Amirhadi Anvari

یعنی یک خانواده چهار نفره جمع و جور فقط اگر بخواهند به بقا در نیمه بهمن امسال ادامه دهند نزدیک به 750 هزار تومان ماهانه نیاز دارند. این خانواده هیچ پس اندازی نخواهد داشت، بسیاری از خانواده ها درگیر انواع اقساط نیز هستند، در چنین شرایطی باید چه کار کرد. موضوع کم یا زیاد مصرف کردن نیست، موضع در مورد زندگی اشرافی و… هم نیست، ما در مورد حداقل های زندگی در تهران سال 90 صحبت میکنیم…

از بهمن ماه سال گذشته تا امسال در حالی که دستمزدها افزایش چندانی نداشتند اما اتفاقات زیادی در بازار افتاده، از طلا و ارز که بگذریم، قیمت خوراکی و آشامیدنی، اجاره بهای مسکن، حمل نقل و پوشاک و.. همگی رشد داشتند.

اخیرا نیز اظهارات یک چهره اقتصادی سبب شد تا مردم به بازار برای تهیه ارزاق هجوم ببرند و نتیجه آنکه چند روز قفسه های فروشگاه های بزرگ تهران از اقلام اساسی خالی مانده بود.

در روزگار نه چندان دور یعنی تا همین هفته سوم خرداد امسال هر هفته فهرستی از قیمت خوراکی ها منتشر میشد، اما بعد از هفته وم خردادماه انتشار این فهرست به شکل ناگهانی متوقف شد.

خبرنگار اعتماد برای کسب قیمت خوارکی های موجود در آن لیست سری به فروشگاه های بزرگ تهران زده که عموما مواد غذایی را 10 درصد پایین تر از قیمت بازار عرضه میکنند.

لبنایات: قیمت هر کیلو ماست پاستوریزه هم اکنون در بازار 10555 ریال است که نسبت به زمان مشابه سال قبل(هفته دوم بهمن ماه 89) نزدیک به 4 درصد کاهش قیمت داشته، قیمت هر کیلو پنیر پاستوریزه نیز با 8 درصد کاهش به هر کیلو 62500 ریال رسیده است. اما بسته های 450 گرمی پنیر پاستوریزه با افزایش قیمت 26 درصدی به 19125 ریال رسیدند. قیمت هر کیلو کره پاستوریزه نیز با افزایش نزدیک به 19 درصدی به 83000 ریال رسیده است. قیمت هر لیتر شیر نیز با افزایش 5/2 درصدی به 10250 ریال رسیده است. به این ترتیب به طور متوسط لبنیات در هفته دوم بهمن امسال نسبت به سال گذشته 31 درصد افزایش قیمت داشته است.

گوشت و تخم مرغ: قیمت تخم مرغ در هفته دوم بهمن ماه امسال نسبت به سال گذشته نزدیک به 61 درصد رشد داشته و از 33780 ریال در سال 89 به 54500 در هفته دوم بهمن امسال رسیده است. قیمت هر کیلو گوشت گوسفندی با استخوان از 170510 در هفته دوم بهمن سال پیش به 222500 در نیمه بهمن امسال رسیده که حاکی از رشد 5/30 درصدی قیمت آن است، قیمت گوشت گوساله نیز بیش از 52 درصد رشد داشته و از 118220 ریال در نیمه بهمن پارسال به 180000 ریال در نیمه بهمن امسال رسیده است. هر کیلو مرغ هم سال قبل در بازار 31830 ریال ثبت قیمت شده که امسال در نیمه بهمن در فروشگاه ها به قیمت 33000 ریال به فروش می رسد که نشان دهنده رشد 6/3 قیمت ان است. این یعنی در این گروه به طور میانگین قیمت ها 37 درصد طی یکسال رشد داشتند.

حبوبات: حبوبات به طور میانگین 29 درصد طی یکسال رشد قیمت داشتند. قیمت هر کیلو لپه نخود هم اکنون 28000 ریال است که نشان دهنده رشد 23 درصدی آن است. قیمت هر کیلو نخود 35444 ریال است که از رشد 58 درصدی آن نسبت به زمان مشابه سال قبل خبر میدهد.

هر کیلو عدس 33167 ریال، هر کیلو لوبیا چیتی 37222 ریال، هر کیلو لوبیا چشم بلبلی 33555 ریال، هر کیلو لوبیا سفید 25667 ریال و هر کیلو لوبیا قرمز 10440 ریال قیمت دارند که به ترتیب نشان دهنده رشد: 23، 44، 45، 35، 15،  19 و کاهش 6 درصدی قیمت این اقلام نسبت به زمان مشابه سال قبل است.

آخرین آماری که در مورد مجموع قیمت ها منتشر شده است در آذرماه امسال توسط اداره امار بانک مرکزی انتشار یافته که حاکی از افزایش نزدیک به 28 درصدی شاخاص کالاها، 16 درصدی خدمات و 21 درصدی مسکن، اب، برق، گاز و سایر سوخت هاست.

میوه و سبزیجات: قیمت هر کیلو سیب قرمز هم اکنون هر کیلو 18500 ریال است که نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به 6 درصد کاهش قیمت داشته، قیمت سیب سفید هر کیلو 20000 ریال است که نسبت به زمان مشابه سال قبل رشد 10 درصدی را نشان میدهد. هر کیلو لیموشیرین نیز با رشد 2 درصدی به 12500 ریال رسیده است، پرتقال نسبت به زمان مشابه سال قبل نزدیک به 23 درصد کاهش قیمت داشته و هر کیلو 12000 ریال در بازار بفروش می رسد.

اما قیمت خیار با رشد 95 درصدی به هر کیلو 22000 ریال رسیده، قیمت گوجه با رشد 4 درصدی به هر کیلو 8500 تومان رسیده و هر کیلو بادنجان در بازار به قیمت 17500 ریال بفروش میرسد که نشان دهنده رشد قیمت 69 درصدی آن است. هر کیلو سیب زمینی نیز هم اکنون 5000 ریال قیمت دارد که در مقایسه با قیمت آن در نیمه بهمن سال قبل نزدیک به 36 درصد کاهش قیمت داشته، پیاز هم با نزدیک به 28 درصد کتاهش به قیمت هر کیلو 7000 ریال رسیده است.

لوبیا سبز نزدیک به 14 درصد رشد قیمت داشته و هر کیلو 32500 ریال بفروش میرسد.

قند، شکر و چای: قیمت هر کیلو قند سال گذشته 14030 ریال ثبت شده که در نیمه بهمن ماه امسال در فروشگتاه ها هر کیلو قند به قیمت 20643 ریال عرضه میشود که حاکی از رشد 47 درصدی قیمت آن است. هر کیلو شکر نیز به طور متوسط هم اکنون 45000 ریال قیمت دارد که در مقایسه با قیمت سال قبل یعنی 11610 نشان دهنده رشد 294 درصدی آن است! بسته های نیم کیلویی چای خارجی نیز به طور متوسط 64267 ریال قیمت دارند که در مقایسه با قیمت سال قبل یعنی 52920 ریال نزدیک به 21 درصد رشد قیمت دارند.

روغن: هر حلب 5 کیلویی روغن جامد هم اکنون 118889 ریال قیمت دارد که در مقایسه با قیمت نیمه بهمن سال قبل 103840 ریال نزدیک به 14 درصد رشد قیمت داشته است.

بسته های روغن مایع نیز سال گذشته حدودا 19590 ریال قیمت داشتند که قیمت آنها امسال حدودا به 33018 ریال رسیده است که این نیز حاکی از رشد 68 درصدی قیمت آنهاست.

برنج: هر کیلو برنج ایرانی درجه یک سال گذشته در هفته دوم بهمن ماه به قیمت 31080 ریال بفروش میرسیده، هم اینک هر کیلو برنج ایرانی درجه یک حدودا 45000 ریال قیمت دارد که نشان دهنده رشد 45 درصدی قیمت آن است. هر کیلو برنج خارجی غیر تایلندی نیز سال گذشته 21230 ریال قیمت داشته که قیمت آن امسال به 26350 ریال رسیده، این نیز نشان دهنده رشد 24 درصدی قیمت برنج خارجی غیر تایلندی است.

اگر به طور متوسط طبق جدول یک خانواده 4 نفری از این اقلام مصرف کند یعنی هزینه ماهانه تهیه اقلام ضروری در نیمه بهمن سال قبل بالغ بر 165 هزار تومان بوده است، این مبلغ با همین نسبت در نیمه بهمن ماه امسال به 214 هزار تومان رسیده که نشان دهنده رشد نزدیک به 30 درصدی بهای این سبد است.

توجه داشته باشید که علاوه بر این سبد کوچک خوارکی ها و اقلام مصرفی دیگری نیز وجود دارند، اقلامی نظیر نان و غلات، رب گوجه فرنگی، انواع سس ها، انواع سبزیجات …. همچنین مایحتاج ضروری یک خانواده را تنها خوراکی ها تشکیل نمیدهند، بلکه شوینده ها نیز نقش مهمی در مصرف یک خانواده دارند که قیمت آنها در نیمه بهمن سال قبل به طور دقیق در دسترس نیست.

برای مثال شاخص قیمت نان و غلات که در سبد مصرفی خانوار بانک مرکزی از ضریب اهمیت 28 درصدی نیز برخوردار است در اذماه امسال نسبت به اذرماه سال قبل 67 درصد افزایش داشته است. شاخص قیمت ماهی و حیوانات دریایی که در سبد قیمت خرده فروشی به آن پرداخته نشده است نیز در همین مدت نزدیک به 20 درصد رشد داشته است.

افزیش قیمت ها در پاییز

آخرین آماری که در مورد مجموع قیمت ها منتشر شده است در آذرماه امسال توسط اداره امار بانک مرکزی انتشار یافته که حاکی از افزایش نزدیک به 28 درصدی شاخاص کالاها، 16 درصدی خدمات و 21 درصدی مسکن، اب، برق، گاز و سایر سوخت هاست.

شاخص اجاره بهای مسکن که ضریب اهمیت آن 17/19 درصد در آمارهای رسمی ذکر میشود نزدیک به 5/12 درصد رشد داشته، با این شرح که ضریب اهمیت در واقع سهمی است که هر کدام از این اقلام از درآمد خانوار بر اساس آمارهای رسمی به خود اختصاص دادند. بهای تعمیرات و خدمات ساختمانی نزدیک به 18 درصد افزایش قیمت داشته و اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه نزدیک به 17 درصد افزایش قیمت داشته است.

رشد شاخص قیمت پوشاک و کفش در اذرماه امسال نسبت به اذرماه سال قبل 23 درصد بوده و بهداشت و درمان نزدیک به 19 درصد طی میدت یکسال افزایش قیمت داشته است.

حمل و نقل 33 درصد و ارتباطات 5/1 درصد افزایش قیمت داشتند. تفریح و امور فرهنگی 16 درصد و بهای استفاده از رستوران و هتل ها نزدیک به 18 درصد در اذرماه امسال نسبت به اذرماه سال گذشته افزایش قیمت داشته است. تحصیل نیز افزایش 16 درصدی داشته است.

با وجود رشد نزدیک به 22 درصدی شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی آنهم بر اساس امارهای رسمی باتنک مرکزی در آذرماه امسال( که احتمالا طی دی و بهمن ماه رشد بیشتری نیز داشته، اما آمار آنها هنوز اعلام نشده است) حقوق و درآمد و دستمزد مردم رشد قابل توجهی نداشته است.

بر این اساس تنها راه باقی مانده کاهش مصرف است. تمام اینها در حالیست که بر اساس اظهار نظرها، در آینده قرار است بخشی از یارانه نقدی برخی اقشار حذف شود.

تنها تهیه خوراک، آنهم بر اساس سبد کالایی که در بالا ذکر شد با حداقل مصرف برای یک خانواده 4 نفره 214 هزار تومان هزینه برای خانواده خواهد داشت. به این رقم حداقل اجاره خانه 300 هزار تومانی خانه مسکونی را اضافه کنید. اگر در این خانواده حداقل یکی از فرزندان نیز دانشجوی دانشگاه آزاد در رشته های علوم انسانی باشد، برای هر ترم نزدیک به 600 هزار تومان نیز هزینه تحصیل وی برای خانواده اهمیت دارد. این یعنی هر ماه نیز 200 هزار تومان هزینه تحصیل فرزند خانواده به لیست بالا اضافه میشود.  قاعدتا این خانواده نیاز به حمل و نقل نیز دارند، حتی اگر روزانه تنها 500 تومان هر کدام از اعضای خانواده هزینه حمل و نقل کنند، یعنی هر ماه نزدیک به 60 هزار تومان نیز هزینه رفت و آمد به این لیست اضافه خواهد شد. اگر این خانواده ماهانه 6 قالب صابون مصرف کنند یعنی 3 هزار تومان نیز باید هزینه صابون(صابون ایرانی ارزان قیمت) کنند، یک شامپو هم لااقل 2500 تومان برای یک خانواده در ماه به نظر زیاد نمیرسد؛ لااقل چهار بسته پودر رخت شویی به قیمت 850 تومان هم برای شستشو ضروری به نظر می رسد که سر جمع نزدیک به 3500 تومان نیز هزینه پودر رخت شویی خواهد بود. اضافه کنید به این لیست یک بسته مایع ضرف شویی 900 تومانی را، خدای ناکرده در اثر بیماری و.. آنهم در فصل سرما شاید هر ماه به طور میانگین 10-20 هزار تومان(با وجود بیمه) هزینه درمان شود. بهای گاز، برق، تلفن، شارژ آپارتمان و… به حساب یارانه نقدی کنار گذاشته میشود. ، خرید لباس، تفریح، لوازم غیر ضوروی خانگی، احتمالا عطر و… را کنار میگذاریم. یعنی یک خانواده چهار نفره جمع و جور فقط اگر بخواهند به بقا در نیمه بهمن امسال ادامه دهند نزدیک به 750 هزار تومان ماهانه نیاز دارند.

این خانواده هیچ پس اندازی نخواهد داشت، بسیاری از خانواده ها درگیر انواع اقساط نیز هستند، در چنین شرایطی باید چه کار کرد. موضوع کم یا زیاد مصرف کردن نیست، موضع در مورد زندگی اشرافی و… هم نیست، ما در مورد حداقل های زندگی در تهران سال 90 صحبت میکنیم…

*از آنجا که دیگر بانک مرکزی قیمت اقلام را به صورت هفتگی از خرداد امسال منتشر نمیکند، قیمت ها از فروشگاه های زنجیره ای گرفته شدند که تقریبا همگی 10 درصد پایین تر از قیمت خرده فروشی های عادی هستند.

** برای مثال اگر یک خانواده 4 نفره طی یک ماه 2و نیم کیلو گوشت مرغ مصرف کنند، بر این اساس مصرف از واحد آنها برابر 5/2 واحد خواهد شد که در قیمت واحد ضرب و هزینه نهایی آنها بدست خواهد آمد.

————–

این مطلب در روزنامه اعتماد مورخ 23 بهمن 1390، صفحه 13 منتشر شد