حذف فرش و پسته از صادرات ايران
آمار تجارت خارجی ایران در شش ماهه نخست امسال منتشر شد
در بین پنج فصل عمده که مجموعا 6/59 درصد ارزش صادرات به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها 4/28 درصد، محصولات شیمی آلی 13 درصد، مواد پلاستیکی 7/9 درصد، میوه ها 5 درصد و سنگ های فلزات 2/3 درصد را به خود اختصاص دادند. در بین ده قلم کالای اول صادراتی خبری از پسته که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود ، یا فرش با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا شش ماهه نخست سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود، نیست.

مبادی واردات ایران در شش ماهه نخست سال جاری بر اساس پراکندگی جغرافیایی/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید
** توجه داشته باشید که در سیستم ها و ویندوز های مختلف ممکن است اعداد پیش و پس ممیزها وارونه شوند. برای مثال ۲/۵ درصد، برابر ۵ممیز ۲ است. در صورتی که این عدد را به صورت صحیح ملاحظه کنید، سایر اعداد ممیز دار نیز در سیستم شما صحیح نمایش داده می شود، در غیر این صورت تمام اعداد ممیز دار را وارونه می بینید!
29 میلیارد و 524 میلیون دلار واردات، در برابر 15 میلیارد و 604 میلیون دلار صادرات و تراز تجاری منفی 13 میلیارد و 920 میلیون دلاری نتیجه مبادلات تجاری کشورمان در شش ماهه نخست سال جاریست.
این به آن معناست که از مجموع 45 میلیارد و 128 میلیون دلار ارزش مبادلات تجاری کشورمان در این مدت 65 درصد به واردات و 35 درصد به صادرات اختصاص داشته است.
بر اساس اماری که گمرک جمهوری اسلامی ایران منتشر کرده است، بازهم اقلام کشاورزی نظیر: برنج، دانه ذرت دامی، گوشت، سویا و… جزو اقلام عمده وارداتی و در مقابل، محصولات معدنی عمده صادرات کشورمان را تشکیل می دهند. اگرچه با گنجاندن اقلامی نظیر انواع گاز ها، قیر نفت، مواد شیمیایی و معدنی نظیر سنگ آهن، اثبات شده که صادرات غیر نفتی، رشد داشته است؛ با این حال در بین ده قلم عمده صادراتی شش ماهه اول امسال، مثل مدت مشابه سال قبل، فرش و پسته حضور ندارند. سال قبل هم سهمشان از صادرات به زیر 3 درصد رسیده بود که امسال اصولا از بین ده قلم عمده حذف شدند!
میعانات گازی و محصولات پتروشیمی به ترتیب 81/23 درصد و 48/36 درصد و جمعا 29/60 درصد مجموع صادرات کشورمان را به خود اختصاص دادند و سایر کالاها روی هم تنها 71/39 درصد سهم از صادرات کشورمان را دارند. آسیا 6/91 درصد، اروپا 2/6 درصد، افریقا 3/1 درصد، امریکا 15/0 درصد و اقیانوسیه 32/0 درصد از صادرات کشورمان را در نیمه نخست سال جچاری به خود اختصاص دادند و در مقابل آسیا با 9/68 درصد، اروپا با 8/28 درصد، امریکا با 6/1 درصد، افریقا با 35/0 درصد و اقیانوسیه با 27/0 درصد قاره های مبدا واردات کشورمان در فروردین تا مهرماه 1390 بودند.
واردات: امارات در صدر و محصولات کشاورزی پیشتاز
واردات كشور، در نيمه نخست سال 1390 ، به ميزان 971/17هزار تن، به ارزش 524/29 ميليون دلار بوده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، از نظر وزن 05/25 درصد و از نظر ارزش 20/5 درصد كاهش داشته است.
پنج کشور : امارات متحده عربی، چین، کره جنوبی، آلمان و ترکیه در مجموع 63 درصد واردات ایران در نیمه نخست امسال را به خود اختصاص دادند. در نیمه نخست امسال نسبت به شش ماهه اول سال 1389، واردات از امارات 7/10 درصد، از آلمان 7/9 و از ترکیه 6/20 درصد کاهش داشته است و در مقابل واردات از چین 5/29 درصد و کره جنوبی 5/12 درصد افزایش داشته است.
در این مدت شمش از آهن و فولاد با حدود 5/20 درصد افزایش نسبت به سال گذشته، همچون نیمه اول سال 1389 در رتبه اول قرار گرفت. پس از آن دانه ذرت دامی با 46 درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل، در رتبه دوم قرار گرفت.
اما برنج که واردات آن به لحاظ ارزش بیش از 27 درصد در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشته، با دو پله صعود نسبت به جایگاه خود در نیمه اول سال 1389، امسال در رتبه سوم ایستاد! در نيمة نخست سال 1390 ، مقدار 651 هزار تن برنج به ارزش 552 ميليون دلار وارد كشور شده است. سهم مبادی واردات این محصول به کشور از نظر ارزش عبارت است از: هند 7/39 درصد، امارات متحده عربی 26 درصد و پاکستان 6/18 درصد.
محصولات تخت و گرم و نورد شده از آهن که سال گذشته در رتبه سوم قرار داشتند، امسال با یک پله نزول در رتبه سوم قرار گرفتند، همچنین این تعرفه به لحاظ ارزش در شش ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته نزدیک به 5/8 درصد کاهش داشته است.
واردات قند و شکر نیز که در رتبه بعدی قرار دارد حدود 5/2 درصد نسبت به سال گذشته کاهش نشان میدهد. اما در رتبه بعدی قطعات گوشت بی ساتخوان گاوی قرار دارد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر رتبه سه پل صعود کرده و در جایگاه ششم قرار گرفته و له لحاظ ارزش نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از 5/15 درصد افزایش نیز داشته است.
اقلام عمده صادراتی "غیر نفتی" در نیمه نخست امسال؛ خبری از پسته و فرش نیست!/برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید
در رتبه هفتم دارو به صورت خرده فروشی قرار گرفته که از نظر رتبه سه پله بهبود داشته و از رتبه دهم در نیمه نخست سال 1389 به رتبه هفتم در نیمه اول امساب ارتقا یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات این قلم کالا 3/22 درصد رشد داشته است.
قطعات منفصله جهت تولید خودروی سوارای که در نیمه نخست سال قبل در رتبه یازدهم قرار گرفته بود، امسال با حدود 5/22 درصد رشد از نظر ارزش در رتبه هشتم قرار گرفته است.
نهمین قلم عمده وارداتی روغن خام سویاست که با نزدیک 103 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل از رتبه چهاردهم به رتبه نهم در نیمه اول امسال رسیده است.
کنجاله و سایر آخال جامد, از دا نه سوياکه سال قبل در رتبه هفتم قرار داشت، امسال به رتبه دهم تنزل یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات آن به کشور حدود 3 درصد کاهش نشان می دهد.
گفتنی است در نيمه نخست سال 1390 ، مقدار 2 هزار تن سيگار به ارزش 39 ميليون دلار وارد كشور ش ده است . واردات اين محصول نسبت به مدت مشابه سال قبل، 97/82 درصد رشد وزني و 4/155 درصد رشد ارزشي داشته است.
سوئیس با بیش از 95 درصد، امارات متحده عربی با 3 درصد و ترکیه با 9/0 درصد مبادی اصلی واردات قانونی این محصول به کشورمان بودند.
در نيمة نخست سال 1390 ، حدود يك هزار تن انواع پوشاك به ارزش 9 ميليون دلار وارد كشور شده است . واردات اين كالاها نسبت به مدت مشابه سال قبل، 4/0 درصد كاهش وزني و 20 درصد افزايش ارزشي داشته است. کشورهای عمده صادر کننده پوشاک به کشورمان به ترتیب عبارت است از: امارات متحده عربی، ایتالیا و چین.
پنج کشور با بیشترین تراز منفی و پنج کشور با بیشترین تراز مثبت. برای دیدن ارزش مبادلات با این کشورها به نمودار بعدی رجوع کنید
صادرات: چین صاحب رتبه شد، همچنان صادرات مواد معدنی
ميزان صادرات قطعي كالاهاي غير نفتي، بدون احتساب ميعانات گازي، در نيمة نخست سال جاري، به مقدار 116/32 هزار تن و به ارزش 604/15 ميليون دلار بوده است كه نسبت به سال قبل، از نظر وزن 49/7 درصد و از نظر ارزش 92/24درصد، افزايش داشته است . ضمنا سهم محصولات پتروشيمي از كل ارزش صادرات غير نفتي (بدون احتساب ميعانات گازي)، 88/47 درصد بوده است.
در نيمة نخست سال جاري، در حدود 60 درصد از سهم وزني و ارزشي صادرات را سوخت هاي معدني، محصولات شيميايي آلي، مواد پلاستيكي، ميوه هاي خوراكي و سنگ هاي فلزات تشكيل داده اند. اين فصول، در سال گذشته نيز در مجموع با سهم كمتري نسبت به مدت مشابه سال جاري، رتبه هاي يكم تا پنجم را به خود اختصاص داده بودند.
در صادرات غیر نفتی نیز زیاد غیر معدنی و غیر نفتی عمل نشده است. در این بخش عمده صادرات کشور را فروش مواد معدنی به خود اختصاص داده است. گفتنی آنکه در بین پنج فصل عمده صادرات که مجموعا 4/61 درصد کل صادرات را به لحاظ وزن و 6/59 درصد را به لحاظ ارزش به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها و موم های معدنی 4/28 درصد، محصولات شیمی آلی 13 درصد، مواد پلاستیکی و مصنوعات از این مواد 7/9 درصد، میوه های خوراکی 5 درصد و سنگ های فلزات 2/3 درصد را به خود اختصاص دادند.
در جدول ملاحظه می کنید که رتبه های اول صادرات را مواد مشتق از نفت و معدنی تشکیل می دهند. حتی تغییرات قیر نفت هم در این جدول محاسبه شده است.
ارزش واردات و صادرات در نیمه نخست امسال به تفکیک کشور(مبادلات بیش از 10 میلیون دلار) برای دیدن تصویر در اندازه واقعی روی آن کلیک کنید
در همین حال، در بین ده قلم کالای اول صادراتی که «قیر نفت» هم در آن محاسبه شده است، خبری از پسته با کد تعرفه « 08025010»، که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود و به سختی با 87/1 درصد از صادرات نام خود را در بین ده قلم عمده صادراتی در نیمه اول 89 حفظ کرده بود، یا فرش که با کد تعرفه « 57011000» که با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود نیست. حتی سیمان با کد تعرفه « 25232900» که در شش ماهه نخست سال قبل در رتبه نهم صادرات غیر نفتی کشور قرار داشت نیز امسال دیگر به چشم نمیخورد.
در اين مدت، كشورهاي هند، سنگاپور، تركيه، جمهوري كره، اندونزي، ژاپن و روسيه، بيشترين افزايش ارزش را در بين بيست كشور عمدة مقصد محصولات صادراتي داشته اند. از دیگر سو بلزیک، ایتالیا، هلند و فیلیپین بیشترین کاهش واردات از ایران را در نیمه نخست امسال داشتند.
تراز تجاری کشور در نيمه نخست سال 1390 با كسري 920/13ميليون دلاری مواجه بوده است. در مدت مذكور، ارزش واردات 42/65 درصد از ارزش كل مبادلات خارجي كشور را به خود اختصاص داده است. در اين مدت، تراز بازرگاني خارجي كشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 97كشور دنيا، منفي و با 79 كشور ديگر مثبت بوده است. نمودار تراز تجاری کشورمان را با 5 کشور نخست با تراز مثبت و 5 کشور نخست با بیشترین تراز منفی را ملاحظه می کنید.