خانه > مطالب اصلی > حزب الله در ایران؛ایجاد انصار حزب الله به عنوان یک سازمان منسجم

حزب الله در ایران؛ایجاد انصار حزب الله به عنوان یک سازمان منسجم

۱۶ فروردین ۱۳۹۰ دیدگاهتان را بنویسید دیدگاه های این نوشته

پرونده شکل گیری حزب الله از دهه 40 تاکنون:

گفتیم که حزب اللهی های رزمنده در دوران دفاع مقدس پس از پایان جنگ به شهرهای خود بازگشتند و با فضایی جدید مواجه شدند. ابتدا این نوع پوشش و حجاب جوانان بود که واکنش آنها را بر انگیخت. به فاصله کمی آنها به سمت مسائل فرهنگی و مطبوعاتی رفتند و ریشه مظاهر آنچه که تهاجم فرهنگی می دانستند را در سیاست های فرهنگی یافتند.

البته در دوران دفاع مقدس گروه‌هایی نیز تحت عنوان حزب الله در تهران اقدام به مقابله با بدحجابی می‌کردند که به دلیل اهمیت جنگ با مخالفت امام راحل روبه‌رو شدند. الله کرم از رهبران اصلی انصار حزب الله در باره حزب الله پس از خاتمه جنگ می گوید: با پایان دوران دفاع مقدس جامعه با دیدگاهی از سوی دولت روبه‌رو شد که منطبق بر توسعه اقتصادی شتابان بود که طی آن نگاه معنوی و آسمانی دوران دفاع مقدس به دیدگاه زمینی و دنیاگرا تبدیل شد.

گرچه ما مخالف دیدگاه تک بعدی آخرت گرایی محض و یا دنیا گرایی محض هستیم و معتقدیم دوران دفاع مقدس معنویت محور بود و در کنار آن به حل مسائل اقتصادی اجتماعی مردم نگاه ویژه داشت. به هر حال در این دوران ما با استحاله ارزش‌ها روبه‌رو هستیم به طوری که ارزش‌های دوران انقلاب و دفاع مقدس به صورتی بازتعریف شد که ماهیت ارزش‌ها تغییر کرد.

به عنوان مثال عدالت گرایی در استراتژی توسعه شتابان به هیچ وجه دیده نمی‌شد. از سوی دیگر ترویج اباحی گری در فرهنگ نیز سرعت گرفت. البته همه می‌دانند جامعه سرمایه محور به دنبال فرهنگ اباحی گری خواهد رفت. به این ترتیب انصار حزب الله در سال‌های 1371 و 72 تشکیل شد تا با حضور در صحنه مخالفت خود را با فرهنگ اباحه و فاصله طبقاتی ناشی از توسعه اقتصادی شتابان اعلام نموده و از عدالت خواهی دفاع کند. ( موسس انصارحزب‌الله از لباس شخصی‌ها،نفوذی‌ها در انصار حزب‌الله، نیروهای خودسر و حمله به ابطحی می‌گوید/ خبرآنلاین/  8 خرداد 1389 /کد بازیابی: 64853)

خلاصه آنکه حزب اللهی های رزمنده با بازگشت به شهرهای خود، برای خود کارویژه جدیدی تعریف کردند و آن مسائل فرهنگی و امر به معروف و نهی از منکر بود. شاید واکنش ها و اعتراض های همین قشر بود که نهایتا به استعفای سیدمحمدخاتمی(وزیر ارشاد وقت) کمک کرد و لاریجانی را سر کار آورد! احتمالا ریشه اختلاف نظرهای حزب اللهی های امروز و خاتمی و جریان منتسب به او هم از همین دوران آغاز شد.

هيئتي كه به نام رزمندگان اسلام از سال 63 آغاز به كار كرده بود، در سال 67 قوام يافت و پنج سال بعد به گروهي تمام عيار به نام انصار حزب الله بدل شد. مؤسسان اين گروه 18 نفر بودند. مدتي بعد چهار تن به رهبري حسين الله كرم از انصار جدا شدند و با تأسيس گروه‌هايي چون حزب الله و اتحاديه دانشجويان حزب‌الله كوشيدند  گفتمان غالب را در ميان حزب اللهی های دهه شصت به دست گيرند. آنان حتي به انتشار نشريه‌ي شلمچه در برابر يا لثارت الحسين (ارگان رسمي انصار حزب الله) اقدام كردند.

در اوایل دهه 70، موضوع جدیدی به دغدغه های حزب الله اضافه شد، یکی از حامیان جریان حزب الله در این باره می گوید: « تأسيس انصارحزب الله به برانگيختگي بازگشتگان از جبهه هاي دفاع مقدس نسبت به جلوه هاي شبيخون فرهنگي غرب مربوط مي شد. ابتدا اين برانگيختگي همانند دوران دفاع مقدس، موضوعاتي مثل بدحجابي برخي از زنان را هدف قرار مي داد.

اما به تدريج بازتاب تهاجم فرهنگي در عرصه مطبوعات، كتاب ، سينما و تلويزيون، اذهان نيروهاي حزب اللهي را به چاره جويي براي رفع معضلات كلان فرهنگي وامي داشت. چند سال پس از اجراي سياست هاي اقتصادي دوران سازندگي نگراني از فراموشي عنصر عدالت در برنامه ريزي ها نيز به دغدغه هاي فرهنگي اين قشر اضافه شده بود. »( انصارحزب الله و جمعيت دفاع از ارزش ها/ مرتضى صفار هرندى/نشریه صبح صادق)

این مسائل دغدغه های اصلی گروهی بود که امروز ما آنان را تحت عنوان کلی «حزب الله» و عنوان سازمانی «انصار حزب الله» می شناسیم. بدوا، یعنی حدودا از سال 68-69 تا سال 73، این گروه به طور غیر منسجم و پراکنده در برخی نقاط پایتخت دست به تجمعات اعتراضی می زد، تا اینکه انصار حزب الله رسما آغاز به کار کرد.

انصار حزب الله می آیند

این دغدغه ها وجود داشت، اما بروز و ظهور آن سازمان یافته نبود. به بیانی، آنها تجمعات پراکنده ای داشتند، اما این تجمعات با سازماندهی خاصی صورت نمی گرفت.  احساس نياز به هماهنگي ، ايجاد تشكلي به نام «انصار حزب الله» را از سوي گروهي از جوانان متدين و داراي سابقه بسيجي و جبهه اي در پي داشت. نهایتا موسسه فرهنگي انصار حزب الله در 29 آذر 1373 از وزارت ارشاد وقت مجوز فعاليت گرفت.

گفته می شود 18 تن انصار حزب الله را پایه گذاری کردند؛ شناخته شده ترين اعضاي انصار حزب الله در بدو تأسيس افرادي مثل حسين الله كرم، عبدالحميد محتشم(مدیر مسئول یالثارات الحسین)، مسعود ده نمكي، كاظم زاده، محمود ژولیده، حسین سازور، مسعود سلطان پور، حاجی بخشی،  و … بودند. نظرگاه هاي اين گروه از مدت ها قبل در نشريه يا لثارات الحسين- كه ابتدا در نماز جمعه تهران توزيع مي شد- انتشار مي يافت.

ارتباط با بدنه اجتماعی

ارتباط مستقيم اين گروه با بدنه اجتماعي خود از طريق محافل ذكر اهل بيت و برخي از مداحان مثل حاج منصور ارضي صورت مي گرفت. در کنار مداحان، استاید اخلاق و روحانیونی نظیر سيدعلي نجفي و حجت الاسلام پروازی نیز برای هوادارن سخنرانی می کردند. سیدعلی نجفی خیلی زود از دنیا رفت و پس از درگذشت مرحوم نجفي برادر وي براي اين افراد سخنراني مي كرد.

به موازات مداحان و روحانیون در تهران، در قم نیز مرحوم حجت الاسلام سعیدی برای هوادارن نقش رابط انصار حزب الله با بدنه اجتماعی را ایفا می نمود.

پس از چندی و با شکست جریان راست سنتی و به قدرت رسیدن گروه مقابل انصار حزب الله د انتخابات سال 76 و دوم خرداد و در خلال دوران پرالتهاب پس از دوم خرداد 1376 پروازی سخنرانی های جنجالی بر علیه فعالیت های الله کرم و برخی دیگر از پیشگامان جریان موسوم به انصار حزب الله داشت.

پس از این سخنرانی ها، پروازی با تنی چند از هوادارنش به طور کلی سیاست را رها کرده و منزوی شدند. بنا بر برخی اطلاعات، ایشان در حال حاضر در مزرعه ای کار کشاورزی می کنند و کلا سیاست را رها کردند. امروز حامیان انصار حزب الله، جدایی پروازی از انصار و آن سخنرانی ها را ناشی از تمایلات و منویات گذشته او نسبت به جریان چپ مذهبی می دانند.

جریان قم

در این بین بد نیست که گریزی نیز به قم بزنیم. در همین اثناست که جریان قم نیز بروز و ظهور میابد. در شهر مذهبی قم به موازات تشکیل و قدرت یافتن انصار حزب الله در پایتخت، گروهی تحت عنوان حزب الله با پیشوایی مرحوم حجت السلام ایرانی ظهور می کنند.

در کنار حجت االاسلام ایرانی، چهره شاخص دیگری نیز حضور داشت؛ باقر خرازی. باقر خرازی که از بهترین شاگردان آیت الله مصباح یزدی به شمار می رود برادر صادق خرازی، مشاور ارشد سیدمحمدخاتمی، سفیر وقت ایران در سازمان ملل متحد، سفیر وقت ایران در فرانسه و…  باقر خرازی از سوی دیگر فرزند آیت الله خرازی به شمار می رود که از چهره های سرشناس قم و اصفهان است  و روابط بسیار خوبی با چهره های سیاسی داشته است.

این جریان بیشتر در حوزه مسائل فرهنگی ورود می کند. نفوذ جریان مزبور در روزنامه حزب الله هم به واسطه باقر خرازی رخ داد. جریان قم را بیشتر باید  ملهم از  آیت الله هاشمی رفسنجانی دانست.

ورود رهبران فکری

به انصار حزب الله تهران بازگردیم. در تهران انصار حزب الله با گذر از دوران تاسیس، به دنبال تغذیه فکری اعضای خود بود. ورود انصار حزب الله در موضوعات فرهنگي و سياسي جديد و ارتباط ديرينه آنان با مقوله دفاع مقدس آنها را به دیدگاه های شهيد آويني و گروه روایت فتح و.. متمايل ساخته بود. به همين ترتيب بخشي از اين افراد، ارتباطاتي را با ديگر روشنفكران مذهبي منتقد مدرنيسم مثل يوسفعلي ميرشكاك، مهدي نصيري، سيد محمد قائم مقامي و حسن رحيم پورازغدي برقرار کردند.

انشعاب در انصار

به تدريج اختلاف سليقه در اعضاي گروه انصار حزب الله ، آنها را به دو بخش تقسيم كرد. بدين ترتيب كه عبدالحميد محتشم محوريت موسسه فرهنگي انصار حزب الله را همراه با افراد ديگري مثل مجتبي كشاني و …. به دست گرفت و حسين الله كرم همراهان خود را در قالب هاي جديدي مثل اتحاديه دانشجويان حزب الله و هيئت سياسي معنوي حزب الله و با شعار احياي معنوي سامان داد.

مسعود ده نمكي نيز به كار مطبوعاتي و انتشار نشريه شلمچه و سپس جبهه روي آورد. او مدتي بعد نشريه صبح را كه پيش از آن مهدي نصيري آن را منتشر مي كرد، براي تبليغ ايده هاي عدالت خواهانه به كار گرفت. ( انصارحزب الله و جمعيت دفاع از ارزش ها/ مرتضى صفار هرندى/نشریه صبح صادق)

اوج فعالیت های انصار حزب الله

انصار حزب الله اگر چه تشکلی فرهنگی باشد، اما قاعدتا باید برای رسیدن به خواست های خود در عرصه سیاسی نقش بازی می کرد. اوج فعالیت های سیاسی انصار حزب الله در جریان انتخابات مجلس پنجم(اسفند ماه 1374) و انتخابات ریاست جمهوری سال 1376 بود.

مشهور است که در انتخابات ریاست جمهوری سال 1386، انصار حزب الله با نظر الله کرم، هفته قبل از دوم خرداد، نشریه ای چند برگی را در تیراژی وسیع  منتشر می کنند. نشریه حاوی تکه های ـ به زعم منتشر کنندگان ـ غیر اخلاقی و مبتذل کتاب ها و نشریاتی بود که در دوران خاتمی مجوز نشر گرفته بودند.

این تکه ها بعد از انتشار وسیع در نماز جمعه، به سرعت کپی شده و بار دیگر در هفته آخر انتخابات دوم خرداد توزیع شدند. اما سر انجام دوم خرداد برگزار شد و خاتمی رئیس جمهور ایران شد. این ضربه سنگینی برای جریان موسوم به انصار حزب الله بود.

هشت سال دولت خاتمی ادامه پیدا کرد، در این هشت سال انصارحزب الله که نتوانسته بودند کاندیدای مورد علاقه خود را در قامت ریاست جمهوری ایران ببینند بیکار ننشستند و به همان روالی که در دوران هاشمی به سایت های اقتصادی و فرهنگی انتقاد می کردند، انتقاداتی داشتند.

———————–

این مطلب در همشهری ماه شماره 71 فروردین 1390 با تیتر: حزب الله به عنوان یک سازمان منسجم شهری در صفحات 48 و 49 منتشر شد.