در خصوص عملکرد احمدی‌نژاد هر نقدی هم که بشود، در مساله گرفتن مالیات نمی‌شود از دولت او انتقاد کرد‌‌ زیرا دولت عدالت‌محور وی کاری که دولت‌های قبلی هرگز جرات انجام آن را نداشتند، آرام‌آرام انجام داد‌‌به طوری که تنها درآمد دولت در سال گذشته بیشتر از مجموع درآمدهای دولت دوم اصلاحات طی سال‌های 1380 تا 1384 است‌.

اگر سال 1380 (سال آغاز آمار مورد استناد این گزارش) را محور قرار بدهیم، در سال 1388 میزان درآمد دولت از محل مالیات‌ها هفت برابر رشد داشته است تا یکی از بزرگ‌ترین آرزوهای اقتصادی دولت‌های مختلف در ایران به واقعیت نزدیک‌تر شود‌‌.
بر اساس گزارش‌های سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و با یک محاسبه کوچک می‌توان نتیجه گرفت از سال 1384 تا پایان سال 1388، دولت بیش از 101 هزار و 778 میلیارد تومان از مردم مالیات گرفته است‌‌. برای تایید دریافت بزرگی این عدد به مصاحبه تلویزیونی اخیر آقای احمدی‌نژاد مراجعه کنید؛ او که از یارانه‌های کمرشکنی که دولت می‌دهد گله می‌کرد، رقم این یارانه‌ها را 100 هزار میلیارد تومان اعلام کرد‌‌.
البته این را هم بگوییم که در کشورهای توسعه‌یافته تامین هزینه‌های کشور از محل اخذ مالیات امری معمول است و در همه جای دنیا پذیرفته شده و البته امتحان خود را هم پس داده و نشان داده که راهی است برای بسط عدالت‌های اجتماعی‌‌. اما با این حال گرفتن مالیات در نظام اقتصادی شفاف و مبتنی بر بازار آزاد امری معمول و رایج است و جواب هم می‌دهد اما در ایران با این نظام اقتصادی، عدم شفافیت وضعیت کسب و کار، اقتصاد نیمه‌دولتی، نیمه آزاد ، شرایط پیچ در پیچ و‌.‌.‌. باعث می‌شود که وقت گرفتن مالیات اوضاع همان طور به هم ‌ریزد که در ماجرای گرفتن مالیات بر ارزش‌افزوده رخ داد‌‌. این را هم بگوییم، خیلی وقت است که دیگر دولت آن درآمد افسانه‌ای از محل فروش نفت را ندارد و به قول آقای احمدی‌نژاد، چاره‌ای برای تامین هزینه‌های خود و کشور از همین شیوه‌ها برایش باقی‌نمانده است‌.
مالیات بر درآمد شرکت‌ها

از مجموع عواید شرکت، مخارج و هزینه‌های مختلف کسر می‌شود و درآمد ویژه باقی می‌ماند که به نرخ‌های تصاعدی مشمول مالیات قرار می‌گیرد‌‌. اما محاسبه درآمد ویژه شرکت‌ها و نوع هزینه‌هایی که باید کسر شود به سادگی امکان‌پذیر نیست‌‌. از طرف دیگر باید میان مالیات و سرمایه اولیه تشکیل شرکت‌ها تناسب معقولی برقرار گردد تا عدالت مالیاتی رعایت شود به گونه‌ای که شرکت‌های با سرمایه اولیه کمتر مالیات‌ کمتری نسبت به شرکت‌های با سرمایه اولیه بیشتر بپردازند‌‌. برای حل این مسایل روش‌های مختلف مالی و حسابداری به کار گرفته می‌شود‌.
شرکت‌های بازرگانی سعی می‌کنند که قیمت و میزان تولید خود را به نحوی تنظیم کنند که منافع آنها حداکثر شود، پس همیشه این امکان وجود دارد که شرکت‌های یادشده از طریق افزایش قیمت کالای خود قسمتی از مالیات متعلقه را به مصرف‌کنندگان انتقال دهند‌‌. چنانچه تقاضا برای کالای مزبور درمقابل افزایش قیمت چندان تغییر نکند (مردم مجبور باشند آن کالا را تهیه کنند و کالا ضروری باشد) امکان انتقال مالیات بیشتر است‌.
مالیات بر درآمد شرکت‌ها از مقدار وجوهی که در سرمایه‌گذاری جدید به کار می‌افتد، می‌کاهد زیرا این نوع مالیات باعث می‌گردد که از سرمایه‌گذاری مجدد مقدار وجوهی که به عنوان مالیات به دولت پرداخت می‌شود، جلوگیری به عمل آید و سود قابل توزیع بین صاحبان سهام نیز کاسته شود‌‌. واضح است که کاهش پس‌انداز شرکت و همچنین تنزل پس‌انداز صاحبان سهام به علت تقلیل سود سهام که در نتیجه وضع مالیات حاصل شده است، در بازار پول و سرمایه اثر می‌گذارد و در نتیجه درکاهش سرمایه‌گذاری موثر واقع می‌شود‌‌. به همین جهت در بسیاری از کشورها سود توزیع نشده شرکت‌ها از پرداخت مالیات معاف می‌گردد و درتعیین نرخ‌های مالیات بردرآمد شرکت‌ها نیز جانب اعتدال رعایت می‌شود‌.
مالیات بر واردات‌

افزایش درآمدهای دولت از محل مالیات بر واردات، تناسب چندانی با افزایش واردات به کشور ندارد‌‌به طوری که در سال 1384، واردات کالا به کشور براساس اعلام گمرک جمهوری اسلامی 11 درصد رشد نشان می‌دهد، حال اینکه در این سال بر اساس اعلام بانک مرکزی درآمدهای دولت از محل مالیات بر واردات هشت درصد رشد داشته است‌‌.
در سال 1385 که واردات به کشور با 4/2 میلیارد دلار رشد به 5/41 میلیارد دلار می‌رسد و افزایش شش درصدی دارد، درآمدهای دولت از محل مالیات بر واردات 10 درصد رشد دارد و به 39806 میلیارد ریال می‌رسد‌‌.
در سال بعد یعنی سال 1386، درآمد دولت از محل مالیات بر واردات 22 درصد رشد دارد اما در همین سال واردات رشد 16 درصدی دارد، در سال 1387 که دولت مجموعا با 56689 میلیارد ریال درآمد از مالیات بر واردات، عایداتش از این محل 16 درصد رشد نشان می‌دهد، واردات به بیشترین رقم در طول دهه فعلی می‌رسد، یعنی با 14 درصد رشد به  6/55 میلیارد دلار می‌رسد‌‌. حال اینکه در همین سال کل درآمد دولت از مالیات بر واردات با 16 درصد رشد به 56689 میلیارد ریال رسیده است‌‌.
مالیات بر درآمد

میانگین رشد این نوع مالیات در سال‌های 1380 تا 1384 حدودا 14 درصد به صورت سالانه بوده است‌‌. این رقم هم بیشتر به خاطر افزایش ناگهانی 30 درصدی در سال 83 به این شکل درآمده است‌‌.    اما میانگین رشد این نوع مالیات در سال‌های 1384 تا 1387، 27 درصد بوده است‌‌. این مالیات ممکن است برانواع درآمد شخص یا برمجموع درآمد وی وضع شود‌‌. درمالیات برانواع درآمد، هریک از منابع متعدد درآمد شخصی (مانند حقوق، بهره پول، درآمد املاک، اجاره‌بهای مستغلات، درآمد حاصل از تصدی مشاغل آزاد مانند درآمد پزشکان، وکلای دادگستری و‌.‌.‌.) معمولا به طرق و نرخ‌های مختلف مشمول مالیات قرارمی‌گیرد‌.
در مالیات بر مجموع درآمد تمامی عواید شخص از منابع مختلف درآمد روی هم محاسبه می‌شود و معمولا پس از کسر بخشودگی‌های مقرر درقانون با نرخ‌های تصاعدی مشمول مالیات قرارمی‌گیرد‌‌. به‌طورکلی وصول مالیات برانواع درآمد سهل‌تراست ولی مالیات برمجموع درآمد بیشتر منطبق با عدالت مالیاتی است‌.
در این بخش دولت در سال 1384، مجموعا 29 درصد بیشتر نسبت به سال قبل درآمد داشته است‌‌. در سال 1385، دولت مجموعا 19 هزار و 451 میلیارد ریال از محل مالیات بر درآمد، درآمد کسب کرده که نسبت به سال قبل، افزایش 27 درصدی را نشان می‌دهد‌.

در سال 1386، دولت مجموعا از محل مالیات بر درآمد، 25 هزار و 960 میلیارد ریال درآمد کسب کرده است که افزایش 33 درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد‌‌. در سال 1387 نیز باز این منبع درآمد دولت، افزایش داشته و با 21 درصد رشد به رقم 31 هزار و 587 میلیارد ریال می‌رسد‌‌. آمار سال 1388 موجود نیست!

مالیات بر ثروت‌

این نوع مالیات می‌تواند معیار مناسبی در سنجش عملکرد دولت‌ها در نیل به عدالت اجتماعی قرار گیرند‌‌. در واقع این یک راه و ساز و کار سنتی برای توزیع عدالت در جامعه است‌‌.
با توجه به تورم بی‌سابقه در بازار مسکن طی سال‌های 1383 تا 1388 به نظر می‌رسد باید در این بخش درآمدهای دولتی رشد بیشتری داشته باشد چراکه نقل و انتقال املاک یکی از موضوعات اصلی این بخش است اما در کمال تعجب در جدول مشاهده می‌کنید که در این بخش‌ها، نه تنها افزایشی به چشم نمی‌خورد، بلکه در اولین سال آغاز به کار دولت نهم، درآمد‌های دولت در این بخش، کاهش حدودا 50 درصدی نیز داشته است‌‌.
از طرفی، از آنجا که شعار اصلی دولت نهم بر گسترش عدال بنیان نهاده شد به نظر می‌رسد در این بخش باید رشد بیشتری نسبت به سایر بخش‌ها مشاهده شود.
مالیات بر دارایی به انواع مختلفی مانند مالیات بر ارزش اراضی، مالیات بر ارث و نقل و انتقالات بلاعوض و مالیات نقل و انتقالات قطعی تقسیم می‌شود‌‌. مالیات بر ارث و نقل و انتقالات بلاعوض در تعدیل توزیع غیرعادلانه ثروت موثر است‌. مالیات براراضی ممکن است بر قیمت اراضی یا افزایش ارزش اراضی وضع شود‌‌.
معمولا هرقدر فاصله بین خرید و فروش کمتر باشد نرخ مالیات بیشتر است و به این‌ ترتیب مبلغ مالیات با فاصله زمانی بین خرید و فروش اموال و مقدار منفعتی که درنتیجه معامله حاصل شده ارتباط پیدا می‌کند‌‌. مالیات‌های مزبور وسیله موثری برای جلوگیری از سفته‌بازی درمعاملات غیرمنقول به شمار می‌رود و ممکن است درتجهیز پس‌انداز خصوصی برای سرمایه‌گذاری مولد موثر واقع شود‌‌. دربسیاری از کشورها، مالیات بر اراضی و منازل مسکونی مهم‌ترین منبع درآمد برای شهرداری‌ها و حکومت‌های محلی به‌شمار می‌رود‌.

مالیات بر مصرف و فروش‌

از جمله مالیات‌هایی است که مصرف کنندگان و مردم عادی آن را می‌پردازند اما به طور مستقیم از پرداخت آن آگاه نیستند‌‌. بر اساس آمار بانک مرکزی، در این بخش، در آمد‌های دولت از سال 84 تا 87، به ترتیب 54، 3-، 17 و 4-‌درصد رشد و کاهش داشته است‌.   مالیات برمصرف که نوعی مالیات غیرمستقیم است، روی قیمت کالاهای مورد مصرف عمومی کشیده می‌شود و از تولید‌کننده کالاها و خدمات مزبور وصول می‌شود‌‌.

بنابراین مالیات برمصرف جزیی از قیمت کالا را تشکیل می‌دهد به نحوی که معمولا مصرف‌کننده نمی‌تواند تشخیص دهد چه مقدار از قیمت کالا بابت مالیاتی است که تولید‌کننده یا فروشنده به دولت می‌پردازد‌‌. مالیات برمصرف اغلب به کالاها و خدماتی تعلق می‌گیرد که درمقابل تغییرات قیمت حساسیت کمی دارند و به همین جهت این نوع مالیات یکی از منابع مهم درآمد دولت را تشکیل می‌دهد‌‌. کالاها و خدماتی که دراغلب کشورها مشمول مالیات برمصرف قرار می‌گیرند، عبارتند از: دخانیات، بنزین، قند و شکر و بعضی دیگر از کالاهای تجملاتی و ضروری، چون اگر این مالیات برکالاهای ضروری وضع ‌شود، سنگینی آن را طبقات کم‌بضاعت بیشتر احساس می‌کنند‌.
مالیات برفروش به کالاهایی تعلق می‌گیرد که در مرحله خرده‌فروشی به دست مصرف‌کننده می‌رسد‌‌. دراین نوع مالیات فروشگاه‌ها موظف هستند که مبلغ مالیات را مجزا از قیمت کالا حساب کرده و در یک رقم جداگانه به نحوی که مصرف‌کننده از مبلغ آن اطلاع حاصل کند، دریافت دارند‌‌. غرض از این نوع محاسبه آن است که مصرف‌کننده مالیات را بپردازد‌‌. در ایران این نوع مالیات وجود ندارد.

——————-

این مطلب در روزنامه جهان صنعت صفحه اول / مورخ : دوشنبه 17 آبان 1389 در شماره: 1825  به چاپ رسید.

اگر بحث‌های سیاسی و بحران‌های مربوط به مکتب ایرانی، کورش و… را فراموش کنیم، احتمالا‌ وقتی برای فکر کردن به سفره‌هایمان داریم.
تقریبا هر جا که باشید از صندلی اتوبوس و تاکسی تا کلا‌س درس دانشگاه و جلسه درس حوزه، همه جا وقتی صحبت از خرید می‌شود، آهی جگرسوز پیش‌بندش می‌آید و بعد این عبارت گرانی شده تمام حدیث حقوق اول برج و قرض دهم ماه را بازگو می‌کند.

بله؛ گرانی هم شده اما کمتر کسی می‌گوید چه چیزی، چقدر گران شده!

نمودار بازی نکنیم و اسیر قیمت گوجه فرنگی از میدان ونک تا نارمک هم نشویم، دست به نقد، روی همین آمار رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلا‌می ایران توافق کنیم و آن را رسما معیار قرار بدهیم تا ببینیم براساس این آمار رسمی که حتما مورد قبول همه مسوولا‌ن هم هست، چه چیزی، چقدر گران شده است.

بانک مرکزی هر هفته آماری ارایه می‌دهد، شامل قیمت خرده فروشی کالا‌های مصرفی، اتفاقا یکی از راه‌های محاسبه تورم هم همین جدول است.
احمدی‌نژاد در هفته اول تیرماه سال 84 در دور دوم انتخابات، رسما رییس‌جمهور ایران شد. حدودا یک ماه جابه‌جایی‌ها طول کشید.

در این خصوص جهان‌صنعت با بررسی قیمت مواد غذایی براساس جداول قیمتی بانک مرکزی در هفته اول مردادماه 1384 با قیمت‌های همان جدول در هفته چهارم مهرماه 1389 را مقایسه می‌کند.

لبنیات: افزایش قیمت 94 درصدی‌

در گروه لبینات، پنیر غیر پاستوریزه (باز) با 164 درصد افزایش، بیشترین افزایش قیمت را داشته است.
پس از آن کره پاستوریزه با 125 درصد، ماست غیرپاستوریزه (باز) با 96، ماست پاستوریزه با 83، شیر با 66 و پنیر پاستوریزه با 33 درصد افزایش به ترتیب صاحبان رتبه در افزایش قیمت هستند.

برنج: افزایش قیمت 143 درصدی‌

در گروه تخم‌مرغ، شاهد افزایش 150 درصدی قیمت بودیم و در گروه برنج نیز به ترتیب برنج وارداتی غیرتایلندی با 197 درصد، برنج ایرانی درجه 2 با 123 و برنج ایرانی درجه یک با 111 درصد رتبه‌های افزایش قیمت برنج را به خود اختصاص دادند.

حبوبات: افزایش قیمت 146 درصدی‌

در گروه حبوبات به ترتیب لوبیا چیتی 178، لوبیا سفید 170، لوبیا چشم بلبلی 165، لوبیا قرمز 145، عدس 135، لپه 129 و نخود 101 درصد افزایش قیمت داشته است.

میوه: افزایش قیمت 184 درصدی‌

در گروه میوه‌های تازه نیز به ترتیب اقلا‌م سیب گلا‌ب 310 درصد، هلو 268، گلا‌بی 237، خربزه 176، پرتقال 106، انگور 102 و هندوانه 95 درصد افزایش قیمت داشتند.

سبزی‌های تازه: افزایش قیمت‌ 182 درصدی‌

در گروه سبزیجات نیز اقلا‌م خیار 259 درصد، کدو 246، گوجه 196، لوبیا سبز 193، سیب‌زمینی و بادنجان 151، پیاز 132 و سبزی‌های برگی 130 درصد افزایش قیمت داشتند.

گوشت: افزایش قیمت 199 درصدی‌

گوشت مرغ  در هفته آخر مهرماه 1389 نسبت به هفته آخر مردادماه 1384 چیزی حدود 96 درصد افزایش‌
قیمت داشته است.گوشت گوسفند با استخوان که در آمار بانک مرکزی در حال حاضر هر کیلو 17 هزار و 300 تومان اعلا‌م شده است، نسبت به مدت مشابه قبلی یعنی پنج هزار تومان چیزی حدود 246 درصد افزایش قیمت داشته است.
گوشت گاو و گوساله نیز 96 درصد افزایش قیمت نشان می‌دهد.

قند و شکر: افزایش قیمت 120 درصدی‌

بسته‌های نیم کیلویی چای خارجی 69 درصد افزایش داشتند. قیمت قند شکسته 135 درصد و قیمت شکر 105 درصد افزایش داشته است.

روغن: افزایش قیمت 120 درصدی‌

در گروه روغن، حلب روغن پنج کیلویی در تابستان 84 چهار هزار و 300 تومان بوده که در حال حاضر 10 هزار تومان شده و افزایش 143 درصدی دارد. روغن مایع نیز که هر لیتر آن در سال 84، 980 تومان بوده در حال حاضر هر لیتر یک‌هزار و 900 تومان شده است و افزایش 98 درصدی را نشان می‌دهد.

افزایش 125 درصدی هزینه‌های سفره‌ها

بی‌شک این 39 قلم کالا‌ که در 12 گروه کلی موردبررسی قرار گرفتند، تمام مصرف خانوار را نشان نمی‌دهد. هزینه مسکن، سوخت، بهداشت و درمان، تحصیل، پوشاک، دخانیات و… نیز هزینه‌هایی هستند که خانواده‌ها ناگزیر از پرداخت‌ آنها هستند.

اما در همین گروه محدود از اقلا‌م مصرفی خانواده‌ها نیز به طور متوسط شاهد افزایش 125 درصدی اقلا‌م مصرفی هستیم.

این دیگر سیاه‌نمایی و… نیست، هرچه هست آمار بانک مرکزی جمهوری اسلا‌می است که اعلا‌م شده است. در مقابل درآمد افراد چقدر افزایش یافته است؟ نرخ بیکاری چه وضعی دارد و… در گزارش‌های بعدی به این سوالا‌ت نیز خواهیم پرداخت.

بی‌شک رضایت عمومی با سخنرانی و برگزاری همایش و وعده و… میسر نمی‌شود، ممکن است وعده (آن هم فقط وعده) برخورد با پولدارها و ثروتمندان مقطعی مسکن درد برخی از مردم جامعه شود اما این قطعی نیست.

پس از گذشت بیش از پنج سال، همچنان اکثر مردم هم با نظر آقای دکتر احمدی نژاد موافق هستند که گفته بود: ” یعنی مشکل مردم ما شکل موی جوان‌هاست؟ جوان‌ها هر طور می‌خواهند مویشان را بزنند به من و شما چه ربطی دارد؟ دولت باید اقتصاد کشور را سامان بدهد” امیدواریم در این سه سال باقی‌مانده از دولت آقای احمدی‌نژاد اقتصاد سامان پیدا کند و در سال 1392، گزارشی از کاهش یا دست‌کم تثبیت قیمت‌ها بدهیم. اگر هم این‌طور نیست، در سال 1392 این درصدهای افزایش رشد مضاعف نداشته و همین قدر باشند.

————————-

این گزارش در روزنامه جهان صنعت، مورخ يكشنبه 09 آبان 1389 در شماره:  1818 صفحه اول به چاپ رسید.

1385، سال دوم دولتمردی:

اختصاص یارانه به مردم صدقه سری نیست

* این پرونده شامل همه اظهار نظر های «محمود احمدی نژاد» در خصوص هدفمندی یارانه ها از سال 1384 تا کنون است. به لحاظ حجم زیاد مطالب، در 5 بخش منتشر می شود. می توانید از طریق لینک های زیر به مطالب دسترسی داشته باشید.

«*» هدفمندی با طعم توطئه(1) :  سال ها 1384 (لینک)

«*» اینجا هستید:  هدفمندی با طعم توطئه(2) : سال های 1385 و1386 (لینک)

«*» هدفمندی با طعم توطئه(3) : سال 1387 (لینک)

«*» هدفمندی با طعم توطئه(4) : سال 1388 (لینک)

«*» هدفمندی با طعم توطئه(5) : سال 1389 تاکنون (لینک)

* به دلیل خودداری از افزایش و تکرار تاریخ ها، در هر سال، وقتی در سر هر بند به تاریخ نظیر «۳/۲» برخوردید، مراد: دوم خردادماه سال مربوطه است. (ممکن است در بعضی از کامپیوتر ها اعداد بعد از ممیز برعکس شوند نظیر 23/2 که طبیعتا منظور 23 اردیبهشت ماه است.)

***

از قدیم رایج است که فقرا(احتمالا در انتهای لیست دهک ها) که توانایی تهیه غذای خوب ندارند، نان و ماست، نان و سیب زمینی و در بدترین حالت نان خالی میخورند. هدفمندی یارانه ها که در سال قبل(1384) قرار بود سراغ دهک های بالا برود، سراغ بوقلمون و خاویار و تخم بلدرچین و شیر سویا و.. نرفت و از بد حادثه پاپیچ همین «نان» شد(آنهم نه نان آلمانی، فرانسوی و …مورد استفاده اقشار مرفه، که نان بربری و لواش و سنگک) و بعد چنانکه می بینید اتفاقا به «ماست» و از بد حادثه بعدها به سیب زمینی هم رسید، تا بار دیگر مهر تایید به پای ضرب المثل معروف«هرچه سنگه، پیش پای لنگه» بزند!

15 /1 میرکاظمی ـ وزیر سابق بازرگانی و وزیر فعلی نفت ـ با معاونانش به دیدار احمدی نژاد می رود، در این دیدار رييس جمهوري پرداخت يارانه‌ها را در راستاي وظيفه دولت براي رفاه بيشتر در زندگي مردم دانست و گفت:اختصاص يارانه‌ها به مردم ، صدقه سري دادن نيست كه به هر نحوي انجام شود، بلكه بايد در مديريت و توزيع آنها به سازو كاري برسيم كه يارانه‌ها دقيقا به اقشار نيازمند برسد كه متاسفانه اكنون اين گونه نيست.

17/3 احمدی نژاد در گفتگوی تلوزیونی  در مورد یارانه ای که به بنزین داده می شد گفت:  من اميدوارم با اين تحركات، اتفاقات خوبى بيفتد كه ما بتوانيم اين بنزين را صرفه جويى بكنيم و به كيسه ملت برگردانيم. كه اين قدر كسر بودجه و فشار تورمى نباشد. بنزين هم مال ملت است. ما نمى توانيم به مردم بگوييم كه جا به جا نشويد. اما بايد بگوييم اولاً با حمل و نقل عمومى جا به جا بشويد و در ثانى اگر خواستيد بسوزانيد، گاز بسوزانيد. مردم هم استقبال مى كنند. ما نمى خواهيم براى مردم محدوديتهاى بى جا ايجاد كنيم.  بهار 85، خداحافظی با بنزین ارزان قیمت بود، در تابستان 85، صف های بلند بنزین ایجاد شدند، چند پمپ بنزین به آتش کشیده شد، اما نهایتا، بنزین که اول کارتی شد، بعد سهمیه بندی شد و حالا بعد از چهار سال، همان سهمیه هم گرفته می شود!

* بياييم موضوع هدفمند كردن يارانه ها را كه ما روي آن كار كرده ايم، واقعاً بررسي كرده ايم و حتماً مركز پژوهشها و كميسيونها هم كار كرده اند، اين را هم در يك بسته تنظيم بكنيم و تكليفش معلوم بشود.

* بنزين هم مال ملت است. ما نمى توانيم به مردم بگوييم كه جا به جا نشويد.

* بالاخره شيوه حمل و نقل از گذشته در كشور ما بر پايه سوارى بنا نهاده شده، بالاخره آن كسى كه خودرو ندارد، سوار خودرو مى شود؛ يعنى بايد به تاكسى يا مسافركش يا اتوبوس و مينى بوس كرايه بدهد، پس او هم از حمل و نقل استفاده مى كند.

* از موضوعات ديگري كه بعداً لايحه اش را به مجلس خواهيم داد و ردپايش را در بودجه گذاشته ايم اصلاح وضعيت نان است.

29/3 بايد با هدفمند كردن يارانه ها زمينه استفاده عادلانه همه اقشار جامعه از سوخت هاى مختلف از جمله برق و بنزين را فراهم كرد.

7/6 خبرنگار روزنامه اطلاعات در سومین نشست مطبوعاتی احمدی نژاد می پرسد: آقاى رئيس جمهور ميزان يارانه پرداختى دولت براى سوخت به 40 ميليارد دلار مى رسد، اين يارانه بيشتر توسط اقشار مرفه تر صرف مى شود كه با عدالت محورى در تضاد است. آيا تمهيدى براى عادلانه تر شدن پرداخت يارانه سوخت داريد؟

و احمدی نژاد پاسخ می دهد: ممكن است كه بعضيها كه خودرو بيشترى دارند، استفاده كنند. اما حمل و نقل در خدمت كل كشور است. خوب، مردم بايد جا به جا بشوند. بالاخره شيوه حمل و نقل از گذشته در كشور ما بر پايه سوارى بنا نهاده شده، بالاخره آن كسى كه خودرو ندارد، سوار خودرو مى شود؛ يعنى بايد به تاكسى يا مسافركش يا اتوبوس و مينى بوس كرايه بدهد، پس او هم از حمل و نقل استفاده مى كند. اين كه فرموديد، يارانه زياد است، درست است. امروز بخش وسيعى از منابع ما صرف سوخت حمل و نقل مى شود. تبصره سيزده اى كه دولت در بودجه سال جارى پيشنهاد داد و با تغييراتى در مجلس به تصويب رسيد، راهكار منسجم و اساسى براى رفع ريشه اى اين معضل است. اگر بعضى تصور مى كنند مى شود با يك برش و يك تصميم و يك روز قضيه را حل كرد، اشتباه است. ما بايد ظرف 4 – 5 سال همان طور كه در آن مجموعه تبصره 13 كه يك بسته كامل بوده و ان شاء الله نقص آن هم در سال آينده برطرف بشود، بايد آن را اجرا كنيم. ضمن اينكه نوعى صرفه جويى و سهميه بندى پلكانى را هم لحاظ كرده ايم. معناى سهميه بندى پلكانى اين نيست كه فردا بگوييم آقا شما دو ليتر داريد، اما اعمال خواهد شد؛ به گونه اى كه نيازها پاسخ داده بشود و مصارف اضافى از سبد هزينه حذف بشود.

انصافا، ظرف 4-5 سال، این وعده به طور کامل محقق شد، اگر مردم نفت را هنوز سر سفره هایشان ندید، خالی شدن سهمیه کارت سوختشان را با گوشت و استخوان حس میکنند، البته متذکر می شود، بعد از این چهار – پنج سال سهمیه بندی بنزین و اخیرا زمزمه حذف کامل سهمیه ها، هنوز مشخص نیست این صرفه جویی چطور به مردم رسیده، به جاست رسانه های نزدیک به دولت در این زمینه اطلاع رسانی فراگیر تری داشته باشند

30/7 بياييم موضوع هدفمند كردن يارانه ها را كه ما روي آن كار كرده ايم، واقعاً بررسي كرده ايم و حتماً مركز پژوهشها و كميسيونها هم كار كرده اند، اين را هم در يك بسته تنظيم بكنيم و تكليفش معلوم بشود. تصميم بگيريم، ببريم و جلو ببريم.دولت آمادۀ عمليات است. واقعاً ما آماده ايم كه هرجا تكليفش روشن است به سرعت جلو ببريم.

7/8 احمدی نژاد برای گرفتن رای اعتماد وزیر رفاه به مجلس رفته و سخنرانی کوتاهی میکند، در این سخنرانی احمدی نژاد می گوید: هدفمندكردن يارانه ها جزء مصوبات مجلس محترم و برنامه هاي ضروري است كه امروز بايد در كشور ما انجام بشود. هدفمند كردن يارانه ها كه اين هم جزء بزرگ ترين كارهايي است كه اين مجلس و دولت با كمك هم بايد انجام بدهند. باز در اين قسمت هم نقش وزارت رفاه نقش محوري و كليدي است. اصلاً جزء وظايف وزارت رفاه است.  احتمالا به دلیل همین نقش کلیدی وزارت رفاه در هدفمندی، احمدی نژاد یار قدیمی و مورد اعتمادش «محصولی» را که قبلا ماموریت های خود را به خوبی در وزارت کشور به انجام رسانده بود،  از وزارتی مثل وزارت کشور، به وزارت خانه کم سر و صدایی مثل وزارت رفاه منتقل کرد.

* سال گذشته وقتي كه بحث كنترل مصرف بنزين مطرح شد، عده اي هياهو و فرياد و سعي كردند اين را به يك حادثه بزرگ كه داراي تبعات اجتماعي جبران ناپذير است، ديديد كه اين طرح به خوبي اجرا شد، در حالي كه فشار قابل توجهي هم به مردم وارد نشده است. مردم زندگي شان را مي كنند.

* امروز به لطف خدا و با توجه به قرار گرفتن در قوس نزولي سطح قيمت ها و همچنين كاهش قيمت نفت ،طرح هدفمند كردن يارانه ها مي تواند هر چه سريع تر اجرا شود.

* اگر لايحه هدفمند كردن يارانه ها دقيقا به تصويب مجلس برسد آن گونه كه دولت طراحي كرده طبيعي است كه سهميه بندي مفهومي نخواهد داشت اما اينكه از چه زماني اجرا خواهد شد هنوز به طور دقيق مشخص نيست و براي تصميم گيري در اين رابطه بايد منتظر تصويب لايحه باشيم.

19 /9 نان از اولین کالاهایی بود که به هدفمندی دچار شد. البته با توجه به اینکه یارانه حذف شده مستقیما به حساب مردم منتقل نشد، باتوجه به تعریف احمدی نژاد از هدفمندی و حذف یارانه ها، بهتر است خوشبینانه بگوییم «هدفمند غیر مستقیم» شد. چون حتما یارانه حذف شده به طریقی به دست مردم رسیده، اما نقدی که نبوده!

از اواسط آذرماه آرام آرام نان گران می شود، مردم نگران شدند، تیتر روزنامه ها در مورد قیمت نان است و وزارت بازرگانی زیر بار نمی رود!  در این گیر و دار، احمدی نژاد بازدید سر زده ای دارد از شبکه خبر، در این بازدید مجری شبکه خبر به احمدی نژاد می گوید بعضی از بینندگان تماس گرفتند و گفتند نان گران شده و از احمدی نژاد در این باره سوال می کند و احمدی نژاد پاسخ میدهد: ببينيد بحث نان يك مقدار بحث پيچيده اي است، وضعيت يارانه اي كه ما مي دهيم، وضعيت توزيع، پخت و قيمت گذاري آن وضعيت به ساماني نيست؛ يعني هم پرت زياد داريم يعني اتلاف داريم. البته توجه داريد كه در قانون برنامه دولت موظف شده كه يارانه ها را هدفمند بكند. معنايش اين است كه ما يارانه ها را نمي توانيم به طور عمومي توزيع بكنيم. بايد يارانه ها را به سمت اقشار خاصي بياوريم. و هدايت كنيم كه اين هم كاري پيچيده و مشكل اقتصادي است. همكاران من دارند طراحي مي كنند.

1/11 از موضوعات ديگري كه بعداً لايحه اش را به مجلس خواهيم داد و ردپايش را در بودجه گذاشته ايم اصلاح وضعيت نان است.

سالی 3 هزار میلیارد تومان در بخش نان هزینه می کنیم

3/11  از اینجا به بعد، آرام آرام در مورد یارانه های زیادی که داده می شود و طبیعتا باید حذف یا به طور نقدی به مردم برای گسترش عدالت داده بشود شروع می شود. احمدی نژاد بار دیگر به تلوزیون می آید تا مصاحبه کند. در این مصاحبه گزارشگر از وضعیت نان از او سوال می کند و احمدی نژاد پاسخ میدهد: ما سالي سه هزار ميليارد تومان داريم در بخش نان هزينه مي كنيم.

در ادامه احمدی نژاد در مورد سهمیه بندی و هدفمندی یارانه بنزین می گوید: امكان اينكه ما قيمت بنزين را يك دفعه به قيمت آزاد ببريم وجود ندارد، براي اينكه همه اقتصاد ما بند به اين است، يك شوك در زندگي مردم است. ما مي گوييم اول بايد جايگزينش را براي مردم فراهم كنيم بعد كه نياز نبود بگوييم بنزين آزاد. ما سه چهار تا كار را شروع كرده ايم، و بعد از اين – كه پيش بيني مان پنج سال است – بعد از پنج سال ما قيمت بنزين را ديگر رها مي كنيم. چون مردم هم بايد اتوبوس داشته باشند، هم مترو و قطار داشته باشند. هنوز 5 سال نشده که وعده احمدی نژاد در مورد آزاد سازی قیمت بنزین محقق می شود!

جمعا سالی 30 هزار میلیارد تومان یارانه می دهیم

2/12  سالانه 6 هزار ميليارد تومان يارانه مستقيم مي دهيم. يارانه انرژي و نيرو و حمل و نقل را حساب بكنيم، سالانه بيش از 30 هزار ميليارد تومان يارانه داده مي شود در كشور.

12/12  ما از چهل سال قبل تقريباً اقتصاد يارانه اي داشتيم يعني مسكن زده شده و اين مشكل است.

1386، سال سوم دولتمردی:

حذف یارانه به زندگی مردم «شوک» وارد می کند

در سال 1386، هدفمندی یارانه ها بازهم دنبال می شود، در این سال، نسبت به سال های قبل هدفمندی بیشتر مورد توجه احمدی نژاد است. او در سفرهای استانی، دیدار مسئولین، مصاحبه تلوزیونی و.. تقریبا هرجایی که فرصت میابد اندر محاسن این هدفمندی و تحول بزرگ داد سخن سر می دهد. (به دلیل جلوگیری از طولانی شدن مطلب، در بسیاری موارد فقط به ذکر تاریخ و عبارت اکتفا می شود)

19/1  خريد نقدي گندم مقدمه اي براي هدفمند كردن يارانه ها است.

به ازای هر ایرانی 51 هزار تومان به دولت اختصاص داده می شود

* اگر همه 50‌ميليارد دلار درآمد نفتي در اختيار دولت قرار مي‌گرفت، 51 هزار تومان به ازاي هر ايراني درماه به دولتاختصاص مي‌يافت

* ما 40 هزار ميليارد تومان يارانه مي دهيم. كه چه بشود؟ بايد درستش كنيم ديگر.

* آب و برق را من دستور دادم. دولت به وزير نيرو گفت بايد قيمت را برگرداني مثل پارسال كني. نمي شود كه ما مردم را همين طوري تحت فشار بگذاريم. به چه حساب؟ نمي ارزد كه بخواهيم كل وزارت نيرو 150 ميليارد تومان از اينجا استحصال كند، بيش از هزار ميليارد تومان فشار رواني به مردم وارد شود

* نمي‌خواهيم با حذف يارانه‌ها شوك به زندگي و اقتصاد مردم وارد شود

29/2  احمدی نژاد بر صفحه تلوزیون یکبار دیگر ظاهر می شود، او در مورد نفت سر سفره های مردم می گوید، در آن سال ها روزنامه ها مدام تیتر می زدند و از او در مورد وعده و شعار انتخاباتی اش می پرسیدند، در مورد «نفت سر سفره های مردم» و احمدی نژاد پاسخ می دهد: اگر همه 50‌ميليارد دلار درآمد نفتي در اختيار دولت قرار مي‌گرفت، 51 هزار تومان به ازاي هر ايراني درماه به دولت اختصاص مي‌يافت كه البته تنها 5/29 ميليارد دلار از اين رقم در قانون بودجه مصوب مجلس به دولت اختصاص يافته است و به‌عبارت ديگر سهم هر ايراني ماهيانه 31 هزار و 500 تومان مي‌شود كه 4 هزار تومان از اين رقم براي واردات بنزين و گازوئيل صرف مي‌شود و در نهايت 27 هزار تومان به ازاي هر ايراني در اختيار دولت قرار مي‌گيرد. البته اين‌مبلغ، هم هزينه‌هاي دولت را پوشش نمي دهد و ما‌بقي آن از ماليات و ساير درآمدها تأمين مي‌شود.  ضمن اين كه دولت به ازاي هر ايراني هر ماه، 7820 تومان به آموزش‌ و پرورش، حدود 4 هزار تومان به‌بهداشت، 6770 تومان به دفاع و نيروهاي مسلح، 3200 تومان به رفاه نظير كميته امداد و پشتيباني هايي از اين قبيل و 6900 تومان به يارانه كالاهاي اساسي مثل نان و … اختصاص مي‌دهد و به نيروي انتظامي و وزارت علوم نيز بودجه‌لازم داده مي‌شود. به‌عبارت ديگر مجموعه هزينه‌هاي عمراني، آموزش و پرورش و وزارت علوم به ازاي هر ايراني ماهيانه 31 هزار تومان مي‌شود كه اگر هزينه‌هاي دفاع و نيروهاي مسلح و انساني را نيز اضافه كنيم بايد 40‌ هزار تومان اختصاص بدهيم كه از 27 هزار تومان خيلي بيشتر است و ما‌بقي آن از ماليات و ساير درآمدها تأمين مي‌شود.

40 هزار میلیارد یارانه می دهیم

11/4:  ما 40 هزار ميليارد تومان يارانه مي دهيم. كه چه بشود؟ بايد درستش كنيم ديگر. اگر ما بتوانيم نيمي از اين 55 ميليارد(مصرف بنزین)را كاهش بدهيم، ظرف سه چهار سال مي توانيم تمام اين سدهاو…. را تمام كنيم؛ يعني 20 تا 25 هزار ميليارد تومان پول به كيسه ملت بر مي گردد.  بنا بر اعلام کارشناسان دولت در دحال حاضر و پس از گذشت دو-سه سال از اعمال محدودیت و سهمیه بندی در بخش بنزین، مصرف بنزین کاهش قابل توجهی پیدا کرده است؛ یعنی امروز وضعیت پروژه های عمرانی به چه شکلیست؟

برداشتن یارانه آب و برق هزار میلیارد فشار روانی به مردم وارد میکند

2/8/ در نشستی رسانه ای احمدی نژاد می گوید: دولت خودش را فدا كرد براي اينكه قانون اجرا بشود و البته اگر ما قانون را اجرا نمي كرديم يك گزينه ديگري مقابل ما بود، آن هم آزادسازي قيمت بنزين بود و ما واقعاً فداكاري كرديم. چيزهاي ديگر هست؛ مثل آب و برق. آب و برق را من دستور دادم. دولت به وزير نيرو گفت بايد قيمت را برگرداني مثل پارسال كني. نمي شود كه ما مردم را همين طوري تحت فشار بگذاريم. به چه حساب؟ نمي ارزد كه بخواهيم كل وزارت نيرو 150 ميليارد تومان از اينجا استحصال كند، بيش از هزار ميليارد تومان فشار رواني به مردم وارد شود.دولت دارد اين همه براي رفاه مردم خرج مي كند. ما چطور بياييم براي 150 تا 200 تا براي 1000 تا [مردم را تحت فشار بگذاريم.]ما الان داريم سالي 40 هزار ميليارد تومان يارانه مي دهيم. چهل و شش هزار ميليارد. چهل هزار تا يارانه سوخت مي دهيم، شش هزار تا يارانه هاي ديگر مي دهيم. براي چه مي دهيم؟ براي رفاه مردم است ديگر. ما حالا بياييم براي پانصد ميليارد تومان همه مردم را تحت فشار قرار بدهيم. چرا قرار بدهيم و تورم انتظاري را در جامعه دامن بزنيم؟

26/9  اینبار احمدی نژاد با نمایندگان مجلس به گفتگو ننشسته، طرف حسابش عامه مردم است. او حتی حرف افزایش قیمت گازوئیل را در جامعه اثر گذار می داند و می گوید دولت نمیخواهد با حذف یارانه ها به زندگی مردم شوک وارد کند. احمدی نژاد خود بهتر از هر کسی می داند حذف یارانه به زندگی مردم «شوک» وارد می کند.  بار دیگر احمدی نژاد به سیما می آید و از مخالفتش با افزایش قیمت بنزین می گوید، بنزین تازه گران شده و مردم کمی دلخور هستند، احمدی نژاد که پیشتر سامان دادن یارانه ها به ویژه یارانه سوخت را از اصلی ترین کارهایی دانسته بود که می بایست انجام شود اینبار می گوید:  دولت با افزايش 20 توماني قيمت بنزين مخالف بود. يا در مورد گازوئيل كه تنها حرف افزايش قيمت آن اثر خود را در جامعه گذاشت. كه در اين گونه موارد، دولت هيچ‌گونه نقشي ندارد. نمي‌خواهيم با حذف يارانه‌ها شوك به زندگي و اقتصاد مردم وارد شود تا به مردم آسيبي برسد و آنها متضرر شوند. مي‌توان از برخي دهك‌ها حمايت كرد و ضمن آن يارانه‌ها را نيز كاهش داد.

120 هزار میلیارد تومان یارانه می دهیم

3/11 صدوبيست هزار ميليارد تومان دولت يارانه مي دهد

17/11 هدفمند كردن يارانه‌ها به مفهوم گران شدن نان نيست

7/12 براي انرژي چيزي حدود 85 هزار ميليارد تومان در سال يارانه داده مي شود؛

امیدواریم سال آینده گازوئیل را کارتی کنیم

11/12سهميه بندي (بنزین)ما برقرار است. ديگر بدون سهميه مصرفي نداريم. 3 هزار ميليارد تومان يارانه است. ما صد تومانش را داريم مي گيريم. مابه التفاوتش را از اين 3000 تا مي دهيم. الان مصرف گازوئيل دارد به سرعت بالا مي رود. اميدواريم سال آينده بتوانيم گازوئيل را كارتي بکنیم. فكر مي كنيم با اين 3000 ميليارد تومان يارانه سال آينده به خوبي اداره مي شود و مشكلي هم نيست.

27/12 80 هزار ميليارد تومان يارانه در سال از سوي دولت پرداخت می شود. … ادامه »»» (لینک)

——————————————–

این مطلب در روزنامه جهان صنعت، مورخ شنبه 24 مهر 1389  در شماره: 1805، در صفحات: 1، 4، 13 و 14 منتشر شد.