Amirhadi Anvari

نگاهی به یک دهه مبادلات ایران و هند

از فروردین 1380 تا بهمن 1389، ایران نردیک به 12.14 (12ممیز14) میلیارد دلار از هند کالا وارد کرده است و در مقابل 7.66(7ممیز66) میلیارد دلار کالا به هند در همین زمان صادر شده است. سهم هند از کل واردات ایران طی زمان یاد شده 3.9(3ممیز9) درصد است و این کشور 8.3(8ممیز3) درصد ارزش کل صادرات ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.

ارز کل مبادلات ایران و هند طی مدت یاد شده 19.8(19ممیز8) میلیارد دلار است. در برابر 403.1(403ممیز1) میلیارد دلار مبادلات تجاری ایران و جهان طی فروردین 1380 تا بهمن 1389، سهم مبادلات ایران و هند چیزی برابر 4.9(4ممیز9) درصد است.

اگرچه در ابتدای دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع هندوستان مثبت بوده است، اما بررسی ها نشان می دهد در پایان این دهه یعنی سال 1389، تراز تجاری به نف ایران سنگینی کرده است.

در یک نگاه کلی واردات و صادرات ایران و هند از ابتدای دهه 80 تا کنون همواره میل به صعود داشته است. اگرچه واردات از هند به ایران در مقاطعی نزول داشته، اما صادرات ایران به هند همواره رشد داشته است.

مبادلات ایران و هند در دهه هشتاد در یک نگاه

از فروردین 1380 تا بهمن 1389، ایران نردیک به 12.14 (12ممیز14) میلیارد دلار از هند کالا وارد کرده است و در مقابل 7.66(7ممیز66) میلیارد دلار کالا به هند در همین زمان صادر شده است. سهم هند از کل واردات ایران طی زمان یاد شده 3.9(3ممیز9) درصد است و این کشور 8.3(8ممیز3) درصد ارزش کل صادرات ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.

ایران و هند در یک نگاه

ارز کل مبادلات ایران و هند طی مدت یاد شده 19.8(19ممیز8) میلیارد دلار است. در برابر 403.1(403ممیز1) میلیارد دلار مبادلات تجاری ایران و جهان طی فروردین 1380 تا بهمن 1389، سهم مبادلات ایران و هند چیزی برابر 4.9(4ممیز9) درصد است.

اگرچه در ابتدای دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع هندوستان مثبت بوده است، اما بررسی ها نشان می دهد در پایان این دهه یعنی سال 1389، تراز تجاری به نف ایران سنگینی کرده است.

نمودار صادرات به هندوستان طی دهه 80

اگرچه نباید فراموش کرد که برایند رابطه تجاری دو کشور طی سال هایی دهه گذشته، به نفع هندوستان به نظر می رسد. در هفته دوم فروردین سال جاری، هندوستان به طور رسمی اعلام کرد که در راستای تحریم های یک جانبه برخی کشورهای غربی، میخواهد تحریم ها علیه ایران را تشدید نماید.

این تحریم ها شامل خرید از ایران نمی شود و تنها ناظر بر صادرات به به ایران است. بنابراین قاعدتا ایران ضرر چندانی از بابت تحریمی که هندوستان بر صادرات به ایران وضع کند متضرر نخواهد شد، چراکه تراز ما نشان میدهد ما بیش از اینکه بازار هند باشیم، صادر کننده به هند به شمار می رویم، اگرچه این اتفاق در سال 89 افتاده باشد!

نمودار واردات از هندوستان در دهه

پیش از این نیز هندی ها علیه ایران اقدامات مشابهی داشتند، در نیمه دوم سال پیش، بانک مرکزی هند اعلام کرد مشکلاتی را برای وضعیت بازرگانی ایران و هند به وجود خواهد آورد. اما از آنجا که این کشور یکی از خریداران انرژی ایران به شمار می رود، هندوستان به زودی دریافت که برای تامین انرژی به مشکل برخواهد خود.

هند پس از عربستان سعودی، انرژی خود را از طریق ایران تامین میکند. بر همین اساس در اندک زمانی، هندی ها واسطه ای آلمانی را پیشنهاد دادند تا برای تامین انرژی با مشکل مواجه نشوند.

«تهران امروز» در این شماره به بررسی تراز تجاری ایران و هند از ابتدای دهه 80 تا کنون با توجه به ارزش واردات و صادرات پرداخته است.

1380

بیش از 560 میلیون دلار از هندوستان به ایران کالا صادر شده است. این یعنی 3.1(3ممیز1) درصد، سهم هندوستان از کل واردات ایران در سال 1380 بوده است. در مقابل هند سهم 4.4 درصدی از صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داده است که برابر 187 میلیون دلار بوده است. تراز ایران و هند در این سال 25 به 75 درصد به نفع هندوستان سنگینی می کند.

در سال 1380 مواد پتروشیمی، مواد معدنی و گوشت اقلام اصلی وارداتی از هند به ایران هستند و در مقابل خشکبار و حبوبات، مواد شیمیایی و معدنی از ایران به هند صادر شده است. در این سال، هند ششمین کشور مقدص صادرات ایران است و یازدهمین کشوریست که ایران از آن کالا واد میکند.

1381

در این سال وارداتمان از هند بیش از 156 میلیون دلار افزایش میابد و به رقم 716 میلیون دلار می رسد. اگرچه هند هنوز یازدهمین کشوریست که ایران از آن کالا وارد می کند، اما کل وارداتمان افزایش یافته است. اما در این سال، هند سهم خود را در بازار ایران ارتقا می دهد و به 3.2(3ممیز2) می رساند.

در مقابل بهبود وضعیت واردات از هند، وضعیت صادرات کمی عوض می شود. صادرات به هند در این سال نزدیک به 189 میلیارد دلار است که در مقایسه با سال قبل بیش از 2 میلیون دلار افزایش داشته است. هند در جدول مقاصد صادرات ایران یک پله سقوط می کند و به مقام هفتم می رسد. سهم هند در این سال از  صادرات ایران نیز با 3 دهم درصد کاهش به 4.1 (4ممیز1) درصد می رسد.

1382

در این سال هند با شتاب بیشتری سهم خود را در بازار ایران بهبود می بخشد. سهم هند از بازار واردات ایران به 3.3  ارتقا پیدا می کند. رتبه هند در بین صادر کنندگان کالا به ایران به کشور دهم ارتقا پیدا می کند و ارزش واردات هند به ایران با بیش از 166 میلیون دلار به حدود 883 میلیون دلار می رسد.

در مقابل ایران نیز صادرات خود به هند را به نزدیک 296 دلار می رساند، این رقم با افزایش بیش از 106 میلیون دلاری رخ می دهد. هند ششمین مقصد صادرات ایران است و حدود 5 درصد از کل صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داده است.

تراز ایران و هند در این سال مثل سال 1380، 25 به 75 درصد به نفع ایران شکل می گیرد.

1383

در این سال تراز تجاریمان کمی بهبود پیدا میکند و از 25 به 75 درصد، به 28 به 72 درصد به نفع هند تغییر میابد. سهم هند از صادرات ایران به 6.9(6ممیز9) درصد افزایش میابد و این کشور به دومین مقصد صادرات ایران بدل می شود. ایران با بیش از 176 میلیون دلار افزایش، ارزش صادرات خود به هند را به 473 میلیون دلار می رساند.

از سوی دیگر بازرگانان هندی نیز بیکار ننشستند و با بیش از 337 میلیون دلار افزایش، صادرات خود به ایران را به بیش از 1.2(1ممیز2) میلیارد دلار رسانده و برای اولین بار از ابتدای دهه هشتاد از مرز یک میلیارد دلار می گذرند. در این سال هند باز هم سهم خود در صادرات به ایران را افزایش میدهد و سهم خود از بازار واردات ایران را به 3.4(3ممیز 4) میرساند. این یعنی دو پله صعود در جدول وارد کنندگان کالا به ایران، با این کار هند به هشتمین کشور اصلی وارد کننده کالا به ایران بدل می شود.

1384

در این سال برای اولین بار از ابتدای دهه 80، هند واردات خود به ایران را کاهش می دهد. واردات هند به ایران در سال 84، با 107 میلیون دلار کاهش، به 1.1 میلیارد دلار می رسد.  در این سال جایگاه هند در بین صادر کنندگان کالا به ایران یک پله سقوط کرد و به رتبه نهم رسید همچنین سهم هند از بازار واردات نیز با کاهش قابل توجهی به 2.8(2ممیز8) درصد می رسد.

در مقابل هند در این سال 7.3(7ممیز3) درصد از کل صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داد که در جای خود جالب توجه است. رتبه هند در بین مقاصد صادرات ایران یک پله پایین می رود و به رتبه سوم می رسد. اما در این سال ایران بر خلاف هند که صادراتش به ایران را کاهش داد، صادرات خود به هندوستان را با 290 میلیون دلار افزایش به 763 میلیون دلار می رساند.

نکته قابل توجه، بهبود قابل ملاحظه تراز تجاری به نفع ایران است. در سال 84، سهم ایران از مبادلات دوجانبه به 41 درصد ارتقا میابد و در مقابل سهم هند به 51 درصد کاهش میابد.

1385

دوباره دهان صادرات هند به ایران باز می شود تا بازار کشورمان را ببلعد، سهم هند از مبادلات دوجانبه که در سال 84 به طرز قابل توجهی کاهش یافته بود، دوباره افزایش میابد و به 63 می رسد و در مقابل سهم ایران با کاهش روبروست و به 37 درصد می رسد.

در سال 1385، 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران به جهان به هندوستان مربوط می شده است، هند چهارمین کشور مقصد صادرات ایران است . صادرات به هند با حدود 72 میلیون دلار افزایش به 836 میلیون دلار میرسد.

هند مجددا سهم خود از بازار واردات ایران را بهبود می بخشد و 3.5(3ممیز5) درصد می رساند. رتبه هند در بین واردکنندگان کالا که در سال 84 به مقام نهم رسیده بود، بار دیگر به رتبه هشتم می رسد. هند صادراتش به ایران را 325 میلیون دلار افزایش می دهد و به 1.4 میلیارد دلار میرساند و با این کار بار دیگر وارداتش به ایران را رشد می دهد.

1386

در سال 86، با تغییر یک درصدی کماکان تراز با سال 85 تفاوت چندانی نکرده است. افزایش واردات هند نسبت به سال های قبل کمتر به نظر می رسد، همچنین رتبه هند در بین صادرکنندگان کالا به ایران یک پله سقوط کرده و به نهمین کشور رسیده است. با بیش از 17 میلیون دلار افزایش، هند 1.4 (1 ممیز4) میلیارد دلار کالا به کشورمان صادر کرده است. این رقم 3 درصد کل واردات ایران در سال 86 است که به لحاظ سهم از بازار واردات ایران نیز هند نیم درصد، نسبت به سال 85، عقب نشینی کرده است.

صادرات ایران به هند نیز وضعیت مشابهی دارد. هند که در سال 85، نزدیک به 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده بود، در سال 86 حدود یک درصد سهم خود را کاهش داده و 5.4(5ممیز4) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است. این کشور با یک پله سقوط، در جایگاه پنجمین کشور مقصد صادرات ایران قرار گرفته است و ایران با افزایش 831 هزار دلاری، صادرات خود به هندوستان را به 837 میلیون دلار رساند.

1387

از سال 87 به بعد، تراز تجاری دو کشور که د اتدای دهه ه نفع هند بود، به نفع ایران حرکت می کند. هندوستان سهم خود از بازار واردات ایران را 2 دهم افزایش داده و به 3.2(3ممیز2) درصد می رساند، اما هنوز نهمین کشور صادر کننده کالا به ایران به شمار می رود. این کشور بیش از 355 میلیون دلار صادرات خود به ایران را افزایش داده و به رقم 1.8(1ممیز8) میلیارد دلار می رساند.

در مقابل ایران نیز برای نخستین بار در دهه 80، صادرات خود به هندوستان را به بیش از 1 میلیون دلار ارتقا بخشیده و با بیش از 334 میلیون دلار افزایش، به رقم 1.1 میلیارد لادر می رساند. سهم هند و رتبه این شور در جمع کشورهای مقصد صادرات ایران به سال 85 بازمیگردد، بدین ترتیب هند 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده و با این کار، به چهارمین کشور مقصد صادرات ایران بدل می شود.

1388

اگرچه سهم هند از بازار واردات ایران در بین سایر کشورهای جهان بهبود قابل توجهی میابد، اما در سال 88،  ایران تلاش کرده است تا کل واردات خود را کاهش دهد. بر این اساس، سهم هند از بازار واردات ایران به 4.3(4ممیز3) درصد رسیده و این کشور را در جایگاه هشتم کشورهای صادر کننده کالا به ایران قرار میدهد. در مقابل ارزش واردات ما از هند بیش از 20 میلیون دلار کاهش داشته و به رقم 1.8 (1ممیز8) میلیارد دلار می رسد.

از سوی دیگر ایران بیش از 90 میلیون دلار صادرات خود به هندوستان را ازفایش داده تا ارزش صادرات خود به هندوستان را به 1.2(1ممیز 2) میلیارد دلار برساند.

در این سال یک درصد سهم هند از صادرات ایران افزایش یافته و به بیشترین حد در دهه هشتاد می رسد. هندوستان که چهارمین مقصد صادرات ایران در سال 88 است، حدود 7.5(7ممیز5) درصد ارزش کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است.

تراز تجاری اران و هند 41 به 59، به نفع هندوستان سنگینی میکند. با این حال وضعیت تراز به شکل قابل توجهی به نفع ایران تغییر کرده است.

1389

هنوز آمار دقیقی از سال 1389 منتشر نشده است، در واقع آمارها مربوط به فرودین تا بهمن ماه سال گذشته هستند. اما در همین زمان نیز 1.6 (1ممیز6) میلیارد دلار از ایران به هندوستان کالا صادر شده است همین رقم نیز اگرچه تا بهمن ماه سال قبل محاسبه شده است، اما در دهه 80 چنین حجمی از صادرات به هندوستان بی سابقه است! هندوستان در این مدت 6.9(6ممیز9) درصد کل صادرات ایران ا به خود اختصاص داده و چهارمین مقصد صادرات جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود.

وارداتمان از هند نیز در این مدت به طرز قابل توجهی کاهش یافته است. هند ناگهان به دهمین کشور صادر کننده کالا به کشورمان بدل شده و سهمش از بازار واردات ایران از بیش از 4 درصد به 1.9(1ممیز9) درصد کاهش پیدا کرده است.

ارزش کل صادرات هند به کشورمان از ابتدا تا بهمن 1389، برابر 1.1 میلیارد دلار برآورد شده است.  واردات از هند به کشورمان در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از 32 درصد کاهش داشته و در مقابل صادرات ایران به هندوستان در مقایسه با فروردین تا بهمن ماه 1388، بیش از 46.5(46ممیز5) افزایش نشان میدهد.

نکته قابل توجه این است که از اول تا بهمن ماه 1389، تراز تجاری ایران و هند که از ابتدای دهه هشتاد همواره به نفع هندوستان وده است، اینبار به نفع ایران سنگینی میکند و 59 به 41، به نفع ایران ترسیم می شود. اختلاف واردات و صادرات ایران و هند بیش از 505 میلیون دلار است که این اختلاف، به نفع ایران رقم خورده است.

البته هنوز آمارهای سال 1389 تکمیل نشده است و ممکن است طی ماه های اخر سال اتفاقاتی افتاده باشد که این تراز را برای کل سال 89 کاملا دگرگون کند. به هر تقدر تا اینجای کار  که به نفع ایران بوده است. هندوستان کشوری در حال توسعه است و به شدت به نفت ایران نیاز دارد. این کشور علاوه به نفت، یکی از وارد کنندگان بزرگ مواد اولیه در آسیا به شمار می رود، موضوعی که ایران می تواند از آن بهره برداری لازم را داشته باشد.

منابع:

منابع آمارهای بین المللی، نظیر تولید ناخالص اسمی و سرانه: صندوق بین المللی پول(آمارها مربوط به سال 2010)

منابع آمار تجاری: گمرک جمهوری اسلامی ایران

منابع اطلاعات آماری کشورها: سازمان ملل متحد

—————————————–

این مطلب در روزنامه تهران امروز، مورخ 21 فروردین 1390، در صفحه 9 به چاپ رسید.

نگاهی به موضع اخیر دولت هندوستان در قبال ایران و تشدید تحریم ها علیه کشورمان

هندوستان که در حال تبدیل شدن به یکی از قدرت های اقتصادی جهان است، همواره به ایالات متحده به عنوان حامی بالقوه در صورت بروز هرگونه مناقشه مرزی با چین نگاه می کند، از سوی دیگر مناسبات اقتصادی خوبی نیز با ایالات متحده دارد. اما از سوی دیگر، ایران کشوری ست با ذخائر غنی انرژی که به هندوستان نزدیک است و هندی که در حال صنعتی شدن است به انرژی نیاز دارد. با این حال این کشور در سال گذشته، به شدت صادرات خود به ایران را کاهش داده است.

درست یک روز پیش از پایان تعطیلات نوروزی در ایران، دولت هند تحریم های تجاری علیه ایران را تشدید کرد. خبری که رسانه ها به خاطر تعطیلات نوروز نتوانستند به آن بپردازند.

به گزارش خبرگزاری “پرس تراست آو ایندیا”، دولت هند اول آوریل سال جاری با تغیراتی در سیاست تجارت خارجی این کشور، بازرگانان هندی را از داد و ستد با ایران در زمینه برخی مواد و تجهیزات منع کرده است.

گفته شده است این اقدام دولت هند در راستای  قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر تشدید حریم بین المللی علیه ایران صورت گرفته است.با این تصمیم جدید دولت هند، بازرگانان هندی در داد و ستد با ایران محدودتر شدند.

دولت هند با این تحریم اصولا بازرگانان خود را در تجارت با ایران محدود کرده است. هند در حالی چنین وضعیتی را برای بازرگانان خود به وجود آورده که لااقل در سال 89، تراز تجاری ایران و هند به نفع ایران سنگینی میکرد. آنها واردات کالا از ایران را محدود نکردند، بلکه صادرات کالا به ایران را محدود ساختند.

در چنین شرایطی و زمانی که این ایران است که تراز تجارت به نفعش سنگینی میکند، طبیعیست که از این تحریم ایران ضرر چندانی نخواهد کرد. سال گذشته نیز کشور “گامبیا” اعلام کرده بود که ایران را تحریم میکند؛ موضوعی که بیشتر به یک شوخی شبیه بود. اگرچه ادعای چنین کشورهایی  با توجه به ارزش مبادلات نمی تواند به لحاظ اقتصادی برای کشورمان نگرانی ایجاد نماید، اما شاید بد نباشد که مسئولان، کشورمان را در شرایطی قرار ندهند که امثال گامبیا و هند ادعای تحریم ایران را داشته باشند.

سابقه تحریم و ضد تحریم هندی!

ظاهرا هندی ها خیلی احساساتی هستند. ابتدا تصمیمی را اعلام میکنند و بعد خودشان راه دور زدن تصمیم خود را پیشنهاد می دهند. بهتر نیست ابتدا خوب به منافعشان فکر کنند و بعد اظهار نظر رسمی کنند!

هندوستان پیشتر هم سابقه چنین رفتارهایی را داشته، در سال گذشته ابتدا بانک مرکزی هند اعلام کرد که مشکلاتی را در سر راه مبادلات تجاری با ایران ایجاد خواهد کرد، به فاصله کمی ا ان اظهار نظر نسنجیده، هندی ها  متوجه شدند که برا تامین انرژی به مشکل برخواهند خورد، چراکه ایران دومین صادر کننده انرژی به کشور هندوستان به شمار می رود.

بعد از اینکه به ادعای خودشان، ایران را تحریم کردند، خود پا پیش گذاشتند تا موانع تحریمی که خودشان کردند را برطرف سازند. هندی ها از آنجا که به نفت ایران محتاج بودند، خود پیشنهاد دادند یک بانک واسطه شود تا بتوانند مثل قبل از نفت ایران استفاده کنند.

حالا مشخص نیست با این سابقه، هند بر چه اساسی بار دیگر اظهار نظر نسنجیده ای را مطرح ساخته است.

هند پس از چین و ژاپن، سومین قدرت اقتصادی در آسیا به شمار می رود. هند یکی از پایه‌های سیاست نگاه به شرق محسوب می‌شود که جمهوری اسلامی، آن را به عنوان یک اصل در سیاست خارجی خود قرار داده تا در مقابل غرب جایگزین داشته باشد. با این اقداماتی که هند در سال های اخیر انجام داده است، می‌توان گفت سیاست نگاه به شرق بیش از پیش به محاق می‌رود.

در واقع هند، تکنولوژی خاصی نداد که ایران محتاج به آن باشد و اگر رابطه ای هم بوده است،  در راستای سیاست های نگاه به شرق جمهوری اسلامی ایران بوده، اگرنه کشورهای جایگزین پرشماری برای هند روی میز ایران می تواند قرار گیرد. نزدیک ترین آنها کشور شرقی دیگر چین است، که اتفاقا هند نگاه زیاد مثبتی به آن ندارد!

هند هشتمین شریک اقتصادی ایران است و سهم آن از روابط تجاری ایران با جهان طبق آخرین آمارها بیش از 5 درصد بوده است. هندوستان که کشوری شرقی به شمار می رود در حالی ایران را تحریم کرده، که قدرت های اقتصادی غربی نظیر آلمان، ایتالیا و فرانسه، هر ساله میزان وارداتشان به کشورمان را افزایش می دهند. اگر چه آنان خود وضع کننده تحریم ها علیه ایران هستند، اما با هزار و یک راه جایگزین در بازار ایران حضور دارند. هندی ها در حالی این تصمیم احساسی را اعلام کردند که ایالات متحده امریکا که هند برای خوش آمد آن، اعلام کرده است تحریم ها علیه ایران را تشدید می کند، کشوریست که با جمهوری اسلامی ایران، همین حالا رابطه تجاری “مستقیم” دارد!

اگر این تصمیم هند باشد، ایران به سرعت می تواند کشوری دیگر را جایگزین هند کند. پیش از این نیز با افزایش رفتار های غیر دوستانه امارات، جمهوری اسلامی تصمیم گرفت تا با اتخاذ تصمیماتی در حد کلان، اماات را از بازار ایران تحریم نماید.

در سال 89، برای اولین بار در دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع ایران سنگینی کرد.

رابطه تجاری ایران و هند

بر اساس آخرین آمارها ارزش کل مبادلات تجاری ایران و هندوستان در سال گذشته برابر با 2 میلیارد و 796 میلیون و 331 هزار میلیون دلار بوده است. این به آن معناست که هندوستان هشتمین شریک تجاری بزرگ کشورمان به شمار می رود.

ارزش مجموع مبادلات تجاری ایران و جهان از ابتدا تا بهمن ماه 1389، برابر با 81 میلیارد و 971 میلیون و 535 هزار دلار بوده است، بنابراین سهم هندوستان از مبادلات تجاری ایران و جهان برابر 4/3(3ممیز4) درصد بوده است.

واردات ما از هند در سال گذشته، در  مقایسه با مدت مشابهش در سال 1388، برابر 39/32(32ممیز39) درصد کاهش داشته است. این درحالیست که به واردات کشور در بازه زمانی مورد ذکر حدود 18 درصد افزایش داشته است!

در مقابل کاهش وارداتمان از هند، از ابتدا تا بهمن ماه 1389، مجموعا 4 و نیم میلیون تن کالا از ایران به هندوستان به ارزش یک میلیارد و 650 میلیون و 880 هزار دلار صادر شده است. این به آن معناست که صادرات ایران به هندوستان در این دوره زمانی در  مقایسه با مدت مشابه سال 1388 برابر با 58/46 (46ممیز 58) درصدرشد داشته است. این در حالیست که میانگین رشد صادرات ایران در مدت مورد ذکر حدود 25 درصد بوده است.

تمام اینها به آن معناست که در یک نگاه کلی، این ایران بوده که در سال 1389، از رابطه تجاری با هند سود برده است.

مبادلات تجاری ایران و هند از ابتدا تا بهمن 1389 دز یک نگاه(برای دیدن جدول در ابعاد وافعی روی آن کلیک کنید)

عمده کالاهای وارداتی ایران از هندوستان عبارت است از: برنج، محصولات آهنی(مثل لوله یا ورق آهن)، الکترودهای ذغالی، چای و… در مقابل از ایران به هند، مواد شیمیایی، اقلام نساجی و گاز و فراورده های پتروشیمی به هندوستان صادر شده است.

روزشمار تحریم های هند

در مه ۲۰۰۸ میلادی، وزارت امور خارجه هند در پیروی از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، از مقامات هند خواسته است بانک‌های ایرانی و محموله‌هایی را که از ایران وارد یا به آن می‌شود، تحت نظارت داشته باشند. این اولین بار بود که هند بطور جدی با تحریم های بین المللی همراه شد.

اوایل آبان ماه سال گذشته و در آستانه سفر باراک اوباما به هندوستان، بانک دولتی هندوستان به شعب خارجی خود دستور داد تا کلیه  معاملات با اشخاص  ایرانی را متوقف کنند . این بخشنامه به نوعی همراهی هندوستان با تحریم‌های اعمال شده از سوی ایالات متحده بود. گفته شد که این بخشنامه به دلیل نگرانی این کشور از اعمال مجازات توسط ایالات متحده صادر شده است. باراک اوباما چند ماه  پیش از آن قانونی را امضا کرده بود که بر اساس آن شرکت‌هایی که با کمپانی‌های ایرانی وارد معامله شوند، مجازات خواهند شد و در نخستین مرحله از تجارت در خاک امریکا محروم می‌شوند.

6 نوامبر 2010(15آبان 1389) سفر اوباما به هندوستان انجام شد پس از آن در آذرماه هند به همراه روسیه بیانیه ای صادر کرد که در آن اتهامات واهی غرب علیه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران تکرار شده بود.

25 داسمبر 2010(4دی 1389) بانک مرکزی هند اعلام کرد از این پس برای خرید نفت خام از ایران تسهیلات بانکی ارائه نخواهد کرد و ضمانت ارزی و اعتبارات لازم برای این کار را تامین نمی کند!  این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ایران پس از عربستان سعودی، بزرگترین صادر کننده نفت خام به هند به شمار می رود!

اگرچه تحریم های شورای امنیت سازمان ملل(که هند هم از آنها پیروی می کند) شامل فروش و صادرات نفت ایران نمی شود اما آمریکا و اروپا در اقدامی یک جانبه، شرکت های نفتی بین المللی را از خرید نفت ایران برحذر داشته و جریمه های سنگینی را برای آنها وضع کرده اند اما مشتریان آسیایی ایران، همچنان به وارد کردن نفت از ایران ادامه می دهند.

تصمیم بانک مرکزی هند چند هفته پس از دیدار باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا از هند اعلام شد و مقامات آمریکایی از این تصمیم استقبال کردند.

اوایل سال 2010 میلادی نیز دو منبع نزدیک به شرکت “ریلاینس اینداستریز” -بزرگ ترین شرکت خصوصی پالایش نفت هند – خبر دادند که این شرکت قرارداد خرید نفت خام از ایران را در سال مالی ۲۰۱۰ تمدید نخواهد کرد. هرچند تحریم ها علیه ایران شامل خرید نفت خام نمی شود، اما منابع نزدیک به شرکت ریلاینس دلیل این اقدام را تلاش برای کاهش وابستگی به ایران اعلام کردند. به هر تقدیر این هند است که به نفت خام ایران نیاز دارد!

تصمیم اخیر هندوستان در تشدید تحریم ها عله اران در حالی اتخاذ شده است، که پس از تصمیم بانک مرکزی هند در خصوص روابط مالی بین دو کشور، مقامات هندوستان خود برای رفع مشکلی که بانک مرکزی هند بوجود آورده بود پیشقدم شدند!

هند به‌رغم رکود اقتصادی جهانی با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی چند سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. اگرچه هنوز بیش از ۳۴٪ جمعیت هند کمتر از یک دلاردر روز درآمد دارند (رتبه ۲۲ دنیا) و بیش از ۳۰۰میلیون نفر در زیر خط فقر زندگی می‌کنند، اما پیشرفت‌های اقتصادی عظیم این کشور در چند سال اخیر رشد اقتصادی هند را به رقم ۸٪ رسانده و کارشناسان پیش بینی می‌کنند، در سال‌های اینده هند به رشد اقتصادی ۱۰٪ در سال نیز نائل شود.

هند کجای جغرافیای اقتصاد جهان است؟

برخی آمارها بر آنند که اقتصاد هند چهارمین اقتصاد بزرگ جهان است. هند به‌رغم رکود اقتصادی جهانی در سال های اخیر، با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی چند سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. این میزان رشد نزدیک به رشد اقتصادی کشور همسایه آن چین است.

کشور هفتاد و دو ملت، یازدهمین قدرت اقتصادی جهان بر پایه تولید ناخالص داخلی است. GDP آن در سال 2010 برابر 1,430,020 میلیون دلار بوده است.

اگر روزی نام هند فقر و تنگدستی را به یاد می‌آورد، اکنون پیشرفت‌های اقتصادی و رنسانس علمی این کشور توجه همگان را به خود جلب کرده‌است. مدت‌هاست که سرمایه گذاری‌های عظیم خارجی در این کشور امری عادی به شمار می‌آید و فروش کالاهای هندی در بازارهای جهان به شدت افزایش یافته است.

تحلیل‌گران اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند هند تا سال ۲۰۲۰ میلادی پس از آمریکا و چین سومین کشور صنعتی جهان باشد و درامد سرانه کشور به ۵۰۰۰ دلار یعنی دوبرابر میزان فعلی برسد!

———————————————

این مطلب در سایت فردا مورخ  17 فروردین 1390 با کد  ۱۴۳۲۵۷  منتشر شد.

{+} مطالب مرتبط: هند در حال تبدیل شدن به مقصد اصلی متقاضیان تحصیل در ایران؛ایرانیان سالانه بیش از ۴۰ و نیم میلیارد تومان پول به دانشگاه های هند میریزند

در اینجا نگاهی داریم به وضعیت روابط تجاری ایران با جهان، از ابتدای فروردین امسال تا دی ماه سال 1389. تراز تجاری کشورمان را با شرکای اصلی تجاریش بررسی می کنیم و به مناسبتات تجاری با برخی کشورهای متخاصم می پردازیم. مشخصا آمار و ارقام به ما خواهند گفت که با کشورهای تحریم کننده ایران چه رابطه تجاری و در چه سطحی داشتیم. خلاصه ای از وضعیت اقتصادی ده شریک اول تجاری کشورمان را آورده ایم و به خاطر محدودیت حجم مطلب، به ارایه خلاصه اطلاعات تجاری ده شرکت بعدی(رتبه های 11 تا20) بسنده شده است.

رابطه تجاری از دیرباز تاکنون تابعی بوده از رفتار سیاسی کشورها. امروزه تحریم های اقتصادی که در حوزه روابط تجاری کشورها تعریف میشود به ابزاری قدرتمند در دست ابرقدرت ها و سازمان های بین المللی قرار گرفته است. تاثیر روابط تجاری تاجاییست که بعضا به جای برخوردهای نظامی، از تغییر در روند تجارت با یک کشور استفاده میشود.

از ابتدای امسال تا دیماه، مجموعا50 میلیون و 408 هزار و 469 تن کالا به ارزش 21.470.593.704 (21 میلیارد و 470 میلیون و 593 هزار و 704 ) دلار، برابر با 221.723.153.368(221 میلیارد و 723 میلیون و 153 هزار و 368) ریال از ایران به کشورهای جهان کالا صادر شده است. که از نظر وزن06/33(33ممیز06)درصد و از نظر ارزش 08/24(24ممیز08)درصد رشد داشته است.

در مقابل  37میلیون و 266هزار و 496 تن کالا به ارزش 52.979.461.950 (52 میلیارد و 979 میلیون و 461 هزار و 950 ) دلار، برابر با 546.137.956.926 (546 میلیارد و 137 میلیون و 956 هزار و 926) ریال از کشورهای جهان به کشورمان کالا وارد شده است. که از نظر وزن-38/2(منفی 2ممیز 38)درصد و از نظر ارزش 97/26(26ممیز97)درصد رشد داشته است.

تراز تجاری ایران همچنان منفی است و کفه ترازو به نفع واردات سنگینی میکند

تراز تجاری ایران همچنان منفی است و کفه ترازو به نفع واردات سنگینی میکند. در اینجا نگاهی داریم به وضعیت روابط تجاری ایران با جهان، از ابتدای فروردین امسال تا دی ماه سال 1389. تراز تجاری کشورمان را با شرکای اصلی تجاریش بررسی می کنیم و به مناسبتات تجاری با برخی کشورهای متخاصم می پردازیم. مشخصا آمار و ارقام به ما خواهند گفت که با کشورهای تحریم کننده ایران چه رابطه تجاری و در چه سطحی داشتیم. خلاصه ای از وضعیت اقتصادی ده شریک اول تجاری کشورمان را آورده ایم و به خاطر محدودیت حجم مطلب، به ارایه خلاصه اطلاعات تجاری ده شرکت بعدی(رتبه های 11 تا20) بسنده شده است.

سهم هر یک از 10 شریک نخست بازرگانی ایران(برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

1: امارات متحده عربی: شریک قدر نشناس

امارات متحده عربی تولید خاصی ندارد. اگر درآمدی از محل گردشگری داشته باشد، منطقی به نظر می رسد، اما درآمد این کشور از محل صادرات کالا را نمی توان به پای تولید خود این کشور جدید التاسیس گذاشت، باید گفت امارات متحده عربی، اولا از مجاورت با خلیج فارس و  منطقه ای چون دبی با گردشگران فراوان سود می برد و ثانیا از هماسایگی با کشوری ثروتمند و دارای ذخایر عظیم نفتی بسیار منتفع شده است؛ حال اینکه برخی از کشورهای جهان با کشورمان مواضع خصمانه دارند و امارات خوب از این آب گل آلود ماهی گیری کرده است. به بیان ساده، امارات این وسط نقش دلالی بزرگ را ایفا می کند. شاید باید برخی از کالاهای وارد شده از امارات به ایران را به حساب چین و سایر کشورهای صنعتی جهان گذاشت.

تراز تجاری ایران و امارات متحده عربی

تولید ناخالص این کشور در سال 2010 برابر 239650 میلیون دلار برآورد شده است، تا رتبه سی و پنجم بیشتری تولید ناخالص را به امارات متحده عربی ببخشد. امارات متحده عربی در این فهرست حدودا شش پله از ایران عقب تر است! سرمایه گزاران ایرانی و ایرانیان امارات متحده عربی 10% جمعیت این کشور یعنی (تقریبا” 400 هزار نفر) را تشکیل می دهند. ایرانیان امارات مجموعا 10 هزار شرکت بزرگ و کوچک را در امارات متحده عربی می گردانند. بنابر آماری که بلومبرگ اعلام کرده است، داد و ستد تجاری و مبادله کالا بین ایران و امارات متحده عربی از سال 2005 تا سال 2009 ، سه برابر شده است و به سقف 12 میلیارد دلار آمریکا رسیده است.

تا سال 1383، اولین وارد کننده کالا به کشورمان ایران، آلمان به شمار می رفت، اما پس از آن امارات خود را به مقام نخستین وارد کننده کالا به کشورمان رساند. تنها تا دیماه سال جاری، از امارات بیش از 13.1 میلیارد دلار کالا به کشورمان صادر شده است، که با توجه به ارزش کل واردات ایران در این مقطع زمانی، این رقم بیش از 33 درصد کل واردات ایران از جهان است که در جای خود مهم به نظر می رسد.

جدول مبادات تجاری ایران و امارات متحده عربی(برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

بر اساس اظهارات نمایندگان مجلس شورای اسلامی ظاهرا قرار است به زودی با توجه به مواضع غیر دوستانه امارات با ایران، اولین وارد کننده کالا به کشورمان کشوری جز امارات متحده عربی باشد.

2: چین: بلای جان اقتصادهای پیر

این کدام کشور می تواند باشد: بزرگترین صادرکننده و دومین واردکننده بزرگ کالا درجهان، دومین اقتصاد بزرگ دنیا بر پایه تولید ناخالص داخلی، عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و سازمان‌های چندجانبه‌ای همچون سازمان تجارت جهانی، اپک، سازمان همکاری شانگ های و گروه ۲۰، کشوری دارای سلاح هسته‌ای که از بزرگترین ارتش دائمی دنیا و دومین بودجه دفاعی بزرگ دنیا برخوردار است.

تراز تجاری ایران و چین

چین؛ در شرق آسیا با 1.3(1ممیز 3) میلیارد نفر جمعیت، پر جمعیت ترین کشور جهان و سومین یا چهارمین کشور وسیع دنیاست. شاید چین برای ما تداعی کننده کارگاه های کفاشی تبریز، بیکاری بنگاه های اقتصادی داخلی، اجناس تقلبی و بی کیفیت و… باشد. درست است، این چیزی نیست که فقط در ایران با شنیدن نام چین تداعی میشود، در سایر نقاط دنیا نیز چین مفهومی مترادف این عبارات را دارد.

البته باید متذکر شد، چه بهتر اگر به جای کشوری نورسته چون امارات متحده عربی، بازار ایران را کشوری لا اقل با تاریخ و تمدنی کهن و البته بدون چشم داشت به هویت و فرهنگ و آب خاک ایران تساحب کند!

چین اگر دومین صادرکننده کالا به کشورمان ایست، از آن طرف هم اولین مقصد صادرات ایران به شمار میرود، هرچند تراز تجاریمان با این کشور زیاد جالب نیست.

جدول مبادات تجاری ایران و چین (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

متذکر میشود که بخش عمده ای از کالاهایی که از مبدا امارات متحده عربی به کشورمان وارد میشوند، در واقع کالاهای چینی هستند که از طریق امارات به ایران می آیند.

3:ترکیه: متحد سیاسی و شریک اقتصادی

دوستان ترک ما در شمالغرب کشور، ظاهرا خیز بلندی را برای تساحب بازار واردات ایران برداشتند. ترک ها هم زمان با مواضع غیر دوستانه اماراتی ها وارد بازی شدند. دولتمردان مسلمان ترک در جریان مسائل بین المللی مطرح شده برای ایران، خصوصا در مبحث هسته ای همواره هوای دولتیان ایرانی را داشتند و اگر حالا هم واردات از ترکیه به ایران نزدیک به 112 درصد رشد داشته باشد، زیاد عجیب نیست.

تراز تجاری ایران و ترکیه

ترکیه که دروازه اتصال آسیا به اروپاست، هفدهمین اقتصاد پر قدرت جهان(با GDP برابر با 729051 میلیون دلار) بر پایه تولید ناخالص داخلی به شمار می رود.

جدول مبادات تجاری ایران و ترکیه (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

4: المان: پیشکسوت صادرات

تا سال 83، بازار ایران را در دست داشت. این کشور اروپایی اگر با مواضع جمهوری اسلامی ایران  دشمنی نکرده باشد، زیاد هم دوست نبوده. واقعیت این است که از فروردین سال 1376 رابطه ایران و آلمان در پی اعلام حکم دادگاه میکونوس که به طرز قابل توجهی علیه جمهوری اسلامی ایران موضع داشت، رو به سردی نهاد. هر چند اقدامات سیاسی بعد از اعلام حکم آن دادگاه طی دو تا سه ماه بسیار شدید بود، اما پس از مدتی، این شدت کمی تعدیل شد. اما مواضع دوکشور نسبت به یکدیگر همچنان چندان دوستانه نبود.

تراز تجاری ایران و آلمان

آلمان یکی از اعضای سازمان ملل متحد، ناتو، کشورهای گروه هشت و گروه پنج بوده و از بنیانگذاران اتحادیه اروپا است. آلمان بزرگترین اقتصاد اروپا را داراست و ـ بناا بر برخی آمارها ـ پس از آمریکا و ژاپن سومین قدرت صنعتی جهان است.از نظر درآمدسرانه رتبه پنجم  در جهان را دارد.

از سال 2003 تا سال 2008 آلمان بزرگترین صادر کننده جهان به شمار می رفت، اما در سال 2009 به دومین صادر کننده کالا در جهان افت کرد. این کشوردر سال گذشته میلادی، برابر 189.7 بیلیون دلار تولید مازاد داشته است.

جدول مبادات تجاری ایران و آلمان (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

بهبود اقتصادی این کشور پس از جنگ جهانی دوم «معجزه اقتصادی آلمان» خوانده شده‌است.بیشتر تولیدات آلمان تولیدات مهندسی بویژه صنایع الکتریکی، مکانیکی، خودروسازی، مواد شیمیایی، منسوجات، هوافضا، غذایی و وسایل نقلیه‌است. صنایع سنگین و مهندسی در منطقه روهر، شیمیایی در شهرهای کنار رود راین و وسایل نقلیه موتوری در مراکز بزرگ ایالتی مانند اشتوتگارت تمرکز دارد.آلمان همچنین در ساخت و بکارگیری توربینهای بادی واستفاده از انرژی خورشیدی در جهان پیشرو است.

5: عراق: همسایه بد دیروز، شریک خوب امروز

دشمن سابق و دوست فعلی ایران. شاید جمهوری اسلامی ایران از دست هیچ یک از کشورهای منطقه، به اندازه عراق در جریان تهاجم و جنگ تحمیلی آسیب ندیده باشد. با این حال پس از سرنگونی دیکتاتور پان عرب و ضد ایرانی این کشور و با روی کار آمدن دولت جدید، روابط ایران و عراق رو به بهبودی گذاشت.

نظر به خرابی های ناشی از تهاجم ایالات متحده و نیروهای ناتو به این کشور و عقب ماندگی آن طی سال های حکومت حزب بعث بر مردم این همسایه غربی مان، پس از آزادی مردمش، بازرگانان و بخش های مهندسی ایران با توجه به همسایگی با این کشور جنگ زده، برای بازسازی این کشور وارد میدان شدند.طوری که دشمن سابق کشورمان، به دومین مقصد صادرات کالای ایران تبدیل شد.

نکبت تهاجم صدام علیه ایران، واقعا دامن این کشور را در تمام ابعاد گرفت و اقتصاد یکی از آنها بود. 95 درصد از اقتصاد عراق به طور سنتی در رابطه با نفت است.

تراز تجاری ایران و عراق

پس از 1980، این کشور با مشکلات مالی ناشی از هزینه های سنگین تهاجم به ایران مواجه شد. بسیاری از مراکز صنعتی نفتی این کشور در پاسخ ها ایران به تهاجمات عراق به تاسیسات نفتی کشورمان ویران شده بود، طوری که حزب بعث برای خروج ا این منجلاب، ناگزیر شد تا برای بازسازی و برآمدن از پس هزینه های جاری از سایر دولت ها و سازمان های بین المللی، قرض بگیرد. این قرض ها و نکبت پس از آن که دامن گیر حزب بعث شد را برخی تحلیل گران اقتصادی با عناوینی چون«دوران ریاضت» یاد می کنند.

بنا بر برخی آمارها، عراق امروز بزرگترین تولید کننده نفت خام در جهان به شمار می رود. اقتصاد چندان شکوفایی ندارد، با این حال بازار خوبی برای بازرگانان ایرانی است. از این بابت هم قاعدتا منتی بر سر ما نیست، اگرچه صدام اعدام و حزب بعث منحل شده است، اما عراق هنوز خصارت جنگ خانمان براندازی که بر ایران تحمیل کرده است را نپرداخته.

جدول مبادات تجاری ایران و عراق (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

با توجه به پیگیری های مجدانه برخی دولتمردان برای گرفتن خصارت های جنگ دوم جهانی، به نظر می رسد، پس از گرفتن خسارت های آن جنگ، باید خسارت های جنگ عراق نیز دریافت شود!

6: کره جنوبی: ببر آسیا

شاید در هیچ جای جهان، مثل اینجا مواهب یک نظام سیاسی خوب برای نظام اقتصادی یک کشور نمایان نشود. دو کره یکی در شمال و دیگری در جنوب. کره شمالی وضعیتی اسف بار از نظر اقتصادی و آزادی های فردی برای مردمش فراهم کرده، فرهنگی آمیخته با افسانه های ساخته رهبران کمونیست، که به مردمش القا کرده است روح رهبر پیشین به خورشید پیوسته و آن را گرمتر کرده است.

تراز تجاری ایران و کره جنوبی

و کره ای دیگر در جنوب؛ دارای کره جنوبی دومین رشد سریع اقتصادی دنیا در ۴ دهه اخیر را به خود اختصاص داده است. این پیشرفت قابل توجه که کره جنوبی را در کمتر از نیم قرن بدل به کشوری پیشرفته وثروتمند نمود، اغلب معجزه رودخانه هان نامیده می‌شود و در مجامع بین‌المللی صفت «ببر آسیا» را برای این کشور به ارمغان آورده‌است. امروزه اقتصاد موفق کره جنوبی الگویی برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه‌است. کره جنوبی اکنون دارای اقتصاد توسعه یافته چندین هزار میلیارد د لاری است و یکی از اعضای OECD است و توسط بانک جهانی جزءاقتصادهای با در آمد بالا و از دیدگاه IMF و CIA به عنوان یکی از اقتصادهای پیشرفته طبقه بندی شده‌است و در همین راستا سئول، پایتخت این کشور یکی از ده شهر برجسته اقتصادی و مالی جهان است. کره جنوبی علی رغم کمبود منابع طبیعی و دارابودن کمترین مساحت در میان کشورهای گروه G ۲۰ به عنوان یکی از اقتصادهای نیرومند دنیا تلقی می‌شود. اقتصاد کره جنوبی، چهارمین اقتصاد بزرگ آسیا و سیزدهمین در دنیاست. همانند آلمان غربی و ژاپن، صنعتی سازی سریع از دهه ۱۹۶۰ کره جنوبی را به یکی از بزرگترین کشورهای صادر کننده در جهان تبدیل نمود. این کشور هفتمین شریک بزرگ تجاری آمریکاست.

جدول مبادات تجاری ایران و کره جنوبی (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

کره جنوبی دومین میزان ذخایر را درمیان کشورهای توسعه یافته داراست و همچنین ششمین ذخایر ارزهای خارجی را در جهان داراست. با وجود دارا بودن وضعیت توسعه یافته، کره جنوبی حرکت خودرا به سوی رشد اقتصادی سریع همراه با بالاترین میزان تولید ناخالص ملی، صادرات و تولیدات صنعتی در جهان توسعه یافته را ادامه می‌دهد. در اکتبر سال ۲۰۰۸ ،IMF پیش بینی کرد که اقتصاد کره جنوبی در سال ۲۰۱۱ از اسپانیا پیشی خواهد گرفت و سرانه تولید ناخالص این کشور در سال ۲۰۱۲ از ایتالیا و در سال ۲۰۱۳ از اسپانیا بیشتر خواهد شد.

در سال ۱۹۹۶ کره جنوبی یکی از اعضای OECD پیمانی برای رشد اقتصادی بیشتر گشت. کره جنوبی همانند بسیاری دیگر از همسایه‌های آسیایی خود، متحمل بحران اقتصادی سال ۱۹۹۷ آسیا شد. اما این کشور قادر گشت که دوباره برخیزد و پس از یک ترمیم سریع به رشد خود به سوی یکی از قدرت‌های عمده اقتصادی ادامه دهد.

7: سوئیس: بهشت ثروتمندان لوکس پرست

کشور بی طرف سیاسی که همیشه سعی کرده میانه رو باشد، چنین جای ایده آل سرمایه ترسو به شمار می رود؛ سوئیس است و بانک هایش! سوئیس یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان به شمار می رود، این کشور نوزدهمین اقتصاد قدرتمند جهان بر پایه تولید ناخالص داخلی در سال 2010 بوده است. اگرچه نودهمین کشور است، اما GDP 522,435 میلیون دلاری آن، برای جمعیت 7 و نیم میلیون نفری آن ایده آل به نظر می رسد. برای درک بهتر مقایسه کنید با کشور خودمان،  تولید ناخالص داخلی ایران با حدود ده برابر جمعیت سوئیس در سال 2010 برابر 337,901 میلیون دلار بوده است.

تراز تجاری ایران و سوئیس

این کشور کوچک در شمالغربی اروپا، عضو اتحادیه اروپا نیست ولی عضو انجمن تجارت آزاد اروپا(EFTA) است . در سال ۱۹۹۹ میلادی سوئیس با اتحادیه اروپا قرارداد بست و عضو EFTA گردید . به موجب این قراردار داد و ستد بین کشورهای عضو اتحادیه با سوئیس آسانتر گشت . بانکداری در سوئیس یکی از مهمترین بخشهای این کشور محسوب می‌شود . شرکتهای بیمه نیز سهم زیادی در اقتصاد سوئیس دارند . دیگر بخش مهم اقتصادی صنعت توریسم است . ژنو و زوریخ جزو شهرهای گردشگر پذیر هستند . همچنین کوهستان های این کشور میزبان گردشگرانی هستند که برای ورزشهای برفی به این کشور سفر میکنند .

جدول مبادات تجاری ایران و سوئیس (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

اصولا سوئیس سرزمین ایده آل ثروتمندان افسانه ایست. ما امسال، از سوئیس شمس و فراورده های فلزی، ماشین و کالاهای با تکنولوزی روز دنیا و البته، سیگار و شکلات لوکس وارد کردیم.

8: هند: خویشاوند آریایی

ما لا اقل به لحاظ نژادی با هندوستان روابط نزدیکی داریم. خویشاوند اریایی ماست. برخی آمارها بر آنند که اقتصاد هند چهارمین اقتصاد بزرگ جهان است. هند به‌رغم رکود اقتصادی جهانی در سال های اخیر، با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی چند سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. این میزان رشد نزدیک به رشد اقتصادی کشور همسایه آن چین است.

کشور هفتاد و دو ملت و با یک کشور در میانه، همسایه شرقی مان، یازدهمین قدرت اقتصادی جهان بر پایه تولید ناخالص داخلی است. GDP آن در سال 2010 برابر 1,430,020 میلیون دلار بوده است.

تراز تجاری ایران و هندوستان

اگر روزی نام هند فقر و تنگدستی را به یاد می‌آورد، اکنون پیشرفت‌های اقتصادی و رنسانس علمی این کشور توجه همگان را به خود جلب کرده‌است. مدت‌هاست که سرمایه گذاری‌های عظیم خارجی در این کشور امری عادی به شمار می‌آید و فروش کالاهای هندی در بازارهای جهان به شدت افزایش یافته است.

حتما سری به گوشی فروشی ها بزنید و گوشی های نوکیای ساخت هند را نگاهی بیاندازید، که دست برقضا این روزها، این Made In Inda ها در بازارمان زیاد هم شدند، گویی میخواهند با Made In China  رقابت کنند!

جدول مبادات تجاری ایران و هند (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

تحلیل‌گران اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند هند تا سال ۲۰۲۰ میلادی پس از آمریکا و چین سومین کشور صنعتی جهان باشد و درامد سرانه کشور به ۵۰۰۰ دلار یعنی دوبرابر میزان فعلی برسد!

9: ایتالیا: سرزمین مافیا

ایتالیا، سرزمین مافیا. برلوسکونی این روزها این کشور را زیاد خوش نام نکرده و جنبش های زنانه علیه وی موضوع داغ محافل سیاسی این کشور هستند. اما از نظر اقتصادی ایتالیا، کشوری قدرتمند در اروپا به شمار می رود. این کشور پس از آلمان، فرانسه و انگلیس، سومین کشور اروپایی و در جهان هفتمین کشور قدرتمند بر پایه تولید ناخالص داخلی است.

تراز تجاری ایران و ایتالیا

GDP ایتالیا در سال 2010 برابر با 2,036,687 میلیون دلار بوده است. از جمله مهم‌ترین صنایع کشور می‌توان به صنایع فلزکاری، ماشین‌آلات، شیمیایی، وسائط نقلیه، مواد غذایی و مشروبات، منسوجات و البسه، هواپیماسازی، کشتی‌سازی، پتروشیمی، الکتریکی، اتمی و جنگ‌افزار اشاره نمود.

جدول مبادات تجاری ایران و ایتالیا (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

گندم، جو، سیب‌زمینی، چغندرقند، سیب، ذرت، برنج، انگور، ماهی، گاو و خوک نیز مهم‌ترین محصولات کشاورزی و دامپروری کشور را تشکیل می‌دهند.

10: فرانسه: کشور خصوصی سازی های جدید

خیلی از مردم کشورما بیشتر با فرانسه از طریق گزارش های خبری کامران نجف زاده اشنا شدند که از بی عدالتی ها اجتماع در این کشور و اعتصابات کارگری گزارش می دهد. باید گفت این کشور که به صورت سنتی از جمله گهواره های نظام اقتصادی دولتی در اروپا به شمار می رود، همواره به اتحادیه های کارگری اهمیت ویژه را داده است.  اگرچه در رابطه با معاملات تجاری با ایران یک پله پایین تر از ایتالیاست، اما در واردات از ایتالیا زرنگ تر بوده. فرانسه هفتمین وارد کننده کالا به ایران است، در حالی که ایتالیا هشتمین است. در واقع صادرات ایران به ایتالیاست، که این کشور را صاحب رتبه بالاتری کرده است.

تراز تجاری ایران و فرانسه

فرانسه پس از آلمان دومین کشور قدرتمند در اروپا و پنجمین کشور قدرتمند جهان بر پایه تولید ناخالص داخلی به شمار می رود. GDP این کشور در سال 2010 برابر با 2,555,439 میلیون دلار بوده است.

فرانسه مرحله گذار از یک اقتصاد مدرن و مرفه همراه با مالکیت و مداخله عمیق دولت به یک اقتصاد مبتنی بر مکانیزم بازار منتقل می‌شود. دولت سوسیالیست، بسیاری از شرکت های بزرگ، بانک ها و بیمه‌ها را خصوصی اعلام نمود. اما چندین شرکت عمده از جمله ایرفرانس، فرانس تله‌کوم، رنو و تالس در اختیار دولت است و در برخی از امور بویژه قدرت، حمل و نقل عمومی و صنایع دفاعی دولت حاکمیتی دارد.

جدول مبادات تجاری ایران و فرانسه(برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

بخش ارتباطات راه دور برای بخش خصوصی بتدریج آزاد شده‌است. رهبران فرانسوی نظام سرمایه داری را می‌پذیرند که در آن عدالت اجتماعی از طریق قوانین، سیاستهای مالیاتی و تأمین اجتماعی اعمال می‌شود و اختلاف درآمد و تأثیر بازار آزاد بر بهداشت و رفاه عمومی را کاهش می‌دهد.

در زیر جدول ریز مبادلات تجاری و نمودار تراز تجاری هر یک از 10 کشور بعدی با ایران را ملاحظه می کنید

ژاپن

تراز تجاری ایران و ژاپن

جدول مبادات تجاری ایران و ژاپن (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

روسیه

تراز تجاری ایران و روسیه

جدول مبادات تجاری ایران و روسیه (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

سنگاپور

تراز تجاری ایران و سنگاپور

جدول مبادات تجاری ایران و سنگاپور (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

افغانستان

تراز تجاری ایران و افغانستان

جدول مبادات تجاری ایران و افغانستان (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

هلند

تراز تجاری ایران و هلند

جدول مبادات تجاری ایران و هلند (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

بلژیک

تراز تجاری ایران و بلژیک

جدول مبادات تجاری ایران و بلژیک (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

تایوان

تراز تجاری ایران و تایوان

جدول مبادات تجاری ایران و تایوان (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

سوئد

تراز تجاری ایران و سوئد

جدول مبادات تجاری ایران و سوئد (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

بریتانیا

تراز تجاری ایران و بریتانیا

جدول مبادات تجاری ایران و بریتانیا (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

اتریش

تراز تجاری ایران و اتریش

جدول مبادات تجاری ایران و اتریش (برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

«-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*»

اطلاعات مربوط به ارزش واردات و صادرات از آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران اخذ شده است:

جدول شماره 8 – آمار صادرات به كشورها – به ترتيب ارزش دلاري در سال 1389(ص72 تا74)

جدول شماره 10 – آمار واردات از كشورها – به ترتيب ارزش دلاري در سال 1389(ص 77تا78)

اطلاعات مربوط به وضعیت اقتصادی کشورها، از پایگاه صندوق بین المللی پول به آدرس: www.imf.org و با تکیه بر آمارهای سال 2010 اخذ شده است.

[++] همچنین می توانید وضعیت مبادلات تجاری با کشورهایی که به طور مستقیم، غیر مستقیم ایران را تحریم کرددند را در مطلب   سیاست تحریم و اقتصاد تجارت میکند! مشاهده بفرمایید.

———————————————-

این مطلب در روزنامه جهان صنعت، صفحات یک، سه و پانزده، مورخ 26 اسفند 1389، در شماره 1925 منتشر شد.