بی شك دهه 80 ركورددار مرگ و میر بر اثر سوانح هوایی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران است. شرح سوانح و تعداد قربانیان آن را در تصویر زیر مشاهده می كنید،اگرچه همواره سانحه هوایی در ایران شایع است، اما باید پذیرفت فاصله سوانح هوایی در ایران نسبت به سال های قبلی بسیار كمتر شده اند و نوع برخورد مسئولان پس از سوانح نیز دگرگون شده بود
سرانجام امروز وزیر راه استیضاح شد. بهبهانی، پیرترین عضو كابینه و استاد احمدی نژاد. حقیقتا یكی از كسانی است كه احمدی نژاد به خاطر او هزینه های زیادی را تحمل كرده است؛ اگرچه ما مفهوم هزینه را برای احمدی نژاد مترادف مشایی می دانیم.
به یاد بیاورید ماجرای افشاگری ها در مورد سخنان بهبهانی در كلاس درس، كه مربوط می شد به خاطرات او از دوران تحصیل در ایالات متحده امریكا. ماجرای منوریل و پایان نامه احمدی نژاد را هم حتما به خاطر دارید.
بگذریم از اینها و برسیم به سال 1388، در آن هیاهو و ناآرامی ها، بهبهانی همیشه یك بهانه دست اول داشت كه به دست مخالفان احمدی نژاد بدهد. قطار شیراز، ماجرای افتتاح اتوبان تهران پردیس، وضعیت جاده ها و… همه اینها یك طرف، ماجرای قطار مشهد و سقوط هواپیما در قزوین و دیگری سانحه هواپیما در مشهد به فواصل زمانی خیلی كوتاه و همزمان با اوج ناآرامی های كشور، همگی نشان می دهد بهبهانی از حاشیه ساز های دولت چیزی كم ندارد!
اگرچه حمل و نقل ریلی، وضعیت راه ها و جاده های آسفالت و… همگی در حیطه اختیارات یك وزیر راه قرار دارند، اما ظاهرا مرسوم است كه از اول انقلاب تاكنون، حمل و نقل هوایی، پاشنه آشیل یا به تعبیر بهتر بهانه ورود به كنار گذاشتن وزیر راه باشد. از همین رو “آینده” برآن شد تا گزارشی از وضعیت سقوط هواپیماها از ابتدای انقلاب تاكنون به حضور ارایه دهد.
.jpg)
آغاز ماجرا
اولین سانحه هواپیما پس از انقلاب، در 31 خرداد 1359 رخ داد. بر اساس آمار شبكه ایمنی هوانوردی ایران، یك هزار و ۵۳۰ سانحه هوایی در میان هواپیماهای ایران رخ دادهاست كه بین پنجاه تا هفتاد سانحه آن مرگبار بودهاند.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، بیش از هزار و 750 نفر جان خود را در سوانح هوایی ایران از دست دادهاند و سقوط هواپیمای ایرباس آ-۳۰۰ در پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر، بهوسیله ناو جنگی وینسنت آمریكا در خلیج فارس هشتمین حادثه هواپیمائی در دنیا از لحاظ تعداد مسافرین كشته شده می باشد كه تمام ۲۹۰ سرنشین آن در دم كشته شدند؛ كه البته آن را نمی توان در رده سوانح عادی هوایی به شمار آورد، چون یك نمونه از كشتار مردم بی دفاع است.
سقوط هواپیمای نظامی در كرمان با ۲۷۶ كشته بزرگترین سانحه هوایی جهان بین سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ میلادی بودهاست.
اولین حادثه هوایی پس از انقلاب در ۲۱ ژوئن ۱۹۸۰ رخ دادهاست و پس از آن تا خردادماه سال ۱۳۸۳ تعداد ۲۳۳ سانحه غیر نظامی رخ دادهاست. كه از میان آنها ۶۷ سانحه مرگبار، منجر به ۹۹۸ كشته و ۹۷ مجروح شدهاست.

بر اساس اطلاعات شبكه ایمنی هوانوردی، تعداد 1766 نفر پس از سال 1357 تاكنون بر اثر سانحههای هوایی در ایران جان خود را از دست دادهاند.
این به آن معناست كه طی این سی سال، هر ماه متوسط 5 نفر در ایران جان خود را بر اثر سوانح هوایی از دست دادند.

قاتل ترین پرنده های آسمان ایران
در تصویر زیر می توانید رتبه قاتل ترین پرنده ها در آسمان ایران را بر اساس تعداد قربانی گرفته مشاهده كنید.

دارنده رتبه نخست قتل ایرانیان، پرنده ای روسی است با نام توپولوف 154، كه بین هواپیماهای نظامی ترابری، هواپیماهای ار اختیار نیروهای نظامی و … نیز صاحب رتبه است.
دومین پرنده قاتل در ایران هواپیمای ترابری سی-130 است. ساخت امریكا، نام آن بعد از سانحه تاسف برانگیز آن در سه راه آذری و در محل خانه های سازمانی نیروی هوایی ارتش بر سر زبان ها افتاد.

ایلوشین 76 سومین قاتل در ایران است كه تعداد قربانیان آن بالغ بر 297 نفر است.

مقام اول و دوم سوانح هوایی ازآن هواپیماهای روسیست و مقام سوم به هواپیمای آمریكایی اختصاص یافته
است.

ذكر این نكته نیز به جاست كه هواپیماهای در اختیار نیروهای نظامی و همچنین واقعه تاسف بار شلیك ناو نظامی امریكایی به هواپیما در خلیج فارس در این دسته بندی(طبیعتا) جای نگرفته است.
تلفات در ایرلاین های ایرانی از سال 1359 تاكنون

تقویم مرگ و میر میان آسمان و زمین

تعداد قربانیان در دهه 60
سوانح این دهه را در تصویر زیر مشاهده می كنید با این توضیح كه واقعه سال 67 كه برای ایرباس آ300 رخ داد، به دلیل حمله غیر انسانی یك ناو نظامی امریكایی به هواپیمای مسافربری ایرانی رخ داد. دیگر اینكه دو هواپیمای سی-130 در تملك ارتش بودند.

تعداد قربانیان دهه 70
مالك دو هواپیمای ایلوشین و آنتونوف كه در تصویر زیر دور آنها خط كشیده شده است مشخص نیست. دو پرنده سی-130 هم در تملك ارتش بودند.

تعداد قربانیان دهه 80
بی شك دهه 80 ركورد دار مرگ و میر بر اثر سوانح هوایی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران است. شرح سوانح و تعداد قربانیان آن را در تصویر زیر مشاهده می كنید، توضیح آنكه ایلوشین سال 81 و انتونوف سال 85 در تملك سپاه پاسداران بودند و سی-130 84 و آواكس 88، در اختیار نیروی هوایی ارتش بودند.

اگرچه همواره سانحه هوایی در ایران شایع است، اما باید پذیرفت فاصله سوانح هوایی در ایران نسبت به سال های قبلی بسیار كمتر شده اند و نوع برخورد مسئولان پس از سوانح نیز دگرگون شده است.

دولت با شعار مبارزه با مرفهان بی درد وارد میدان شد، اما در عمل تعداد زیادی از افراد جامعه در طول مدت فعالیت او به بین طبقات اجتماعی حركت كردند و حاصل آن شد كه دیگر استفاده از هواپیما به عنوان یك وسیله حمل و نقل لوكس در بین مردم مطرح نشد.

استفاده از حمل و نقل هوایی عمومیت بیشتری یافت و تعداد بیشتری از مردم درگیر آن شدند.
از سوی دیگر تعداد مردمی كه خودروی شخصی دارند افزایش یافت و همین موضوع سبب شد تا آنها نسبت به وضعیت راه ها حساسیت بیشتری نشان دهند.

وعده ها و تناقضات واقعیت و گفته ها نیز دلیل دیگری بود كه جایگاه وزیر راه را در افكار عمومی به شكل خاصی شكل داد.
ماجرای قطار شیراز و قطار مشهد، ماجرای اتوبان تهران پردیس و…

از همه بدتر، رفتار و واكنش های رئیس سازمان هواپیمایی كشور هم بود. بر اساس آنچه رسانه ها و كارشناسان طی سال های گذشته نوشته اند، برآورد می شود كه اصولا نخجوانی جوان از عذر خواهی زیاد خوشش نمی اید و حتی دست بزن هم دارد.
مصداق بارز آن هم سیلی نخجوانی جوان در گوش مدیر عامل تابان در جلسه كمیسیون عمران مجلس بود. همان وقت هم نمایندگان مجلس نامه ای گروهی نوشته و از بهبهانی خواستند كه یا نخجوانی را عزل كند یا خودش صندل وزارت را ترك كند. بهبهانی هم قول داد كه نخجوانی حقوق خوانده را از پشت میز ریاست سازمان هواپیمایی كشور بلند كند، اما ظاهرا نتوانست.
.jpg)
نهایتا ماجرا به آنجا كشید كه علی رغم همه رپورتاژ آگهی های بخش خبری 20:30 برای جناب وزیر راه پیش از انتخابات سال 88، در انتخابات سال 88 و بعد از انتخابات سال 88 ، علی رغم تمام كمك های مرئی و نامرئی بلاعوض و لابی ها و… نهایتا پیرمرد دانشگاهی جدی جدی استیضاح و رفتنی شد.
هر چند موارد تكان دهنده نمایندگان مجلس كه درباره عملكرد وزارت راه در این دوره بیان شد، مردم را درباره این تصمیم مجلس به تحسین وا داشت، اما یك نكته را باید در نظر داشت، بعد از بهبهانی «یك نفر» دیگر معتمد احمدی نژاد بالاخره می آید.اما ناوگان هوایی فرسوده كشور را یكباره صفر كیلومتر نمی كند. واقعیت این است كه سن و سال ناوگان هوایی ما، مثل سن و سال آقای وزیر سابق خیلی بالا رفته و برای این موضوع هم باید فكر تازه ای كرد
——————————————–
این گزارش را برای سایت آینده نیوز نوشتم که در تاریخ 12 بهمن ماه 1389 با كد خبر: 24813 منتشر شد.