یك دهه تجارت با امارات متحده عربی؛ چگونه امارات بازار ایران را بلعید؟!
ظاهرا برخی از مسئولین تصمیم گرفتند قطر را جایگزین امارات متحده عربی كنند.ارزش واردات ایران از امارات طی ده سال اخیر، چیزی حدود 220 برابر ارزش صادرات قطر به ایران است!اگر مبدا واردات به ایران از امارات به هر كشوری جز این كشور تغییر یابد، باز هم باید از مسئولین تشكر كرد
قضیه كوتاه شده از این قرار است: كشوری تمدن ساز، با قدمت چند هزار ساله و وسعتی درخور توجه، به بازار پرسود كشوری كوچك، با قدمت 40 ساله بدل شده است؛ ای كاش بازار كشوری كم سن و سال، اما لااقل صنعتی بودیم. ما بازار كشوری هستیم كه از دلالی كالا ارتزاق می كند و تازه هر از چندی یك دهن كجی گنده هم به ما می كند!
اتفاقا و انصافاـ لااقل ـ در این یك فقره نمی توان انگشت اتهام را به سمت دولت نشانه رفت. همه بازرگانان كه دولتی نیستند!
همسایگی با كشوری مثل ایران برای هر كسی سود نداشته باشد، برای كشور 40 ساله لم یزرعی مثل امارات متحده عربی، سود خوبی دارد! ایران؛ كشوری كه همواره تراز تجاری آن به سمت واردات سنگینی میكند در شمال قرار گرفته، سرزمینی كه مردمش به تاریخ و تمدن چند هزارساله خود تكیه كردند و روی دریایی از نفت و گاز ایستادند.
موقعیت جغرافیایی امارات
و امارات متحده عربی، تازگی ها چهل ساله شده، تمام آن تشكیل شده از هفت امارت امیرنشین با جمعیتی اندك و مساحتی كوچك. شاید جمعیت و مساحت آن را بتوان با یكی از استان های ایران مقایسه كرد. مردمش در جنوب خلیج فارس روی خاكی كم وسعت ایستادند، اما از ترانزیت كالا و آمد و شد گردگشر خارجی سود می برند.
ما ایرانی ها، علاقه زیادی داریم كه به تاریخ و دستاوردهای پدرانمان تكیه كنیم و ادعاهای واهی شیوخ عرب در كشور نوپای امارات را تخطئه كنیم. تاریخ و هویت فرهنگی آنها اصولا با كشور تمدن سازی چون ایران قابل قیاس نیست، اما اتفاقا در نقطه ای دیگر و شاخصی دیگر، امارات ایستاده با اقتصادی كه روزبروز شكوفا تر می شود.
اما جالب است بدانید، همین كشور نوپای مدعی و به قول میهن پرستان دو آتشه «گستاخ»، همین پایین ایران، در جنوب خلیج همیشه فارس، بی سر و صدا حداقل بازار ایران ـ هرچند با تمدن چند هزار ساله ـ را بلعیده است.
ما بمب گوگلی برای نام خلیج همیشه فارس درست می كنیم، اماراتی ها هم گردشگر و ثروت های ما را با چراغ خاموش قر می زنند و با پول آن رسانه براه می اندازند تا بلكه بتوانند در برابر مردم پرشیا هویتی برای خود درست كنند.
این واقعیت رقابت اقتصادی دنیاست؛ امارات طی یك دهه بازار ایران را بلعیده «آینده» در گزارشی به وضعیت رابطه تجاری ایران و امارات متحده عربی از ابتدای دهه 80 تا امروز كه به پایان این دهه نزدیك می شویم پرداخته است.
ایران و امارات: امروز
در نمایه زیر می توانید به مقایسه برخی ویژگی های دو كشور ایران و امارات بپردازید. تمامی هفت امارت عربی، جمعتی ـ در خوشبینانه ترین حالت ـ نصف تهران دارند و مساحت تمام این كشور، نصف مساحت استان كرمان ما نیست. اما رتبه جهانی تولید ناخالص این كشور، تنها 6 پله پایین تر از ایران و وضعیت سرانه جی دی پی آن هم خیلی خیلی بهتر از ایران است!
برای دیدن متون موجود در تصاویر در ابعاد واقعی روی آنها كلیك كنید
مبادلات تجاری ایران و امارات: تراز همواره منفی ایران!
واقعیت آن است كه لااقل در ده سال اخیر، این امارات بوده كه همواره تراز مثبت تجاری مقابل ایران داشته و سود برده است. در نمودار زیر می توانید وضعیت رشد قابل توجه صادرات امارات به ایران و وضعیت تاسف بار صادرات كالا از ایران به امارات(در مقایسه با واردات از امارات) را ملاحظه كنید.
مبادلات تجاری در یك نگاه: سهم طرفین از معامله
حدودا 101.7 میلیارد دلار، چیزی نزدیك به 101.7 هزار میلیارد تومان، ارزش معامله ایران و امارات طی ده سال اخیر است. جالب است كه سود ایران(صادرات كشورمان به امارات) از این معامله 17میلیارد دلار بوده است. در نمایه زیر می توانید سهم دو كشور را از معامله در یك دهه اخیر ملاحظه كنید.
سال های تجارت
در این بخش به 10 سال تجارت ایران و امارات می پردازیم. جالب است بدانید در سال های 80 و 81، آلمان صاحب رتبه اول واردات به ایران بوده است، اما از همان سال ها امارات برای تبدیل شدن به اولین كشور صادر كننده كالا به ایران خیز بر می دارد و امروز می بینیم كه موفق نیز بوده است.
1380
1381
1382
1383
در سال 1383، امارات برای اولین بار به اولین صادر كننده كالا به ایران بدل می شود و سهم خود از بازار ایران(در بین كشورهای جهان) را به بیش از 13 درصد ارتقا می بخشد.
1384
در سال 1384، امارات هنوز اول است، از سوی دیگر سهم خود را از 13 درصد به بیش از 19 درصد كل واردات ایران ارتقا بخشیده است.
1385
اول بودن امارات كه چیز جدیدی نیست! خبر تازه در سال 85 آن كه سهم امارات از بازار واردات ایران در این سال از 20 درصد می گذرد.
1386
1387
1388
1389
هنوز آمار قطعی وضعیت تجاری ایران در سال 1389 منتشر نشده است، آنچه در دست داریم آماریست كه تا دیماه را حكایت می كند، اما تا همین ماه هم، امارات جایگاه پیشین خود را حفظ كرده است!
قطر، جایگزین امارت؟
به تازگی و با اضافه شدن بحث ساخت جزیره مصنوعی امارات به ادعاهای واهی این كشور تازه تاسیس، در خصوص نام خلیج همیشه فارس و مالكیت جزایر سه گانه، ظاهرا برخی از مسئولین تصمیم گرفتند قطر را جایگزین امارات متحده عربی كنند. البته باید یادآور شد، ارزش واردات ایران از امارات طی ده سال اخیر، چیزی حدود 220 برابر ارزش صادرات قطر به ایران است!
اگرچه، قطر نیز كشوری عربی است و بعید نیست وقتی كه از محل بازار پرسود صادرات به ایران فربه شد، ادعاهای مشابه امارات را مطرح نكند، اما اگر مبدا واردات به ایران از امارات به هر كشوری جز این كشور تغییر یابد، باز هم باید از مسئولین تشكر كرد.
كه اگر كشور كوچكی در حاشیه خلیج همیشه فارس نسبت به تمامیت ارضی و هویت تاریخی ما جسارت میكند، لااقل از محل بازار ما فربه نشود. در زیر می توانید وضعیت صادرات قطر را در دهه اخیر به كشورمان ملاحظه كنید.
طبیعتا كشورهایی نظیر امارات، تولید آنچنانی ندارند، حداقل جزو كشورهای صنعتی نیستند كه تكنولوژی خاصی صادر كنند. كشاورزی و معدن و.. هم ندارند كه ماده اولیه به ایران صادر كنند.
مشخص است كه این كشورها در كنار ایران به دلالی كالا می پردازند. مبدا واردات ایران، امارات باشد یا قطر و تركیه و… می تواند یك سوال اساسی طرح كرد؛ چرا نباید كالاهای خارجی كه اغلب تولید كشورهای صنعتی هستند، مستقیم به ایران وارد شود و یكی، دو دست بچرخند تا به ایران برسند.
این دست به دست كردن ها كه برای رضای خدا نیست، حتما سودی در بین است؛ چرا باید ایران واسطه سود كشورهایی باشد كه نسبت به كشورمان اهانت و جسارت می كنند؟
به امید روزی كه ایران به جای كشوری وارد كننده، صادر كننده باشد. به جای آنكه ماده اولیه صادر كند، كالای مصرفی صادر كند.
——————————————-
منبع آمار واردات و صادرات: گمرك جمهوری اسلامی ایران
منبع آمار مربوط به ویژگی كشورها: ویكی پدیا؛
منبع اطلاعات اقتصادی كشورها: گزارش سال 2010 صندوق بین المللی پول؛
List of countries by GDP (nominal)
List of countries by GDP (nominal) per capita
این مطلب در سایت آینده نیوز با کد 26666 مورخ 12 اسفند1389 منتشر شد.
سلام
عیب از خودمونه. قطر نیازی به ما ندارد تا فربه شود. یکی از بالاترین درآمدهای سرانه جهان را دارد. در ویکی پدیا میتوانید بخوانید.
سلام انواری جان
ممنونم از این مطلب خوب و علمیت، بسیار حال کردم خیلی علمی و با حال بود. فقط اگه یه لطفی بکنی فایل پی دف اش رو بزار که من بتونم ازش پرینت بگیرم یا مطالبتو فایلاشو برای من بفرست آخه من فایلاشو لاز دارم
با درود و سپاس
تحليل هاي شما خيلي براي من جالب است به ويژه از اين روي كه همواره با آمار و اطلاعات قابل اعتماد همراه است. اما يك پرسش:
شما گفتيد كه در اينجا دولت مقصر نيست و برداشت من از سخن شما در بند دوم اين نوشته اين است كه بايد مثلا بازرگانان و سرمايه گذاران را بازخواست كرد. سوال من اين است كه آيا از سرمايه گذاران يا بازرگانان انتظار داريد كه از سود كلان يا يك بستر سرمايه گذاري مطمئن چشم پوشي كند. در حالي كه دولت در زمينه توسعه مناطق آزاد تجاري-جذب سرمايه گذاري خارجي- اعتماد سازي – تنش سازي و گسترش روابط با قدرتهاي صنعتي و اقتصادي جهان نا موفق بوده است. آيا شما اطلاع داريد كه اغلب صنايع بنيادي (دولتي و خصوصي ) ما مجبور اند نيازهاي خود را از بازارهاي امارات و با واسطه تامين كنند (عمدتا به دليل تحريمها و عدم فعاليت دفاتر شركتها در ايران)
از ديگر سو ورود بي رويه كالاهاي مصرفي كه در سالهاي اخير موجب زمينگير شدن بسياري از صنايع كوچك ما و گسترش بيكاري شده عمدتا از مبدا امارات انجام مي شود و به نظر من علت اصلي آن سياست ثابت نگه داشتن بهاي ارز بوده اسنت كه توسط دولت و با تكيه بر درآمدهاي نفتي انجام شده است.
از حسن توجهتون سپاسگذارم فردین جان. توجه داشته باشید که من در این خصوص اظهار نظری نکردم، شاید سو تفاهم بوده، من منظورم این بود که تمام این واردات و صادرات و مبادلات از طریق و کانال دولت انجام نگرفته و الا انتقاد اصلی که به دولت(چه هشتم و چه نهم و چه دهم)وجود دارد این است که ـ حالا که مجبور هستیم به خاطر تحریم ها با واسطه وارد بشویم ـ چرا کشوری مثل امارات انتخاب شده ست و البته از منظر اقتصادی، ارزوی هر فعال اقتصادی این است که روزی برسد که بتوان به راحتی و سهولت بیشتری تجارت کرد.
با تشکر
واردات، وارداته..فرقی نداره از کجا. این رقم می تونست بین چند کشور تقسیم می شد و در اون صورت، توجه شما رو جلب نمی کرد. اما الان، متمرکز در امارات شده.. که خوب اون هم دلایلی داره.. و اون هم ارزان تر بودن نقل و انتقال کالاست. یک کشتی کانتینر بر عرض چند ساعت از آن ور خلیج می آید این ورش.. آن هم به قیمتی نزدیک به مفت. همان مقدار کالا را میخواستی از ترکیه بیاوری، پوستت کنده می شد. و گرنه ترکیه، سینه می زند که بیایید از اینجا وارد کنید.
راه حل، تعویض کشور مبدا نیست. راه حل، آشتی با قدرت های جهان است. قد قد کنی، قد قد می کنند برایت.
سلام انواری جان
ممنونم از این مطلب خوب و علمیت، بسیار حال کردم خیلی علمی و با حال بود. فقط اگه یه لطفی بکنی فایل پی دف اش رو بزار که من بتونم ازش پرینت بگیرم یا مطالبتو فایلاشو برای من بفرست آخه من فایلاشو لاز دارم
ضمن ارائه نظرات دوستان و اظهار پیشنهاد آن میخاستم مطلبی را اضافه کنم از آنجا که اینجانب در شهرستان چابهار سکونت دارم و سالهاست که حسرت عدم توجه به چابهار که کشتیهای غول پیکر از کنار این شهر رد می شوند و این همه کالا را به دبی ترانزیت می کنند را میخورم وتاسف از این که به عنوان استراتژیک ترین جا برای وارد کردن کالا ونقش ترانزیت کریدور شرق و جنوب شمال هنوز پی قول قرار های 20ساله نشسته ایم، درسال 80 یکی از اساتید در کلاس درس دانشگاه همیشه ناراحت و با اعصابانیتی متعصب گونه ای این جمله را تکرار میکرد ای خدا تا به کی جلسه میزگرد گرفتن ها در کشورمان تمام خواهد شد و کی مثل ژاپنی ها ، چینیها، مالزیایی ها و… عملگرا خواهیم شد و در همان جلسه درس، فیلمی از سفر به شهر بندری شانگهای چین را که در مدت 7 ماه این پروژه بزرگ و پرعظمت مترو مانند که قطار از زیر دریا رفت و آمد می کردند و حدودآ 4 کیلومتر طول داشت به پایان رساندند را به ما نشان دادند و این نشانه هایی از تعهد ، مسئولیت پذیری ، عملگرایی نه وعده خلافی ، تصممیم گیری درست زمانی و برنامه ریزی درست قبل اجرا و کنترل حین عمل بود در واقع من درس مدیریت را در همان فیلم30 دقیقه ای یاد گرفتم ودکتر میگفت ترانزیت مستقیم کالا به چابهار 30 درصد کاهش هزینه برای تجارهای ایرانی نسبت وارد کردن کالا از امارات را خواهد داشت و از این طریق هم ، می توانیم به کشورهای تازه استقلال یافته کالا صادر کنیم . و اینسهل انگاری در مورد چابهار قصه به جایی رساند که رئیس جمهور وقت پاکستان گفت من گوادر(100مابل دورتر از چابهار) را تبدیل به قطب اقتصادی خاور میانه تبدیل خواهم کرد و این جمله مشرف کل ایران را لرزاند که مسئولین کشورمان با دستپاچگی شروع به تصمیم گیری، میزگرد گرفتن کردند وشروع به تبلیغات که ظرف چند سال خط رآهن چابهار فعال خواهد شد و تمام جاده های ترانزیتی منتهی به چابهار ازتمام استانهای مرزی آماده خواهد شد اما این وعده ها از زمانی که اول راهنمائی بود تا الان که دکتری هستم شنیده بودم واین وعده های توخالی و خالی بندی چنان مرا آزار داده است اگر امروز گویندگان اخبار رسانه ای حقیقتی را خبر بدهند باز میگویم تکرار دروغ است.آنهایی که در مورد چابهار نمی دانند ، بدانند که نه نتها منطقه تجاریست ، بلکه چابهار بزرگترین اسکله کشور را و تناژترین صید و صیادی کشور است ، خاکش از دشتیاری تا زرآباد مرزاستان هرمزگان طلاست. هرچی درش بکاری بارور خواهد شد و امروز هم محصولات کشاورزی این قطعه زر مانند به خاورمیانه صادر میشود اما یک جمله ناگفته مانده و اینکه (بدون سد) این همه صادرات محصول کشاورزی صورت میگیرد اگر دوسه تا سد تا حالا ساخته می شد چی میشد . چابهارو گاز ، چابهار و صنعت پتروشیمی ، چابهار و صید وصیادی بی تظیذ چابار و…… مگر کشورهای دیگر شق القمر کردند؟ نه . فقط آنها از این منابع خدادادی خوب استفاده کرده اند و معنای اصلی صادرات همین است و بس. یک جمله میخواهم بگویم اینکه کشورمان هر نقطه اش طلاست و همش استعداد انسانی و مادی. از ماست که برماست