Amirhadi Anvari

اگر بحث‌های سیاسی و بحران‌های مربوط به مکتب ایرانی، کورش و… را فراموش کنیم، احتمالا‌ وقتی برای فکر کردن به سفره‌هایمان داریم.
تقریبا هر جا که باشید از صندلی اتوبوس و تاکسی تا کلا‌س درس دانشگاه و جلسه درس حوزه، همه جا وقتی صحبت از خرید می‌شود، آهی جگرسوز پیش‌بندش می‌آید و بعد این عبارت گرانی شده تمام حدیث حقوق اول برج و قرض دهم ماه را بازگو می‌کند.

بله؛ گرانی هم شده اما کمتر کسی می‌گوید چه چیزی، چقدر گران شده!

نمودار بازی نکنیم و اسیر قیمت گوجه فرنگی از میدان ونک تا نارمک هم نشویم، دست به نقد، روی همین آمار رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلا‌می ایران توافق کنیم و آن را رسما معیار قرار بدهیم تا ببینیم براساس این آمار رسمی که حتما مورد قبول همه مسوولا‌ن هم هست، چه چیزی، چقدر گران شده است.

بانک مرکزی هر هفته آماری ارایه می‌دهد، شامل قیمت خرده فروشی کالا‌های مصرفی، اتفاقا یکی از راه‌های محاسبه تورم هم همین جدول است.
احمدی‌نژاد در هفته اول تیرماه سال 84 در دور دوم انتخابات، رسما رییس‌جمهور ایران شد. حدودا یک ماه جابه‌جایی‌ها طول کشید.

در این خصوص جهان‌صنعت با بررسی قیمت مواد غذایی براساس جداول قیمتی بانک مرکزی در هفته اول مردادماه 1384 با قیمت‌های همان جدول در هفته چهارم مهرماه 1389 را مقایسه می‌کند.

لبنیات: افزایش قیمت 94 درصدی‌

در گروه لبینات، پنیر غیر پاستوریزه (باز) با 164 درصد افزایش، بیشترین افزایش قیمت را داشته است.
پس از آن کره پاستوریزه با 125 درصد، ماست غیرپاستوریزه (باز) با 96، ماست پاستوریزه با 83، شیر با 66 و پنیر پاستوریزه با 33 درصد افزایش به ترتیب صاحبان رتبه در افزایش قیمت هستند.

برنج: افزایش قیمت 143 درصدی‌

در گروه تخم‌مرغ، شاهد افزایش 150 درصدی قیمت بودیم و در گروه برنج نیز به ترتیب برنج وارداتی غیرتایلندی با 197 درصد، برنج ایرانی درجه 2 با 123 و برنج ایرانی درجه یک با 111 درصد رتبه‌های افزایش قیمت برنج را به خود اختصاص دادند.

حبوبات: افزایش قیمت 146 درصدی‌

در گروه حبوبات به ترتیب لوبیا چیتی 178، لوبیا سفید 170، لوبیا چشم بلبلی 165، لوبیا قرمز 145، عدس 135، لپه 129 و نخود 101 درصد افزایش قیمت داشته است.

میوه: افزایش قیمت 184 درصدی‌

در گروه میوه‌های تازه نیز به ترتیب اقلا‌م سیب گلا‌ب 310 درصد، هلو 268، گلا‌بی 237، خربزه 176، پرتقال 106، انگور 102 و هندوانه 95 درصد افزایش قیمت داشتند.

سبزی‌های تازه: افزایش قیمت‌ 182 درصدی‌

در گروه سبزیجات نیز اقلا‌م خیار 259 درصد، کدو 246، گوجه 196، لوبیا سبز 193، سیب‌زمینی و بادنجان 151، پیاز 132 و سبزی‌های برگی 130 درصد افزایش قیمت داشتند.

گوشت: افزایش قیمت 199 درصدی‌

گوشت مرغ  در هفته آخر مهرماه 1389 نسبت به هفته آخر مردادماه 1384 چیزی حدود 96 درصد افزایش‌
قیمت داشته است.گوشت گوسفند با استخوان که در آمار بانک مرکزی در حال حاضر هر کیلو 17 هزار و 300 تومان اعلا‌م شده است، نسبت به مدت مشابه قبلی یعنی پنج هزار تومان چیزی حدود 246 درصد افزایش قیمت داشته است.
گوشت گاو و گوساله نیز 96 درصد افزایش قیمت نشان می‌دهد.

قند و شکر: افزایش قیمت 120 درصدی‌

بسته‌های نیم کیلویی چای خارجی 69 درصد افزایش داشتند. قیمت قند شکسته 135 درصد و قیمت شکر 105 درصد افزایش داشته است.

روغن: افزایش قیمت 120 درصدی‌

در گروه روغن، حلب روغن پنج کیلویی در تابستان 84 چهار هزار و 300 تومان بوده که در حال حاضر 10 هزار تومان شده و افزایش 143 درصدی دارد. روغن مایع نیز که هر لیتر آن در سال 84، 980 تومان بوده در حال حاضر هر لیتر یک‌هزار و 900 تومان شده است و افزایش 98 درصدی را نشان می‌دهد.

افزایش 125 درصدی هزینه‌های سفره‌ها

بی‌شک این 39 قلم کالا‌ که در 12 گروه کلی موردبررسی قرار گرفتند، تمام مصرف خانوار را نشان نمی‌دهد. هزینه مسکن، سوخت، بهداشت و درمان، تحصیل، پوشاک، دخانیات و… نیز هزینه‌هایی هستند که خانواده‌ها ناگزیر از پرداخت‌ آنها هستند.

اما در همین گروه محدود از اقلا‌م مصرفی خانواده‌ها نیز به طور متوسط شاهد افزایش 125 درصدی اقلا‌م مصرفی هستیم.

این دیگر سیاه‌نمایی و… نیست، هرچه هست آمار بانک مرکزی جمهوری اسلا‌می است که اعلا‌م شده است. در مقابل درآمد افراد چقدر افزایش یافته است؟ نرخ بیکاری چه وضعی دارد و… در گزارش‌های بعدی به این سوالا‌ت نیز خواهیم پرداخت.

بی‌شک رضایت عمومی با سخنرانی و برگزاری همایش و وعده و… میسر نمی‌شود، ممکن است وعده (آن هم فقط وعده) برخورد با پولدارها و ثروتمندان مقطعی مسکن درد برخی از مردم جامعه شود اما این قطعی نیست.

پس از گذشت بیش از پنج سال، همچنان اکثر مردم هم با نظر آقای دکتر احمدی نژاد موافق هستند که گفته بود: ” یعنی مشکل مردم ما شکل موی جوان‌هاست؟ جوان‌ها هر طور می‌خواهند مویشان را بزنند به من و شما چه ربطی دارد؟ دولت باید اقتصاد کشور را سامان بدهد” امیدواریم در این سه سال باقی‌مانده از دولت آقای احمدی‌نژاد اقتصاد سامان پیدا کند و در سال 1392، گزارشی از کاهش یا دست‌کم تثبیت قیمت‌ها بدهیم. اگر هم این‌طور نیست، در سال 1392 این درصدهای افزایش رشد مضاعف نداشته و همین قدر باشند.

————————-

این گزارش در روزنامه جهان صنعت، مورخ يكشنبه 09 آبان 1389 در شماره:  1818 صفحه اول به چاپ رسید.

تا من بدیدم روی تو ای ماهو شمع روشنم

هر جا نشینم خرمم هر جا روم در گلشنم.
هر جا خیال شه بود باغ و تماشاگه بود

در هر مقامی که روم بر عشرتی بر میتنم.
درها اگر بسته شود زین خانقاه ششدری

آن ماه رو از لامکان سر درکند در روزنم.
گوبند سلام علیک هی آوردست صدنقل و می

من شاهم و شاهنشهم پرده سپاهان میزنم.
من آفتاب انورم خوش پرده ها را بردرم

من نوبهارم آمدم تا خار ها را برکنم.
هر کس که خواهد روزشب عیش و تماشا و طرب

من قند ها را لذتم بادامها را برکنم.
گویم سخن را بازگو مردی کرم زآغاز گو

هین بی ملولی شرح کن من سخت کندو کودنم.

گوید که آن گوش گران بهتر ز هوش دیگران                صد فضل دارد این بر آن کانجا هوا اینجامنم.

رورو که صاحب دولتی جان حیات و عشرتی                      رضوان و حور و جنتی زیرا گرفتی دامنم.

هم کوه و هم عنقا توی هم عروهالوثقی توی

هم آب و هم سقا توی هم باغ و سرووسوسنم.

چرا فقط منت یارانه سوخت سر این مردم گذاشته می شود و کسی از سودی که خودروسازان لااقل طی یک دهه گذشته از محل انحصار بازار خودرو به جیب زدند چیزی نمی گوید؟ سود خودروسازان انحصاری داخلی، به یارانه ای که برای سوخت تاکنون داده شده، سر به سر. آیا از این به بعد نمی شود قیمت خودرو واقعی باشد و در مقابل بنزین هم آزاد به دست مصرف کننده برسد!؟

ایرانی است و شیوه خاص زندگی؛ اهالی شریف تهران اگر از آلودگی هوا سکته زودرس نزنند، به تیغ پارازیت هنوز به دنیا نیامده ساقط نشوندو… ، از کپسول غیر استاندارد سی ان جی خواهد مرد. این روزها باب شده که خیلی از دارندگان خودروی سواری برای گازسوز کردن خودروی خود به مراکز غیر مجاز و ارزان تر و البته بدون نوبت مراجعه می کنند.

خوشی که زیر دلشان نزده، البته ما مردم با فرهنگی هستیم، اما  این یک فقره هم اتفاقا به خاطر حفظ محیط زیست نیست. مردم ـ که اتفاقا از قشر مرفه بی درد ـ هم نیستند، نگران 30 لیتر باک بنزین پراید قسطی شان هستند که با ورود به سعادت همه گیر «هدفمندی یارانه ها» برای تامین آن با مشکل مواجه خواهند شد.

هدفمندی که قرار بود یقه مرفهان بی درد را به نفع مستضعفان بی پناه بگیرد، هنوز نتوانسته تردد خودروهای لوکس آن مرفهان بی درد را در پایتخت کاهش دهد. آن مرفه بی درد هم که بنزین 100 تومان باشد یا 800 تومان، بالاخره سوار خودروی لوکس می شود، نهایتا درصدی روی کالا یا خدمات واحد خود می کشد.

این وسط اما، ته مانده قشر متوسط جامعه هستند که تکلیفشان با یک دستگاه پراید قسطی معلوم نشده. تاحال که به دلیل عامل انسانی(!) به دیدار حق نشتافتند، یحتمل بابت مخزن سوخت غیر استاندارد، به این دیدار نائل خواهند شد.

آنها سوار بمب های متحرک می شوند، چاره ای هم ندارند. اصولا در ایران عده ای هستند که به میله های اتوبوس و آویزان شدن از آنها، یا واگن های دوستانه مترو عادت دارند.

عده هم هستند که به نشستن پشت ماشین های شاسی بند عادت کردند.

وسط این دو، عده ای هستند که سوار پراید و پژوی تک سرنشین می شوند.  اینها قشر مثلا متوسطی هستند که روزهای آخر نفس کشیدنشان را می گذرانند.

آنقدر از یارانه بنزین گفتند و گفتند، که این مردم واقعا از مصرفشان و یارانه ای که گرفتند شرمنده شدند.

باورشان شده که دولت به آنها چیزی بیشتر از حقشان داده است. بگذریم که تقریبا در هیچ کشور دارای ذخائر نفت و گاز، بنزین به قیمت کشورهای اروپایی به شهروندان داده نمی شود.

آخر در ایران قیمت خودرو هم با همه جای دنیا متفاوت است. حدودا دوبرابر قیمت جهانی. روز گذشته وب سایت آینده در مطلبی، به قیمت جهانی برخی خودروهای داخلی اشاره کرده بود، خودروسازان در رنج جهانی برای هر خودرو ی عادی داخلی حداقل 7 میلیون اضافه از مردم می گیرند كه اگر خریدار این پول را در بانك هم سپرده گذاری كند، سالانه  20درصد سود یعنی 1.400.000 تومان در سال عایدش خواهد شد، در ماه هم مساوی یارانه 400 لیتر بنزین می شود.

چرا فقط منت یارانه سوخت سر این مردم گذاشته می شود و کسی از سودی که خودروسازان لااقل طی یک دهه گذشته از محل انحصار بازار خودرو به جیب زدند چیزی نمی گوید؟ سود خودروسازان انحصاری داخلی، به یارانه ای که برای سوخت تاکنون داده شده، سر به سر. آیا از این به بعد نمی شود قیمت خودرو واقعی باشد و در مقابل بنزین هم آزاد به دست مصرف کننده برسد!؟

*******************

این مطلب نقد روز، روزنامه جهان صنعت بود