از این جنس مطالب برای بار اول است که کار میکنم. اساتید و دوستان لطف کنند و در صورت امکان انتقادات خودشان را اعلام کنند تا احتمالا محتوا و سبک کارها بهبود پیدا کند.
—————-
این گزارش در سایت بازتاب مورخ 20 دیماه منتشر شد
در حالی بانک مرکزی از ارایه آمار منع شده و دیگر آماری روی درگاه این وب سایت قرار نمی گیرد که سری های زمانی بانک مرکزی ـ که پیش از اعلام مرکز آمار به عنوان یگانه متولی ارایه آمار به انتشار آمارها، به صورت زمانبندی شده میپرداخت ـ هنوز هم بسیار پیشرفته تر و بروز تر از سری زمانی مرکز آمار است.
این درگاه مرکز آمار ایران، قسمت سری های زمانی است. مرکزی که حدودا نیمی از سال گذشته یکی از سوژه های اصلی چالش و کشمکش دولت و سایر قوا و ارگان ها بوده است.
درگاهی که قرار است آمار در اختیار مردم قرار دهد؛ قرار هم داده! اگر چه ممکن است آمارها و شاخص های مربوط به نرخ کالاها، توسعه صنعت و.. در دسترس نباشند، اما به جای آنها، آمار تولید «انار» در سال های 1367، 1372 و 1382 کاملا در دسترس است، همچنین آمار تولید زردآلو، هلو و… سایر محصولات در بخش سری های زمانی مرکز آمار موجود است. البته این آمارها هم نزدیک به 8 سال از تاریخ عقب هستند و آخرین بار در سال 82 بروز شدند.
آمار گاوداری ها و.. هم وجود دارد، اما خبری از شاخص اجاره بهای مسکن، شاخص فروش مسکن و… در بخش سری های زمانی نیست.
برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید
از مجموع 719 آماری که در قسمت سری های زمانی این مرکز وجود دارد، 102 فصل اصولا قابل دسترسی نیستند(شاد به دلیل خطای فنی) این یعنی همین اول کار 14 درصد آمارهای موجود در بخش سری های زمانی را باید فراموش کرد.
سال 1385، آخرین سال آمری 36 درصد آمارهای موجود در این بخش است، پس از آن، سال 1382 سال آخر 22 درصد از آمارهای این مرکز را به خود اختصاص داده است.
13 درصد آمارها آخرین بار در سال 1386 بروز شدند و سال 1384 آخرین سال آماری نزدیک به 10 درصد آمارهای موجود در بخش سری های زمانی مرکز آمار است.
سال 81 نزدیک به 2 درصد، سال های 83، 87 و 69 یک درصد و سال های 88، 74 و 80 کمتر از یک درصد آمارها را به خود اختصاص دادند.
اینجا یک سایت سرگرمی نیست، بخش سری های زمانی مرکز آمار یک کشور با 74 میلیون نفر جمعیت است که به صورت منطقی باید در دولتی که ادعای اطلاع رسانی شفاف دارد، لا اقل با دو سال تاخیر بروز باشد.
درحالی که به پایان سال 1390 نزدیک می شویم، آماری که مربوط به سال 1389 باشد اصولا در بخش سری های زمانی موجود نیست و آخرین و بروز ترین آمار این بخش را سال 88 با تنها دو عنوان از نزدیک به 720 عنوان موجود در این پایگاه به خود اختصاص داده، که آنها هم عبارتند از: « نرخ جوانان بیکاری 15-24 ساله » و « نرخ بیکاری جوانان(15-29 ) » که البته در مورد تعریف «بیکار » و «شاغل» مدت هاست اختلاف نظر وجود دارد، آنچه مشخص است اینکه تعریف هر چه بوده در این آمارها بیکاری کاهش و اشتغال رشد داشته است!
برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید
برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید
بررسی نزدیک به 720 عنوان آمار که ذیل 17 سرفصل عمده در بخش سری های زمانی درگاه مرکز آمار قرار گرفتند نشان میدهد 102 مورد غیر قابل دسترسی و استفاده هستند، 6 مورد آخرین بار در سال 1369، 2 مورد در سال 74، یک مورد در سال 80، 155 مورد در سال 1382، 9 مورد در سال 1383، 72 مورد در سال 1384، 253 مورد در سال 1385، 91 مورد در سال 1386، 7 مورد در سال 1387 و تنها 2 مورد، آخرین بار در سال 1388 بروز شدند. هیچ اثری از آمار مربوط به سال 1389 در این بخش به چشم نمی خورد.
در بخش آموزش و پرورش مجموعا 13 آمار وجود دارد که آخرین سال آمارگیری در 11 مورد آن مربوط به سال 1385 و دو مورد نیز مربوط به سال 1386 است.
در بخش انرژی مجموعا 76 آمار موجود است که از این بین یک آمار مربوط به سال 1381، 24 مورد مربوط به سال 1384 و اخرین بروز رسانی 51 مورد از آمارهای این بخش نیز مربوط به سال 1385 است. در واقع بروز ترین امار این بخش به سال 1385 اختصاص دارد.
در بخش بازرگانی تنها 9 عنوان آمار قرار داده شده است که 7 عنوان آن اخرین بار در سال 1381 بروز شدند و 2 عنوان نیز مربوط به سال 1385 است.
17 عنوان آمار ذیل بخش جمعیت قرار دارد که همگی آنها آخرین بار در سال 1385 بروز شدند. در بخش حساب های ملی مجموعا 67 عنوان آمار وجود دارد که آخرین آمار 6 مورد از آنها مربوط به سال 1369 است، 8 عنوان آخرین بار در سال 1384 بروز شدند و 51 مورد نیز در سال 1386 بروز شدند و به این ترتیب بروز ترین امارهای این بخش نیز مربوط به سال 1386 است.
34 عنوان از مجموع 44 عنوان بخش حمل و نقل و انبارداری و ارتباطات قابل دسترسی نیستند و تنها 10 عنوان قابل دسترسیست که آنها هم آخرین بار در سال 1385 بروز شدند.
12 عنوان آماری که آخرین بار در سال 1385 بروز شدند جدیدترین آمارهای بخش خدمات اجتماعی هستند که جمعا 27 عنوان آمار را در خود جای داده است. جز 12 مورد مربوط به سال 1385، 5 عنوان آخرین بار در سال 1384 و 10 عنوان نیز در سال 1382 بروز شدند.
در بخش خدمات عمومی 42 عنوان آمار وجود دارد که از این بین 4 عنوان قابل دسترسی نیست.7 عنوان مربوط به سال 1381 است، 21 عنوان آخرین بار در سال 1382 بروز شدند، 6 عنوان در سال 1383 و 4 عنوان نیز آخرین بار در سال 1385 بروز رسانی شدند، این 4 عنوان در واقع بروز ترین آمارهای این بخش هستند که مربوط به 5 و نیم سال قبل هستند!
62 مورد از 71 عنوان موجود در بخش ساختمان و مسکن غیر قابل دسترسی هستند، باقی مانده 9 مورد است که همگی مربوط به سال 1385 هستند.
در سر فصل شاخص های قیمت جمعا 59 عنوان آمار قراره داده شده است، 2 مورد آخرین بار در سال 1384، 1 مورد در سال 80، یک مورد در سال 81، 2 مورد در سال 82، 24 مورد در سال 1385، 22 مورد در سال 1386 و 6 مورد نیز آخرین بار در سال 1387 بروز رسانی شدند.
31 مورد از آمارهای بخش صنعت آخرین بار در سال 1385 و 20 مورد آخرین بار در سال 1384 بروز شدند. 1 مورد اماری که آخرین بار در سال 1386 بروز شده، در واقع بروز ترین آمار بخش کشاورزی است. 14 مورد در سال 1385، 5 مورد در سال 1384، 2 مورد در سال 1383 و 122 مورد نیز آخرین بار در سال 1382 بروز شدند.
فصل محیط زیست مجموعا 30 عنوان آمار دارد که همگی آنها مربوط به سال 1385 هستند. بخش معدن نیز 34 عنوان دارد که همگی مربوط به سال 1385 هستند.
در بخش نیروی انسانی مجموعا 5 عنوان آمار قرار داده شده است که یک مورد آن غیر قابل استفاده.1 مورد مربوط به سسال 1385، یک مورد آحخرین بار در سال 87 بروز شده و دو مورد نیز در سال 1388 بروز شدند.
در فصل هزینه و درآمد خانوار 1 عنوان مربوط به سال 1383 و 15 مورد دیگر آخرین بار در سال 1386، یعنی بیش از 4 سال قبل بروز شدند.
در فصل بازرهای مالی یک مورد غیر قابل استفاده است، 10 مورد آخرین بار در سال 84 بروز شدند و 3 مورد باقی مانده مربوط به سال 1385 هستند.
در حالی بانک مرکزی از ارایه آمار منع شده و دیگر آماری روی درگاه این وب سایت قرار نمی گیرد که سری های زمانی بانک مرکزی ـ که پیش از اعلام مرکز آمار به عنوان یگانه متولی ارایه آمار به انتشار آمارها، به صورت زمانبندی شده میپرداخت ـ هنوز هم بسیار پیشرفته تر و بروز تر از سری زمانی مرکز آمار است.
—————
این مطلب در روزنامه شرق/ مورخ 20 دیماه 1390/ صفحه 5 منتشر شد
سهم 63 درصدی کره در بازارخودروی ایران
به صادرات و بازارهای جهانی(!) نگاهی داشته باشیم. با برسی آمارها می توان گفت که اگر سایپا را از صادرات و پراید را از سایپا کسر کنیم، تقریبا چیزی از صادرات خودرو باقی نخواهد ماند. عراق هم اگر دیگر خودروی ایرانی نخرد، میتوان گفت فاتحه صادرات خودروی ایرانی خوانده شده است. سهم سایپا 89 درصد، سهم ایران خودرو 10 درصد و ال 90 ـ که تولید مشترک این دو خودروساز به شمار می رود ـ هم به تنهایی یک درصد در صادرات خودروی ایران سهم دارند.
«جهانی شدن»، «حضور در بازارهای بین المللی» و… اینها عبارت های غریبی در ادبیات اقتصادی سال های اخیر نیستند. صنعت خودروی ایران اکنون با تولید سالانه نزدیک به 6/1 میلیون موتور در سال 2010 در رتبه سیزدهم جهان قرار گرفته است. (آمار از اویکا)اما صنعت «دولتی» خودروی ایران چه خودروهایی را تولید میکند؟ پراید، پژو405، با فناوری دهه های قبل کشورهای اصلی و با حداکثر قیمت. اما این حداکثر قیمت برای مصرف کننده داخلی است.
ما در این زمینه هم درست عکس همه نقاط دنیا حرکت میکنیم؛ اگر در همه کشورهای جهان محصولات در کشور تولید کننده ارزان تر از انواع صادراتی هستند، در ایران ماجرا بر عکس طی میشود. پژو 405 شش میلیونی و پراید 5 میلیونی به عراق صادر میکنیم و در مقابل، خودروهای خارجی را گاه بالاتر از قیمت واقعی وارد می کنیم.
برای مثال به یک نمونه از افتخارات شرکت پارس خودرو(وابسته به سایپا) اشاره کنیم. در تیرماه سال جاری 40 دستگاه خودروی پیکاپ دو کابین به کشور «بنین» صادر شده است، هر دستگاه از این خودرو به ارزش نزدیک به 16 میلیون تومان صادر شده است. این در حالیست که قیمت همین خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است.
بد نیست بدانید «بنین» کشوری است واقع در غرب آفریقا همسایه دیوار به دیوار بورکینافاسو، نیجریه و نیجر. کل جمعیت بنین ۷ میلیون و ۶۵۰ هزار نفر است.
ظاهرا این بهایی است که باید برای جهانی شدن با دوپینگ دولت بپردازیم؛ شاید در سخنرانی های سیاسی اعداد و ارقام بدرد سیاستمداران بخورد، اما اینجا، عدد و رقم است که میگوید صادرات تا چه میزان موفق بوده است. بحث زیاد تکنیکی هم در کار نیست، در این پرونده سهم کشورهای ، یا بهتر است از “کشور” مقصد صادرات ایران بر اساس آمار رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران مشخص است، برند صادراتی هم همینطور، گفته می شود که نباید همه تخم مرغ ها را در یک سبد چید، اما “مدیریت جهانی صادرات خودروی ایران” همه “پراید” ها را در سبد”عراق” چیده، حالا اگر این پراید و عراق را از آن بگیریم چه خواهد شد؟
در اینجا ابتدا نگاهی دارد به واردات خودرو از فروردین تا مهرماه امسال، سپس پراکندگی جغرافیایی مبادی واردات، برند های وارداتی و قیمت آنها را به تفکیک ماه بررسی میکند و بعد به سراغ صادرات خودرو با همین شیوه میرود.
اروپا: گران ترین خودروها؛ کمترین واردات
طی هفت ماهه نخست سال جاری مجموعا بیست هزار و 740 دستگاه خودرو به ارزش 444 میلیون و 130 هزار و 857 دلار برابر با 483 میلیارد و 436 میلیون و 437 هزار تومان به کشور وارد شده است. میانگین قیمت هر خودروی وارداتی در این مدت 21 هزار و 414 دلار برآورد می شود.
شاید اینجا از معدود بخش هایی باشد که امارات متحده عربی در آن اول نیست؛ اولین کشور مبداء واردات خودروی ایران کره جنوبی است که 63 درصد کل واردات خودروی کشورمان را به خود اختصاص داده، امارات با سهم 23 درصدی در رتبه دوم ایستاد و پس از آن عمان با فاصله زیاد و سهم 7 درصدی در رتبه سوم جای گرفته است.
اما بنین؛ یعنی سومین مقصد صادرات خودروی ایران که گران ترین ها را به خود جذب کرده، به این کشور 40 دستگاه پیکاپ دو کابین از قرار هر دستگاه 15000 دلار(برابر 3/16 میلیون تومان) صادر کرده ایم. جالب است که قیمت این خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است!
بیشترین حجم واردات خودروی طی این هفت ماه در شهریور ماه به چشم میخورد، پس از شهریور، مهرماه و بعد مردادماه مقاطعی هستند که بیشترین واردات خودرو در آنها اتفاق افتاده است، کمترین واردات نیز در تیرماه رخ داده است.
متوسط هر دستگاه خودرو/برند(دلار) (برای دیدن در اندازه واقعی روی تصویر کلیک کنید)
گران ترین خودروها از ترکیه، بحرین و ژاپن به کشور وارد شدند و ارزان ترین آنها از چین، چابهار(منطقه آزاد) و تایوان به کشورمان وارد شدند.
هیوندا بیش از 54 درصد بازار خودروی وارداتی ایران را در دست دارد، پس از آن کیا با 20 درصد و بعد تویوتا با 17 درصد در رتبه های بعدی قرار دارند. البته برند لگسوس که زیر مجموعه تویوتا تلقی میشود نیز یک درصد خودروهای وارداتی به کشورمان را به خود اختصاص داده که اگر آن را هم به آمار تویوتا اضافه کنیم، اتفاق چندانی نخواهد افتاد.
بنز، پورشه و ب.ام.و به عنوان برند های اروپایی به ترتیب:5، 2 و 1 درصد در بازار خودروهای وارداتی به کشور سهم دارند. این در حالیست که از نظر ارزش متوسط هر خودرو، همین برند ها یعنی به ترتیب: پورشه، ب.ام.و و بنز گرانترین برندهای وارداتی به شمار می روند و از سوی دیگر به ترتیب: کیا، هیوندا و تویوتا، ارزان ترین برندهای وارداتی هستند. در هیچ برندی مثل هیوندا، نوسانات شدید تعداد طی ماه های مختلف از ابتدای سال تاکنون به چشم نمی خورد.
پورش-porsche
مرسدس بنز-mercedes
کیا-kia
هیوندای-Hyundai
ب.ام.و-BMW
عراق و دیگر هیچ!
به صادرات و بازارهای جهانی(!) نگاهی داشته باشیم. با برسی آمارها می توان گفت که اگر سایپا را از صادرات و پراید را از سایپا کسر کنیم، تقریبا چیزی از صادرات خودرو باقی نخواهد ماند. عراق هم اگر دیگر خودروی ایرانی نخرد، میتوان گفت فاتحه صادرات خودروی ایرانی خوانده شده است.
پراکندگی جغرافیای مقصد صادرات خودروی ایران(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
سهم سایپا 89 درصد، سهم ایران خودرو 10 درصد و ال 90 ـ که تولید مشترک این دو خودروساز به شمار می رود ـ هم به تنهایی یک درصد در صادرات خودروی ایران سهم دارند.
انواع پراید 89 درصد، انواع سمند 5 درصد، پژو پارس 4 درصد، ال 90 یک درصد و سایر برندها نیز یک درصد در بازار خودروهای صادراتی ایران سهم دارند.
روند صادرات خودروی ایران طی هفت ماهه سال 1390-دستگاه (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
متوسط صادرات خانواده 206 بالاترین نرخ و پراید (که 89 درصد صادرات کشورمان را تشکیل میدهد) پایین ترین نرخ را به خود اختصاص دادند. ذکر این نکته نیز به جاست که منظور از خانواده 206 همان 15 دستگاه صادراتی به فرانسه با قیمت متوسط 15180 دلار و 2 دستگاه 206 صندوقدار به مقصد افغانستان، از قرار هر دستگاه 11920 دلار است!
متوسط قیمت خودروی صادراتی/کشور-دلار (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
پس از 206، تیبا، ال90 و پژو 405 گران ترین برندهای صادراتی و پراید، رانا و پژو پارس ارزان ترین برندهای صادراتی هستند. متوسط قیمت هر دستگاه خودروی صادراتی ایران تنها 5266 دلار است.
متوسط قیمت خودروی صادراتی/کشور-دلار (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
4 دستگاه خودرویی که به رمانی به قیمت متوسط هر دستگاه 18705 دلار صادر کردیم گران ترین خودروهای صادراتی ایران بودند، این خودروها 2 دستگاه ال90 از قرار هر دستگاه 8000 دلار و 2 دستگاه هم مگان به ارزش هر دستگاه 29410 دلار بوده است.
برندهای خودروی صادراتی ایران(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
پس از رمانی اتریش قرار دارد. به این کشور هم کلا دو دستگاه سمند ال ایکس به ارزش هر دستگاه 15200 دلار صادر کرده ایم. اما بنین؛ یعنی سومین مقصد صادرات خودروی ایران که گران ترین ها را به خود جذب کرده، به این کشور 40 دستگاه پیکاپ دو کابین از قرار هر دستگاه 15000 دلار(برابر 3/16 میلیون تومان) صادر کرده ایم. جالب است که قیمت این خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است!
سهم کارخانه های خودروسازی از کل صادرات(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)
از سوی دیگر ارزان ترین خودروها به ترتیب به عراق، اذربایجان و کره جنوبی صادر شده است. گفتنیست بیشترین صادرات خودرو ایران در خرداد ماه و کمترین آن در تیرماه رخ داده است.
————————————————————————————————————————
صادرات خودروی ایران طی هفت ماهه نخست سال جاری
صادرات خودرو به تفکیک برند/کشور(دستگاه-دلار)
مجموع صادرات خودرو به کشورها/دستگاه دلار
واردات خودرو در هفت ماهه نخست سال 1390 بر اساس برند
برند خودروهای وارداتی/تعداد/ارزش/مبدا
واردات خودرو از کشورهای مبدا/دستگاه/ارزش
مرجع تمامی آمارها: گمرک جمهوری اسلامی ایران
———-
این مطلب در همشهری اقتصادی شماره دیماه 1390 در بخش بازرگانی و تجارت خارجی منتشر شد
