هیوندا چقدر در بازار ایران سهم دارند؟

دولت در واردات خودرو نزديك به 110 درصد از وارد كنندگان بابت تعرفه، ماليات و عوارض دريافت ميكند؛ بر اين اساس سودي كه دولت از واردات هيوندا به كشور تنها در يازده ماه نخست سال قبل برده نزديك به 332 ميليون و 600 هزار ميليارد دلار (نزديك به نيم تريليارد تومان) است.

فروردین امسال دو رخداد مهم در حوزه خودرو داشت؛ اگر تا کنون تحریم ها نفت، صنعت هوایی و کشتی رانی و  بانک ها و… کشورمان را هدفگذاری میکرد، اینبار کمپانی های خودروسازی شریک ایران با فشار غرب بخشی از همکاری های خود با ایران را معلق کردند. نخست شرکت پژو سیتروئن، که حالا شریک جی ام ایالات متحده است اعلام کرد همکاری های خود با ایران را به حالت تعلیق در آورده و بعد نوبت هیوندا شد که از قطع همکاری مستقیم با ایران بگوید. این شرکت در سال 2011 نزدیک به 7/5(5ممیز7) میلیون وسیله نقلیه موتوری تولید کرده است و واردات انواع خودروی سواری آن به ایران در سال گذشته نزدیک به 2/16(16ممیز2) هزار دستگاه بوده است.

صنعت خودرو در ایران از معدود صنایعی است که توانسته طی 6-7 سال گذشته با مدیریت خاص دولت دوام بیاورد، اگر این دوام به دلیل انحصار باشد یا کمک های دولتی به هر حال این صنعت نقش تعیین کننده و حیاتی در کشور دارد. چه واردات خودرو که به واسطه عوارض و حقوق گمرکی برای دولت درآمد زایی بالایی ایجاد کرده، چه خدمات پس از فروش که تعداد زیادی شغل در سطح کشور ایجاد کرده و چه کارخانه های مونتاژ خودروی داخلی که اشتغال بالایی را به خود در سطح کشور اختصاص دادند، از این رو در این مقاله به وضعیت حال حاضر صنعت خودروی کشور و سهم شرکت های هیوندا و پژو از بازار خودروی ایران پرداختیم.

تعطیلی کارخانه وسول در پی تحریم

البته تحریم ایران توسط پژو یکسره به ضرر ایران نبود، هفته قبل خبرگزاری فرانسه از پاریس گزارش داد که فعالیتها در یکی از کارخانه‌های خودروسازی پژو در شمال شرقی فرانسه به دلیل توقف صادرات قطعات این شرکت به ایران به حالت تعلیق درآمده است. مقامات رسمی اتحادیه کارگری این کارخانه اعلام کردند که فعالیتها در کارخانه وسول به دلیل تعلیق صادرات قطعه به ایران دستکم تا ماه سپتامبر سال جاری متوقف خواهد ماند.

فرانک دان، یک مقام رسمی در اتحادیه نیز در این باره گفت: پژو برنامه‌ریزی کرده تا تولید آزمایشی و صادرات در این کارخانه تا ماه سپتامبر سال جاری از سر گرفته شود.

مدیریت شرکت پژو سیتروئن هفته گذشته 220 نفر از کارگران کارخانه وسول را از کار اخراج کرد. بزرگترین خودروساز فرانسه در حال حاضر با بحران کاهش فروش و افزایش هزینه ها مواجه بوده و در تلاش است با تعدیل نیرو به میزان زیادی از هزینه هایش بکاهد.

پژو سیتروئن همچنین اخیرا در اقدامی غیرحرفه ای و تحت فشارهای آمریکا از توقف صادرات قطعاتش به ایران خبر داد. به گفته یک مقام آگاه تصمیم پژو برای قطع صادرات به ایران باعث خواهد شد که دستکم 600 نفر دیگر در این شرکت شغل خود را از دست بدهند.این در حالی است که رنو، دومین خودروساز فرانسه با رد درخواستهای مطرح شده برای قطع روابطش با ایران تاکید کرده که به تولیدش در کشورمان ادامه خواهد داد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره یک: واردات هیوندا از مبدا کره جنوبی در یازده ماهه 1389

بر اساس آخرين آمار(يازده ماه 1390) از فروردين تا اسفند سال قبل 16 هزار و 287 دستگاه خودروي سواري هيوندا از مبادي كره جنوبي و امارات متحده عربي به ارزش 302 ميليون و 364 هزار و 241 دلار به كشور وارد شده است. كه از اين بين سهم كره جنوبي از مجموع واردات خودروهاي سواري هيوندا به لحاظ تعداد 83 درصد و از نظر ارزش 84 درصد بوده است. ميانگين قيمت هر دستگاه خودروي هيونداي وارداتي از مبدا كره جنوبي 18 هزار و 596 دلار و ميانگين ارزش هر دستگاه خودروي سواري هيوندا از مبدا امارات 18 هزار و 405 دلار بوده است.

هیوندا؛ نیمی از بازار واردات خودروی ایران

ارزش بازار واردات خودرو در ایران تنها در یازده ماهه نخست سال قبل  برابر با 740 میلیون دلار بوده که این رقم حاصل واردات 35 هزار و 405 دستگاه خودرو بوده است. به بیانی 35/1(1ممیز35) درصد از کل واردات کشور به واردات خودرو اختصاص داشته است، البته واردات خودرو در یازده ماهه سال 90 نسبت به مدت مشابه سال 89 نزدیک به 10 درصد کاهش داشته، اما واردات هیوندا تنها از کره شمالی نزدیک به یک درصد رشد نیز داشته است.

سهم خودروهای هیوندا از کل واردات کشور در مدت ذکر شده از نظر تعداد بیش از 46 و از نظر ارزش نزدیک به 41 درصد است که به نظر قابل توجه می رسد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره سه: واردات هیوندا از مبدا امارات متحده در یازده ماهه 1390

سود دولت از واردات خودرو

دولت در واردات خودرو نزديك به 110 درصد از وارد كنندگان بابت تعرفه، ماليات و عوارض دريافت ميكند؛ بر اين اساس سودي كه دولت از واردات هيوندا به كشور تنها در يازده ماه نخست سال قبل برده نزديك به 332 ميليون و 600 هزار ميليارد دلار (نزديك به نيم تريليارد تومان)  است.

واردات مستقيم هيوندا از كره جنوبي طي سال هاي قبل موجب بهبود خدمات پس از فروش اين برند در كشور شده و همچنان خدمات پس از فروش آن موجب شده تا مشاغل جديدي در داخل كشور تعريف شود. آنچه از ساير كشورها(تقريبا امارات) به كشور تحت عنوان هيوندا وارد ميشود، در واقع در رديف واردات خاكستري قرار دارد كه با تعهد خدمات پس از فروش از سوي وارد كننده همراه نيست. واردات خاكستري در مقايسه با واردات مستقيم از كره جنوبي حجم قابل توجهي را در بر نگرفته است!

در يازده ماه سال قبل 13 هزار و 480 دستگاه خودروي هيوندا به ارزش 239 ميليون و 232 هزار دلار از كره به كشور وارد شده است اين رقم در يازده ماهه نخست امسال به 13 هزار و 590 دستگاه به ارزش 252 ميليون و 725 هزار دلار رسيد كه حاكي از رشد 81/0(0مميز81) درصدي در تعداد و 6/5(5مميز6) درصدي در ارزش واردات خودروي هيوندا از كره جنوبي است.

سهم هيوندا از مجموع واردات خودروي سواري در يازده ماهه سال قبل به لحاظ تعداد 88/33(33مميز88) از نظر تعداد و 11/29(29مميز11) از نظر ارزش بوده است. اين سهم در يازده ماهه سال 90 به ترتيب در تعداد به 38/38 درصد و 15/34(34مميز15)درصد در ارزش رسيده است.

اگر واردات خاكستري هيوندا كه از امارات به كشور طي يازده ماهه سال 90 انجام شده است را در كنار واردات مستقيم از كره جنوبي لحاظ كنيم تعداد خودروها به 16 هزار و 287 دستگاه و ارزش آن به 302 ميليون و 364 هزار دلار خواهد رسيد. در اين صورت سهم خودروي هيوندا(واردات خاكستري و مستقيم) از بازر خودوهاي وارداتي كشور در ارزش به 86/40(40مميز86) و از نظر تعداد به 46 درصد خواهد رسيد!

در جداول روند روادات خودروي هيوندا در يازده ماهه امسال و سال قبل را ملاحظه ميكنيد. بر اين اساس از نظر تعداد سال قبل بيشترين ميزان واردات به ترتيب در : مرداد، آذر، شهريور، مهر، آبان، بهمن، خرداد، فروردين، دي، ارديبهشت و تير بوده است. تفاوت جداول و نمودارهاي ارزش و تعداد به دليل نوع و برند خودروهاي وارداتي است.

تعداد نمایندگی های رسمی هیوندا در 21 استان کشور که در پی آزادسازی واردات خودرو به کشور فعال شدند لااقل 60 مرکز است، این تنها تعداد نمایندگی های رسمی مربوط به یک شرکت است، اگر نیمی از این تعداد را نیز برای مراکز غیر رسمی در نظر بگیریم یعنی نزدیک به 90 مرکز در کشور خدمات پس فروش برای خودروهای هیوندا ارایه میدهند، حال اگر هر کدام از این دفاتر لااقل برای 50 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم شغل ایجاد کرده باشند، یعنی تغییر در رابطه تجاری با هیوندا روی اشتغال 9 هزار نفر در سطح کشور تاثیر خواهد گذاشت.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

صنعت خودروی ایران از 2003 تاکنون

صنعت خودروی کشور از معدود صنایعی است که توانسته طی 6-7 سال گذشته همچنان جایگاه خود را در کشور و جهان (به لحاظ کمی) حفظ کند.

شاید در سایر صنایع ایران در جهان حرفی برای گفتن نداشته باشد، اما به دلیل انحصار، حمایت های دولتی و… هرچه باشد لااقل به لحاظ کمی ایران در سال های گذشته جزو تولید کنندگان اصلی خودرو در جهان به شمار میرود و هر ساله تعداد تولیدات صنعت خودروسازی ایران در حد مشخصی افزایش میابد، اما جالب است بدانید رشد صنعت خودروسازی کشور در سال 2011 کاهش قابل توجهی داشته است.

در سال 2003(1382) مجموع تولید خودرو در ایران 582 هزار دستگاه بود که ایران را در رتبه 17 جهان قرار داده بود، در سال 2004 با 56/35(35ممیز56) درصد رشد تولید مجموع خودروهای کشور به 789 هزار دستگاه می رسد، رتبه ایران در بین کشورهای جهان در این سال به 18 سقوط میکند.

در سال 2005 مجموع تولید کشور 817 هزار دستگاه است که حاکی از رشد 5/3(3ممیز5) درصدی تولید بوده و رتبه نیز تغییری نکرده است. در سال 2006 شاهد رشد 65/10(10ممیز65) درصدی هستیم که تولید 904 هزار دستگاهی را نشان میدهد، اما رتبه همچنان ثابت و 18 است.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره چهار: وضعیت تولید خودروی ایران و رتبه جهانی

در سال 2007 با رشد 29/10(10ممیز29) درصدی همزمان با رسیدن تولید کشور به 997 هزار دستگاه رتبه ایران در جهان به 17 میرسد. رشد سالانه تولید خودرو در کشور در سال 2008(برابر سال 87) 46/5(5ممیز46) درصد است که تعداد خودروهای تولید شده در ایران را به 1 میلیون و 51 هزار دستگاه رسانده و رتبه کشور را نیز در بین تولید کنندگان خودروی جهان به 16 می رساند.

در سال 2009 با رشد 72/32(32ممیز72) درصدی تعداد خودروهای تولیدی در ایران به یک میلیون و 395 هزار دستگاه رسیده و رتبه کشور را به 12 در جهان می رساند.

در سال 2010 (برابر با 89) رتبه ایران در بین کشورهای جهان به 13 کشور می رسد، رشد سالانه تعداد تولیدات به 62/14(14ممیز62) درصد رسیده و رقم یک میلیون و 599 هزار دستگاه برای صنعت خودروسازی کشور ثبت میشود. در سال 2011، یعنی سال گذشته مجموع تولید کشور برابر یک میلیون و 648 هزار دستگاه بوده که نشان دهنده رشد سالانه 3 درصدی  است.

حمله به خودروسازان داخلی

سلاطین خودرو سازی در ایران را به ترتیب شرکت های: ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو تشکیل می دهند، این شرکت ها به ترتیب: 46، 30 و 23 درصد از مجموع تولید خودروهای سواری در کشور در سال قبل را به خود اختصاص دادند. همچنانکه ملاحظه می شود ایران خودرو سهم بسزایی در تولید کل خودروی کشور دارد، از مجموع خودروهای تولید شده در ایران خودرو،

انواع پژو ۴۰۵ با ۱۳ هزار و ۹۰۵ دستگاه ۲۹ درصد مجموع تولید ایران خودرو در بهمن ماه ۹۰ (آخرین آمار) را به خود اختصاص داده است. پس از ۴۰۵، سمند با ۱۰ هزار و ۸۲۰ دستگاه ۲۳ درصد از کل تولید، انواع ۲۰۶ با ۱۰ هزار و ۵۰۷ دستگاه ۲۲ درصد کل تولید، انواع پژو پارس با ۸ هزار و ۲۴۷ دستگاه ۱۷ درصد کل تولید، انواع تندر۹۰ با ۳ هزار و ۱۶۶ دستگاه ۷ درصد کل تولید و پژو ۲۰۷ آی و سوزوکی ویتارا به ترتیب با ۷۱۰ و ۲۳۷ دستگاه نزدیک به یک درصد از کل تولید کارخانجات ایران خودرو در بهمن ماه سال گذشته را به خود اختصاص دادند.

یعنی اگر تنها سهم خودروهایی که نام پژو را یدک میکشند با هم جمع کنیم، نزدیک به ۷۰ درصد از تولیدات ایران خودرو مستقیما برند پژو را یدک میکشند. حال اگر ۲۳ درصد سمند را هم اضافه کنیم، یعنی ۹۳ درصد تولیدات پژو هستند!

همچنین آمارها نشان می دهند در یازده ماهه سال گذشته تولید ۲۰۶ نزدیک به ۸/۵(۵ممیز۸) درصد رشد، تولید ۴۰۵ نزدیک به ۱۴ درصد در کارخانه مرکزی و ۲/۲ درصد در کارخانه خراسان ایران خودرو کاهش، تولید پژو پارس نزدیک به ۷۶ درصد در کارخانه مرکزی کاهش و نزدیک به ۵ درصد در کارخانه خراسان رشد داشته است. تولید روآ نزدیک به ۴۴ درصد کاهش داشته، سمند ۵/۵ درصد و پژو ۲۰۷ آی ۴/۴ درصد رشد داشته اند. همچنین تولید سوزوکی ویتارا نیز با کاهش نزدیک به ۴ درصدی در کارخانه خراسان روبرو بوده است.

آمارها حاکی از آننند که مجموع تولیدات ایران خودرو در یازده ماهه سال قبل نسبت به مدت مشابه سلق 89 نزدیک به یک درصد(8 دهم درصد) کاهش داشته است. تنها نزدیک به 7 درصد تولید ایران خودرو را تندر 90 تشکیل داده، به بیانی نزدیک به 93 درصدی از مجموع تولیدات ایران خودرو وابسه به پژو بود که تاکنون  به طور مستقیم قطعات خارجی آن از فرانسه به کشور وارد میشدند.

البته باید متذکر شد که تحریم فعلی  به صورت منطقی نمیتواند به معنی قطع کامل ورود محصولات و قطعات پژو به کشور باشد، چه آنکه پیش از تحریم نیز بسیاری از قطعات پژو به سفارش ایران در چین تولید میشدند، اما با این حال آمارها نشان میدهند 48 درصد از مجموع واردات قطعات منفصله ساخت خودرو از کشور فرانسه به ایران وارد شده است، به احتمال زیاد بخش قابل توجهی از این 48 درصد میتواند مربوط به قطعات رنو(لوگان یا مگان) باشد، اما هر چه هست پژوی فرانسه در صنعت خودروسازی کشورمان سهمی داشته، سهمی که حالا باید با دور زدن تحریم ها بدست خودروسازان ایرانی برسد.

حمله به بازار خودروهای وارداتی

همچنانکه در ابتدای مطلب نیز اشاره شد، نزدیک به 41 درصد بازار واردات خودروی ایران را انواع سواری های هیوندا به خود اختصاص دادند، دیگر برند پر طرفدار در ایران کیا است که آن هم خودرویی کره ای محسوب می شود، قطع همکاری مستقیم با شرکت های تولید کننده خودرو اگرچه به معنای پایان یافتن واردات محصولات این شرکت ها به کشور نیست، اما به معنی افزایش واردات خاکستری است، واردات خاکستری اصولا نمیتوانند اشتغال زایی بالایی داشته باشند، از دیگر سو، ارز قابل توجهی را نصیب کشورهای ثالث(در اینجا عمدتا امارات متحده عربی) خواهد کرد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

بازار خودرو در ایران در یک نگاه اجمالی شامل دو بخش عمده خودروهای داخلی و خارجی است، در بخش خودروهای داخلی ما با تولید یک میلیون و 648 هزار خودرو در سال قبل و در بخش خودروهای خارجی شاهد واردات نزدیک به 35 هزار و 500 دستگاه خودرو بودیم که به نظر بازار بسیار گسترده ای را در ایران به خود اختصاص داده که یقینا درصد بالایی از اشتغال را در اختیار دارد، هرگونه تغییرات در این بازار می تواند به طور غیر مستقیم روی بخش بزرگی از اقتصاد کشور اثر گذار باشد. به جاست که خودروسازان کشور روند داخلی سازی محصولات را با شیب تندتری ادامه دهند، از دیگر سو، خروج ارز دولتی در سال های گذشته به بهانه واردات خودرو، حجم بزرگی از منابع کشور را با سوبسید دولتی از ایران خارج کرده که لزوم توجه به این امر ضروری به نظر می رسد، حال اینکه باید دید قطع همکاری هیوندا، به عنوان بزرگترین کشور در بازار خودروهای خارجی ایران چه تاثیری روی این بازار خواهد گذاشت.

منابع:

اطلاعات مربوط به واردات خودرو از گمرک جمهوری اسلامی ایران

اطلاعات مربوط به تولید هیوندا و تولید کل جهان از سازمان بین‌المللی تولیدکنندگان وسایل نقلیه موتوری OICA ( (International Organization of Motor Vehicle Manufacturers)

———————————-

این مطلب در روزنامه آرمان مورخ 23 فروردین 1391 در صفحه 9 منتشر شد