و آن رتبه هفتم در واردات بنزین ایران به عنوان یکی از دارندگان ذخائر انرژی از روسیه به عنوان دیگر صاحب انرژی در جهان است.  البته در این سال، ایران هم به روسیه وسائل نقلیه موتوری وارد کرده که در رده های اول کم سابقه بوده است.

1385
سال کاهش واردات و رشد صادرات است. اگر در این تراز به دنبال نقطه آبرومندی برای کشورمان هستید، دقیقا همینجاست. برای اولین بار در این حدود یک دهه، سهم ایران به 30 درصد از مبادلات انجام شده می رسد. بدیهی است که زمانی که سهم ایران 30 درصد شود، سهم روسیه به 70 درصد کاهش یافته است. سهم روسیه برای اولین بار از کل واردات ایران به پایین ترین سطح خود یعنی 1.6 درصد رسیده است و در مقابل روسیه 2.2 درصد از کل صادرات ایران را پذیرا شده است. رتبه روسیه در بین کشورهای مقصد صادرات ایران سیزدهم است و رتبه اش در بین وارد کنندگان کالا به کشورمان پانزدهم است.

وسائل نقلیه موتوری در لیست صادرات ایران به روسیه نقش بیشتری بازی کردند، ضمن اینکه میوه جات هنوز هم صاحب رتبه هستند و در مقابل روغن دانه آفتابگردان جای قطعات هواپیما و رآکتور هسته ای را در اقلام وارداتی از روسیه گرفته گرفته اند.

1386
ترازآبرومندانه سال 85 را به خارط دارید، همان تراز در این سال هم حفظ شده است. اگرچه واردات و صادرات هر دو افزایش داشتند، اما سهم ها تثبیت شده اند. همچنان 30 به 70 درصد به نفع روسیه مبادلات در حال انجام است. دو دهم، سهم روسیه از صادرات ایران به تمام جهان افزایش یافته است و رتبه اش در جدول کشورهای مقصد صادرات کالای ایران با دو پله صعود با مقام یازدهم بهبود یافته است. در مقابل نیز واردات روسیه به ایران با 1 دهم درصد افزایش(نسبت به کل واردات انجام شده به کشورمان) بهبود نسبی داشته است، ضمن اینکه روسیه نیز دو پله در جدول کشورهای وارد کننده کالا به ایران صعود کرده و در مقام سیزدهمین کشور وارد کننده کالا به ایران ایستاده است.

در اقلام وارداتی از روسیه، خبری از اجزاء و قطعات رآکتور هسته و ای و هواپیما و هلی کوپتر نیست، اما همچنان فلزات نقش عمده ای دارند. در مقال، ایران به روال سال های قبل، موتورهای وسائل نقلیه به روسیه صادر می کند.

1387
سال جدایی واردات و صادرات است؛ از نظر ارزش صادرات به روسیه کاهش و واردات از آن کشور افزایش میابد. سهم ایران نیز از تراز حدود 7 درصد کاهش میابد و سهم روسیه به همین میزان افزایش یافته است.

رتبه روسیه در بین کشورهای مقصد صادرات ایران دو پله سقوط به سیزدهمین کشور می رسد و رتبه اش در بین کشورهای وارد کننده کالا به ایران با یک پله صعود به دوزادهمین کشور وارد کننده کالا به کشور می رسد. سهم روسیه از کل واردات انجام شده به کشورمان 2.1 درصد است، که نسبت به سال قبل بهبود چشم گیری داشته و در مقابل سهم روسیه از صادرات ایران(در بین سایر کشورهای جهان) با کاهش به 1.9 درصد می رسد. اقلام صادراتی ایران به روسیه تفاوت چندانی نکرده. اما اقلام وارداتی از روسیه تفاوت هایی داشته است، اگرچه جای اقلامی چون قطعات رآکتور های هسته ای و هواپیما و هلی کوپتر و… هنوز هم در رده های بالایی خالی است. اما واردات 192 مییلیون کیلو سایر گندم سخت از روسیه نکته قابل تاملی ست.

1388
تراز تجاری ایران و روسیه از آن تراز های عجیب و غریب است. در این سال هم وضعیت همان است که در سال 1387 بوده. 23 به 77 به نفع روسیه تراز تنظیم شده است. همه چیز در این سال تثبیت شده است، اگرچه ارزش واردات و صادرات به طرز چشم گیری تغییر یافته اند، اما سهم ها همان است که بود. به بیان دیگر، با اینکه واردا از روسیه از یک میلیارد به 884 میلیون دلار رسیده اما همچنان سهم روسیه از کل واردات به ایران 2.1  درصد است، این یعنی با کاهش کل واردات از جهان، واردات از روسیه نیز کاهشی به تبع کاهش واردات کل یافته است. البته رتبه روسیه در بین کشورهای وارد کننده کالا به کشورمان دو پله سقوط کرده و به رتبه چهاردهم رسیده است. در مقابل وضعیتی مشابه نیز برای صادراتمان وجود دارد. اگرچه صادرات به روسیه از 349 به 332 میلیون دلار رسیده است، اما همچنان سهم روسیه از صادرات ایران 1.9 درصد است. رتبه روسیه اما در بین کشورهای مقصد صادرات ایران با چهار پله سقوط به هفدهمین کشور رسیده است.

اجزاء و قطعات رآکتورهای هسته ای دوباره به سر لیست اقلام وارداتی ایران از روسیه اضافه شدند و علاوه بر آن، با اقلام جدیدی مثل طلای خام و دستگاه های رادار روبرو هستیم. به جای آنها، موتورهای وسایل نقلیه از سر لیست اقلام صادراتی ایران به روسیه حذف شدند و مربا و خیارشور و… جای آنها را گرفته اند.

هنوز آمار سال 89 منتشر نشده است، اما تاکنون، اقلام صادراتی در سال 89 را همان ها که قبلا بوده اند تشکیل میدهند، میوه جات و مشتقات آنها و کلم قرمز و… به طور کلی محصولات کشاورزی و در مقابل اجزاء و قطعات رآکتور هسته ای، فلزات، چوب و کاغذ اقلام وارداتی ایران از روسیه هستند. به جهت اینکه سال 89 هنوز به اتمام نرسیده است، نمی توان آمار آن را در جداول و نمودار ها درج کرد. (ارقام به دلار)

رتبه روسیه در واردات(دلار)

درصد از کل واردات

میزان واردات از روسیه

میزان کل واردات از سایر کشورها

1380

4.8

880928775

18039844257

1381

3.6

811129323

22076602470

1382

4

1070436382

26453466997

1383

2.4

856918842

35226272289

1384

2.6

1035646797

39131603390

1385

1.6

684664606

41544147035

1386

1.7

863224071

48385896420

1387

2.1

1171528161

55637689293

1388

2.1

884847352

41223146731

جمع

2.5

8259324309

327718668882

رتبه روسیه در صادرات(دلار)

درصد از کل صادرات

میزان صادرات به روسیه

میزان کل صادرات از سایر کشورها

1380

1.4

58930902

4204429447

1381

1.5

73220351

4579509957

1382

1.5

94656016

5922014779

1383

2.1

144077468

6803397888

1384

1.7

183478406

10439600728

1385

2.2

288770453

12853470773

1386

2.4

367194685

15290975310

1387

1.9

349606533

17963584950

1388

1.9

332510058

16790103194

جمع

1.9

1892444872

94847087026

مقایسه واردات و صادرات

میزان صادرات به روسیه

میزان واردات از روسیه

ارزش تفاوت به نفع روسیه(دلار)

رتبه در بین سایر کشورها

ارزش(دلار)

رتبه در بین سایر کشورها

ارزش(دلار)

1380

20

58930902

8

880928775

821997873

1381

17

73220351

9

811129323

737.908.972

1382

18

94656016

7

1070436382

975.780.366

1383

14

144077468

12

856918842

712841374

1384

16

183478406

10

1035646797

852168391

1385

13

288770453

15

684664606

395894153

1386

11

367194685

13

863224071

496029386

1387

13

349606533

12

1171528161

821921628

1388

17

332510058

14

884847352

552337294

جمع

1892444872

8259324309

6366879437

————————

این گزارش در سایت  عصر ایران  مورخ هشتم خرداد 1389 منتشر شد.

مردم چقدر صدقه می دهند و چقدر می گیرند

۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۹ 2 دیدگاه

ورود و خروج صدقه از کمیته امداد

در بین مناطق کشور کرمان با 32 هزار ریال، سمنان و قم با  24 هزار ریال و یزد با 23 هزار ریال رتبه های اول تا سوم را در سرانه سالانه پرداخت صدقه به خود اختصاص داده اند. از طرف دیگر، مناطق سیستان و بلوچستان با 3 هزار ریال، کردستان با 4 هزار ریال و آذربایجان غربی با 7 هزار ریال کمترین سرانه سالانه پرداخت صدقه را به خود اختصاص داده اند. به طور متوسط هر ایرانی سالانه 1400 تومان به صندوق های صدقه کمیته امداد پرداخت می کند و به ازای هر 12 نفر ایرانی، یک صندوق صدقه در کشور وجود دارد.  12 درصد جمعیت ایران به طور دائم یا موردی تحت حمایت این کمیته است. این به آن معناست که از هر 100 نفر ایرانی، 12 نفر با این کمیته سر و کار دارند.

تهران: 17 درصد، اصفهان: 9 درصد، کرمان: 8 درصد، غرب تهران: 7 درصد، فارس: 6 درصد، خراسان رضوی: 6 درصد، خوزستان: 5 درصد، مازندران: 5 درصد. آذربایجان شرقی، گیلان و همدان: 3 درصد. مرکزی، قم، یزد، لرستان، قزوین، آذربایجان غربی، کرمانشاه، زنجان و هرمزگان: 2درصد. گلستان، سمنان، چهارمحال بختیاری، اردبیل، کهکلویه و بویراحمد، بوشهر، سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی و جنوبی، کردستان و ایلام: یک درصد.
تهران: 17 درصد، اصفهان: 9 درصد، کرمان: 8 درصد، غرب تهران: 7 درصد، فارس: 6 درصد، خراسان رضوی: 6 درصد، خوزستان: 5 درصد، مازندران: 5 درصد. آذربایجان شرقی، گیلان و همدان: 3 درصد. مرکزی، قم، یزد، لرستان، قزوین، آذربایجان غربی، کرمانشاه، زنجان و هرمزگان: 2درصد. گلستان، سمنان، چهارمحال بختیاری، اردبیل، کهکلویه و بویراحمد، بوشهر، سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی و جنوبی، کردستان و ایلام: یک درصد.

صدقه برای مردم کشور ما واژه ای بیگانه نیست. علاوه بر این، شخصیت های کشوری این روزها بیشتر مردم را به صدقه دادن دعوت می کنند. کمتر از یک هفته قبل، «حسين باقري» رئيس سازمان مديريت بحران كشور در دومين دوره آموزشي مديريت بحران استان  کرمان، ضمن بیان اینکه کرمان، کلکسیونی از حوادث طبیعی(نظیر زلزله بم) است، خاطر نشان کرد:  در امر پيشگيري كه نخستين چرخه مديريت بحران است، معنويت و پرداختن به اين امور تاثير فراواني دارد، اگر مردم اهل صدقه، اخلاق، خوش‌رفتاري و مدارا كردن با يكديگر باشند، بسياري از حوادث رفع مي‌شود(فارس، دوم اردیبهشت 89) البته باید متذکر شد، مردم خوب این شهر، در بررسی آمارهای رسمی بیشترین سرانه صدقه را در بین مناطق مختلف کشور دارند و کرمان سومین استان در پرداخت صدقه است. در کشورمان ایران، اصلی ترین سازمان متولی دریافت صدقات و ارایه آن به نیازمندان، کمیته امداد امام خمینی(ره) است. مردم به کمیته امداد اعتماد دارند. شاید تا پیش از به وجود آمدن این سازمان مردم باید خود به دنبال نیازمندان واقعی می گشتند، اما صندوق های آبی رنگ کمیته امداد این فرایند را تسهیل کرده است، به طوری که  سر هر چهارراهی یک صندوق آبی رنگ هست که شما بتوانید صدقه خود را به رسم امانت به آن بسپارید.

تهران  17 درصد(معادل 177017615 هزار ریال) از مجموعه صدقه های پرداخت شده در طول سال 87 را به خود اختصاص داده است و در مقام اول ایستاده. اصفهان با 9 درصد( برابر با 89085114 هزار ریال) در رتبه دوم و کرمان با 8 درصد(معادل 86619028 هزار ریال) در رتبه سوم قرار گرفته است.

بر اساس آخرین آمار ارایه شده مجموعا 5 میلیون و 812 هزار و 67 عدد انواع صندوق صدقه بزرگ، متوسط و کوچک در سطح کشور وجود دارد. با توجه به جمعیت کشورمان(برابر با 70 میلیون نفر)، این یعنی برای هر صد نفر ایرانی، حداقل 8 صندوق و صدقه وجود دارد. بر اساس آخرین آمار 4 میلیون و 600 هزار نفر تحت حمایت کمیته امداد قرار داشتند، این به آن معناست که تعداد صندوق های این کمیته، از تعداد اشخاص تحت حمایت آن  بیش از یک میلیون  بیشتر است. طبق آخرین برآورد ها، متوسط درآمد سالانه از هر صندوق بزرگ 183.3 هزار تومان، هر صندوق متوسط 102.4 هزار تومان و هر صندوق کوچک 9.3 هزار تومان بوده است.

منطقه فارس با 750 هزار و 711 نفر مدد جو(مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه اول، آذربایجان شرقی با 682 هزار و 968 نفر (مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه دوم، خراسان رضوی با 539 هزار و775 نفر (مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه سوم مناطق پر تراکم از نظر حجم خدمات کمیته امداد قرار دارند.

البته یادآور می شود که صندوق های صدقات تنها 30 درصد درآمد اختصاصی* کمیته امداد را تشکیل می دهند. علاوه بر صندوق های صدقات، 16.7 درصد از درآمد این نهاد از طریق کمک های مردمی و سازمان ها، 6.4 درصد درآمدهای محلی و موسسات تابعه، 9.7 درصد از مجتمع های اقتصادی وابسته و 37.2 درصد از محل سایر درآمدها و وجوهات امانی و شرعی  هستند که کل درآمد اختصاصی این نهاد را در آخرین آمارها تشکیل داده اند. علاوه بر تمام اینها، این نهاد بودجه 1400 میلیاردی هم برخوردار است(این بودجه مربوط به سال 1387، یعنی آخرین سالی که آمار کمیته امداد منتشر شده، است)

فراوانی صندوق ها

بر اساس آمارهای موجود، در سال 87، یعنی آخرین سال مورد بررسی، کلا 5 میلیون و 812 هزار و 67 صندوق در سطح کشور توزیع شده است. این میزان نسبت به سال قبل 2 و 9 دهم درصد رشد داشته است. این رقم به آن معناست که به طور میانگین و با توجه به جمعیت کشور(70495782 نفر) به ازای هر 14 نفر ایرانی، یک صندوق صدقات در کشور وجود دارد. بیشترین سرانه صندوق های صدقات درمناطق: استان یزد(هر پنج نفر یک صندوق)، اردبیل، ایلام و سمنان(هر هفت نفر یک صندوق)، زنجان و همدان(هر هشت نفر یک صندوق)مستقر هستند و کمترین سرانه در مناطق: سیستان و بلوچستان(هر 28 نفر یک صندوق)، کردستان(هر 27 نفر یک صندوق) و تهران(هر 26 نفر یک صندوق) مستقر شدند.

فراوانی انواع صندوق های صدقات توزیع شده در کشور

سال 1383 سال 1384 سال 1385 سال 1386 سال 1387
تعداد درصد تغییر تعداد درصد تغییر تعداد درصد تغییر تعداد درصد تغییر تعداد درصد تغییر
بزرگ 157591 14.8 173806 10.3 187698 8 201800 7.5 217270 7.7
متوسط 98081 3.5 108103 10.2 112155 3.7 112482 0.3 111413 -1
کوچک 2400047 19.2 3272726 36.4 4967912 51.8 5334996 7.4 5483384 2.8
جمع 2655719 18.3 3554635 33.8 5267765 48.2 5649278 7.2 5812067 2.9

درآمد حاصل از صندوق های صدقات

(مبالغ به میلیارد ریال)

سال 1383 سال 1384 سال 1385 سال 1386 سال 1387
مبلغ درصد تغییر مبلغ درصد تغییر مبلغ درصد تغییر مبلغ درصد تغییر مبلغ درصد تغییر
بزرگ 193.6 49.5 236 21.9 284.4 20.7 337.7 18.7 398.3 19.7
متوسط 37.4 30.3 43.8 17.1 59 34.7 55.3 -6.3 114.2 106.5
کوچک 172.5 20.5 201 16.5 296.5 47.5 415.5 40.1 511.9 23.2
جمع 403.5 33.9 480.8 19.2 639.9 33.1 808.5 26.3 1024.4 26.7

بیشترین تعداد صندوق های صدقات در اصفهان(499 هزار و 854 صندوق)، خراسان رضوی(422 هزار و 778 صندوق) و فارس(382 هزار و 178 صندوق) مستقر است. از طرفی کمترین تعداد صندوق های صدقات در مناطق کردستان(53 هزار و 45 صندوق)، خراسان جنوبی(68 هزار و 580 صندوق)، و کهکلویه و بویر احمد(68 هزار و  صندوق677) مستقر شده اند.

سرانه صدقه

در بین مناطق کشور کرمان با 32 هزار ریال، سمنان و قم با  24 هزار ریال و یزد با 23 هزار ریال  رتبه های اول تا سوم را در سرانه سالانه پرداخت صدقه به خود اختصاص داده اند. از طرف دیگر، مناطق سیستان و بلوچستان با 3 هزار ریال، کردستان با 4 هزار ریال و آذربایجان غربی با 7 هزار ریال کمترین سرانه سالانه پرداخت صدقه را به خود اختصاص داده اند.

نمودار سرانه پرداخت صدقه بر اساس منطقه
نمودار سرانه پرداخت صدقه بر اساس منطقه(به هزار ریال)

با نگاهی به سنوات پیشین مشخص می شود درصد رشد پرداخت صدقه در سال 1383(برابر با 403.5 میلیارد ریال) 33 و 9 دهم درصد نسبت به سال قبل رشد داشته است، در سال بعدی، یعنی سال 1384درآمد کمیته از طریق صندوق های صدقات(با 480.8 میلیارد ریال) 19 و 2 دهم درصد رشد داشته است، سال 84 در بین سال های مورد بررسی در اینجا کمترین رشد پرداخت صدقات را داشته است.  در سال 1385 مجددا روند پرداخت صدقه به صندوق های صدقات صعودی می شود. در این سال درآمد  صندوق های صدقات مجموعا با 639.9 میلیارد ریال درآمد، 33 و یک دهم نسبت به سال قبلی رشد داشته  است. در سال بعدی یعنی در سال 1386، دوباره روند رشد درآمد صندوق های صدقات فرود را تجربه می کند در این سال میزان درآمد صندوق های صدقات با 808.5 میلیارد ریال نسبت به سال قبلی 26 و 3 دهم درصد رشد داشته است. در سال پایانی دوباره صعود به درصد رشد درآمد صندوق های صدقات باز می گردد. در سال مذکور صندوق های صدقات کل کشور توانسته اند 1024.4 میلیارد ریال صدقه جذب کنند که نسبت به سال قبل 26 و 7 دهم درصد رشد داشته است.


مناطق یاری رسان

تهران  17 درصد(معادل 177017615 هزار ریال) از مجموعه صدقه های پرداخت شده در طول سال 87 را به خود اختصاص داده است و در مقام اول ایستاده. اصفهان با 9 درصد( برابر با 89085114 هزار ریال) در رتبه دوم و کرمان با 8 درصد(معادل 86619028 هزار ریال) در رتبه سوم قرار گرفته است. از سوی دیگر  ایلام با حدود یک درصد(معادل 5724607 هزار ریال)، کردستان با حدود یک درصد(معادل 6511190 هزار ریال) و خراسان شمالی با حدود یک درصد( برابر با 8150920 هزار ریال) در انتهای جدول 32 ستونه مناطق یاری رسان قرار دارند، البته مناطقی مثل خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان نیز رتبه مشابه ای دارند.

مناطق یاری گیرنده

منطقه فارس با 750 هزار و 711 نفر مدد جو(مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه اول، آذربایجان شرقی با 682 هزار و 968 نفر (مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه دوم، خراسان رضوی با 539 هزار و775 نفر (مجموع موارد حمایت دائمی و موردی) در رتبه سوم مناطق پر تراکم از نظر حجم خدمات کمیته امداد قرار دارند. از طرفی، مناطق: سمنان با 46 هزار و 183 نفر، یزد با 77 هزار و 621 نفر و زنجان با 88 هزار و 36 نفر پایین ترین مناطقی هستند که در آنها کمیته امداد خدمات امدادی خود را ارایه داده است. اطلاعات دقیقتر را می توانید در نمایه ها ملاحظه فرمایید.

نمایه یک:  توزیع افراد تحت پوشش براساس منطقه

نام استان تعداد تحت پوشش دائم تعداد تحت پوشش موردی کل جمعیت درصد از جمعیت منطقه
آ.شرقی 216252 466716 682968 3603456 18
آ.غربی 161686 30812 192498 2873459 6
اردبیل 88999 30051 119050 1228155 9
اصفهان 197145 107649 304794 4559256 6
ایلام 103719 16072 119791 545787 21
بوشهر 85315 20557 105872 886267 11
تهران 111921 223922 335843 9683425 3
غ.تهران 91299 43626 134925 3738941 3
چ.م.بختیاری 86580 38579 125159 857910 14
خ.شمالی 80834 25931 106765 811572 13
خ.رضوی 355415 184360 539775 5593079 9
خ.جنوبی 88023 249064 337087 636420 52
خوزستان 300342 123084 423426 4274979 9
زنجان 51934 36102 88036 964601 9
سمنان 23416 22767 46183 589742 7
سیستان 296365 52238 348603 2405742 14
فارس 334998 415713 750711 4336878 17
قزوین 55472 64821 120293 1143200 10
قم 50537 38441 88978 1046737 8
کردستان 141900 24163 166063 1440156 11
کرمان 296280 78961 375241 2652413 14
کرمانشاه 149672 27383 177055 1879385 9
ک.بویراحد 110691 57105 167796 634299 26
گلستان 126777 46209 172986 1617087 10
گیلان 255619 98424 354043 2404861 14
لرستان 200565 47951 248516 1716527 14
مازندران 140215 74389 214604 2922432 7
مرکزی 89381 40998 130379 1351257 9
هرمزگان 158880 27798 186678 1068196 17
بشاگرد 17541 19852 37393
همدان 97441 46789 144230 1703267 8
یزد 53814 23807 77621 990818 7
کل کشور 4619028 3489307 8793308* 70495782 12

نمایه دو: توزیع صندوق ها و صدقات بر اساس منطقه

نام استان تعداد صندوق های صدقات درآمد از صندوق ها(هزار ریال) درصد/کل کشور جمعیت(نفر-زن و مرد)

نفر در ازای یک صندوق

سرانه سالانه صدقه برای هر نفر(هزار ریال)
آ.شرقی 300515 28873149 3 3603456

11

8
آ.غربی 181468 20192298 2 2873459

15

7
اردبیل 159766 11015113 1 1228155

7

8
اصفهان 499854 89085114 9 4559256

9

19
ایلام 69543 5724607 1 545787

7

10
بوشهر 82119 9779497 1 886267

10

11
تهران 358848 177017615 17 9683425

26

18
غ.تهران 303276 67894794 7 3738941

12

18
چ.م.بختیاری 78920 12401418 1 857910

10

14
خ.شمالی 71670 8150920 1 811572

11

10
خ.رضوی 422778 58494931 6 5593079

13

10
خ.جنوبی 68580 8997274 1 636420

9

14
خوزستان 276378 47931343 5 4274979

15

11
زنجان 116643 18026107 2 964601

8

18
سمنان 75262 14380572 1 589742

7

24
سیستان 83901 8972794 1 2405742

28

3
فارس 382178 61375828 6 4336878

11

14
قزوین 100943 22074363 2 1143200

11

19
قم 105934 25527229 2 1046737

9

24
کردستان 53045 6511190 1 1440156

27

4
کرمان 283902 86619028 8 2652413

9

32
کرمانشاه 157331 20161363 2 1879385

11

10
ک.بویراحد 68677 11064163 1 634299

9

17
گلستان 161070 14582421 1 1617087

10

9
گیلان 260736 27431712 3 2404861

9

11
لرستان 183998 23031508 2 1716527

9

13
مازندران 292572 46448483 5 2922432

9

15
مرکزی 149586 25601741 2 1351257

9

18
هرمزگان 81718 16231206 2 1068196

13

15
همدان 204493 27029917 3 1703267

8

15
یزد 175932 23697899 2 990818

5

23
کل کشور 5812067 1024370277 70495782

12

14

این گزارش در روزنامه پول، مورخ  12 اردیبهشت ماه 1389 به چاپ رسید.