Amirhadi Anvari

نگاهی به یک دهه مبادلات ایران و هند

از فروردین 1380 تا بهمن 1389، ایران نردیک به 12.14 (12ممیز14) میلیارد دلار از هند کالا وارد کرده است و در مقابل 7.66(7ممیز66) میلیارد دلار کالا به هند در همین زمان صادر شده است. سهم هند از کل واردات ایران طی زمان یاد شده 3.9(3ممیز9) درصد است و این کشور 8.3(8ممیز3) درصد ارزش کل صادرات ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.

ارز کل مبادلات ایران و هند طی مدت یاد شده 19.8(19ممیز8) میلیارد دلار است. در برابر 403.1(403ممیز1) میلیارد دلار مبادلات تجاری ایران و جهان طی فروردین 1380 تا بهمن 1389، سهم مبادلات ایران و هند چیزی برابر 4.9(4ممیز9) درصد است.

اگرچه در ابتدای دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع هندوستان مثبت بوده است، اما بررسی ها نشان می دهد در پایان این دهه یعنی سال 1389، تراز تجاری به نف ایران سنگینی کرده است.

در یک نگاه کلی واردات و صادرات ایران و هند از ابتدای دهه 80 تا کنون همواره میل به صعود داشته است. اگرچه واردات از هند به ایران در مقاطعی نزول داشته، اما صادرات ایران به هند همواره رشد داشته است.

مبادلات ایران و هند در دهه هشتاد در یک نگاه

از فروردین 1380 تا بهمن 1389، ایران نردیک به 12.14 (12ممیز14) میلیارد دلار از هند کالا وارد کرده است و در مقابل 7.66(7ممیز66) میلیارد دلار کالا به هند در همین زمان صادر شده است. سهم هند از کل واردات ایران طی زمان یاد شده 3.9(3ممیز9) درصد است و این کشور 8.3(8ممیز3) درصد ارزش کل صادرات ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.

ایران و هند در یک نگاه

ارز کل مبادلات ایران و هند طی مدت یاد شده 19.8(19ممیز8) میلیارد دلار است. در برابر 403.1(403ممیز1) میلیارد دلار مبادلات تجاری ایران و جهان طی فروردین 1380 تا بهمن 1389، سهم مبادلات ایران و هند چیزی برابر 4.9(4ممیز9) درصد است.

اگرچه در ابتدای دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع هندوستان مثبت بوده است، اما بررسی ها نشان می دهد در پایان این دهه یعنی سال 1389، تراز تجاری به نف ایران سنگینی کرده است.

نمودار صادرات به هندوستان طی دهه 80

اگرچه نباید فراموش کرد که برایند رابطه تجاری دو کشور طی سال هایی دهه گذشته، به نفع هندوستان به نظر می رسد. در هفته دوم فروردین سال جاری، هندوستان به طور رسمی اعلام کرد که در راستای تحریم های یک جانبه برخی کشورهای غربی، میخواهد تحریم ها علیه ایران را تشدید نماید.

این تحریم ها شامل خرید از ایران نمی شود و تنها ناظر بر صادرات به به ایران است. بنابراین قاعدتا ایران ضرر چندانی از بابت تحریمی که هندوستان بر صادرات به ایران وضع کند متضرر نخواهد شد، چراکه تراز ما نشان میدهد ما بیش از اینکه بازار هند باشیم، صادر کننده به هند به شمار می رویم، اگرچه این اتفاق در سال 89 افتاده باشد!

نمودار واردات از هندوستان در دهه

پیش از این نیز هندی ها علیه ایران اقدامات مشابهی داشتند، در نیمه دوم سال پیش، بانک مرکزی هند اعلام کرد مشکلاتی را برای وضعیت بازرگانی ایران و هند به وجود خواهد آورد. اما از آنجا که این کشور یکی از خریداران انرژی ایران به شمار می رود، هندوستان به زودی دریافت که برای تامین انرژی به مشکل برخواهد خود.

هند پس از عربستان سعودی، انرژی خود را از طریق ایران تامین میکند. بر همین اساس در اندک زمانی، هندی ها واسطه ای آلمانی را پیشنهاد دادند تا برای تامین انرژی با مشکل مواجه نشوند.

«تهران امروز» در این شماره به بررسی تراز تجاری ایران و هند از ابتدای دهه 80 تا کنون با توجه به ارزش واردات و صادرات پرداخته است.

1380

بیش از 560 میلیون دلار از هندوستان به ایران کالا صادر شده است. این یعنی 3.1(3ممیز1) درصد، سهم هندوستان از کل واردات ایران در سال 1380 بوده است. در مقابل هند سهم 4.4 درصدی از صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داده است که برابر 187 میلیون دلار بوده است. تراز ایران و هند در این سال 25 به 75 درصد به نفع هندوستان سنگینی می کند.

در سال 1380 مواد پتروشیمی، مواد معدنی و گوشت اقلام اصلی وارداتی از هند به ایران هستند و در مقابل خشکبار و حبوبات، مواد شیمیایی و معدنی از ایران به هند صادر شده است. در این سال، هند ششمین کشور مقدص صادرات ایران است و یازدهمین کشوریست که ایران از آن کالا واد میکند.

1381

در این سال وارداتمان از هند بیش از 156 میلیون دلار افزایش میابد و به رقم 716 میلیون دلار می رسد. اگرچه هند هنوز یازدهمین کشوریست که ایران از آن کالا وارد می کند، اما کل وارداتمان افزایش یافته است. اما در این سال، هند سهم خود را در بازار ایران ارتقا می دهد و به 3.2(3ممیز2) می رساند.

در مقابل بهبود وضعیت واردات از هند، وضعیت صادرات کمی عوض می شود. صادرات به هند در این سال نزدیک به 189 میلیارد دلار است که در مقایسه با سال قبل بیش از 2 میلیون دلار افزایش داشته است. هند در جدول مقاصد صادرات ایران یک پله سقوط می کند و به مقام هفتم می رسد. سهم هند در این سال از  صادرات ایران نیز با 3 دهم درصد کاهش به 4.1 (4ممیز1) درصد می رسد.

1382

در این سال هند با شتاب بیشتری سهم خود را در بازار ایران بهبود می بخشد. سهم هند از بازار واردات ایران به 3.3  ارتقا پیدا می کند. رتبه هند در بین صادر کنندگان کالا به ایران به کشور دهم ارتقا پیدا می کند و ارزش واردات هند به ایران با بیش از 166 میلیون دلار به حدود 883 میلیون دلار می رسد.

در مقابل ایران نیز صادرات خود به هند را به نزدیک 296 دلار می رساند، این رقم با افزایش بیش از 106 میلیون دلاری رخ می دهد. هند ششمین مقصد صادرات ایران است و حدود 5 درصد از کل صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داده است.

تراز ایران و هند در این سال مثل سال 1380، 25 به 75 درصد به نفع ایران شکل می گیرد.

1383

در این سال تراز تجاریمان کمی بهبود پیدا میکند و از 25 به 75 درصد، به 28 به 72 درصد به نفع هند تغییر میابد. سهم هند از صادرات ایران به 6.9(6ممیز9) درصد افزایش میابد و این کشور به دومین مقصد صادرات ایران بدل می شود. ایران با بیش از 176 میلیون دلار افزایش، ارزش صادرات خود به هند را به 473 میلیون دلار می رساند.

از سوی دیگر بازرگانان هندی نیز بیکار ننشستند و با بیش از 337 میلیون دلار افزایش، صادرات خود به ایران را به بیش از 1.2(1ممیز2) میلیارد دلار رسانده و برای اولین بار از ابتدای دهه هشتاد از مرز یک میلیارد دلار می گذرند. در این سال هند باز هم سهم خود در صادرات به ایران را افزایش میدهد و سهم خود از بازار واردات ایران را به 3.4(3ممیز 4) میرساند. این یعنی دو پله صعود در جدول وارد کنندگان کالا به ایران، با این کار هند به هشتمین کشور اصلی وارد کننده کالا به ایران بدل می شود.

1384

در این سال برای اولین بار از ابتدای دهه 80، هند واردات خود به ایران را کاهش می دهد. واردات هند به ایران در سال 84، با 107 میلیون دلار کاهش، به 1.1 میلیارد دلار می رسد.  در این سال جایگاه هند در بین صادر کنندگان کالا به ایران یک پله سقوط کرد و به رتبه نهم رسید همچنین سهم هند از بازار واردات نیز با کاهش قابل توجهی به 2.8(2ممیز8) درصد می رسد.

در مقابل هند در این سال 7.3(7ممیز3) درصد از کل صادرات ایران به جهان را به خود اختصاص داد که در جای خود جالب توجه است. رتبه هند در بین مقاصد صادرات ایران یک پله پایین می رود و به رتبه سوم می رسد. اما در این سال ایران بر خلاف هند که صادراتش به ایران را کاهش داد، صادرات خود به هندوستان را با 290 میلیون دلار افزایش به 763 میلیون دلار می رساند.

نکته قابل توجه، بهبود قابل ملاحظه تراز تجاری به نفع ایران است. در سال 84، سهم ایران از مبادلات دوجانبه به 41 درصد ارتقا میابد و در مقابل سهم هند به 51 درصد کاهش میابد.

1385

دوباره دهان صادرات هند به ایران باز می شود تا بازار کشورمان را ببلعد، سهم هند از مبادلات دوجانبه که در سال 84 به طرز قابل توجهی کاهش یافته بود، دوباره افزایش میابد و به 63 می رسد و در مقابل سهم ایران با کاهش روبروست و به 37 درصد می رسد.

در سال 1385، 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران به جهان به هندوستان مربوط می شده است، هند چهارمین کشور مقصد صادرات ایران است . صادرات به هند با حدود 72 میلیون دلار افزایش به 836 میلیون دلار میرسد.

هند مجددا سهم خود از بازار واردات ایران را بهبود می بخشد و 3.5(3ممیز5) درصد می رساند. رتبه هند در بین واردکنندگان کالا که در سال 84 به مقام نهم رسیده بود، بار دیگر به رتبه هشتم می رسد. هند صادراتش به ایران را 325 میلیون دلار افزایش می دهد و به 1.4 میلیارد دلار میرساند و با این کار بار دیگر وارداتش به ایران را رشد می دهد.

1386

در سال 86، با تغییر یک درصدی کماکان تراز با سال 85 تفاوت چندانی نکرده است. افزایش واردات هند نسبت به سال های قبل کمتر به نظر می رسد، همچنین رتبه هند در بین صادرکنندگان کالا به ایران یک پله سقوط کرده و به نهمین کشور رسیده است. با بیش از 17 میلیون دلار افزایش، هند 1.4 (1 ممیز4) میلیارد دلار کالا به کشورمان صادر کرده است. این رقم 3 درصد کل واردات ایران در سال 86 است که به لحاظ سهم از بازار واردات ایران نیز هند نیم درصد، نسبت به سال 85، عقب نشینی کرده است.

صادرات ایران به هند نیز وضعیت مشابهی دارد. هند که در سال 85، نزدیک به 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده بود، در سال 86 حدود یک درصد سهم خود را کاهش داده و 5.4(5ممیز4) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است. این کشور با یک پله سقوط، در جایگاه پنجمین کشور مقصد صادرات ایران قرار گرفته است و ایران با افزایش 831 هزار دلاری، صادرات خود به هندوستان را به 837 میلیون دلار رساند.

1387

از سال 87 به بعد، تراز تجاری دو کشور که د اتدای دهه ه نفع هند بود، به نفع ایران حرکت می کند. هندوستان سهم خود از بازار واردات ایران را 2 دهم افزایش داده و به 3.2(3ممیز2) درصد می رساند، اما هنوز نهمین کشور صادر کننده کالا به ایران به شمار می رود. این کشور بیش از 355 میلیون دلار صادرات خود به ایران را افزایش داده و به رقم 1.8(1ممیز8) میلیارد دلار می رساند.

در مقابل ایران نیز برای نخستین بار در دهه 80، صادرات خود به هندوستان را به بیش از 1 میلیون دلار ارتقا بخشیده و با بیش از 334 میلیون دلار افزایش، به رقم 1.1 میلیارد لادر می رساند. سهم هند و رتبه این شور در جمع کشورهای مقصد صادرات ایران به سال 85 بازمیگردد، بدین ترتیب هند 6.5(6ممیز5) درصد کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده و با این کار، به چهارمین کشور مقصد صادرات ایران بدل می شود.

1388

اگرچه سهم هند از بازار واردات ایران در بین سایر کشورهای جهان بهبود قابل توجهی میابد، اما در سال 88،  ایران تلاش کرده است تا کل واردات خود را کاهش دهد. بر این اساس، سهم هند از بازار واردات ایران به 4.3(4ممیز3) درصد رسیده و این کشور را در جایگاه هشتم کشورهای صادر کننده کالا به ایران قرار میدهد. در مقابل ارزش واردات ما از هند بیش از 20 میلیون دلار کاهش داشته و به رقم 1.8 (1ممیز8) میلیارد دلار می رسد.

از سوی دیگر ایران بیش از 90 میلیون دلار صادرات خود به هندوستان را ازفایش داده تا ارزش صادرات خود به هندوستان را به 1.2(1ممیز 2) میلیارد دلار برساند.

در این سال یک درصد سهم هند از صادرات ایران افزایش یافته و به بیشترین حد در دهه هشتاد می رسد. هندوستان که چهارمین مقصد صادرات ایران در سال 88 است، حدود 7.5(7ممیز5) درصد ارزش کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است.

تراز تجاری اران و هند 41 به 59، به نفع هندوستان سنگینی میکند. با این حال وضعیت تراز به شکل قابل توجهی به نفع ایران تغییر کرده است.

1389

هنوز آمار دقیقی از سال 1389 منتشر نشده است، در واقع آمارها مربوط به فرودین تا بهمن ماه سال گذشته هستند. اما در همین زمان نیز 1.6 (1ممیز6) میلیارد دلار از ایران به هندوستان کالا صادر شده است همین رقم نیز اگرچه تا بهمن ماه سال قبل محاسبه شده است، اما در دهه 80 چنین حجمی از صادرات به هندوستان بی سابقه است! هندوستان در این مدت 6.9(6ممیز9) درصد کل صادرات ایران ا به خود اختصاص داده و چهارمین مقصد صادرات جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود.

وارداتمان از هند نیز در این مدت به طرز قابل توجهی کاهش یافته است. هند ناگهان به دهمین کشور صادر کننده کالا به کشورمان بدل شده و سهمش از بازار واردات ایران از بیش از 4 درصد به 1.9(1ممیز9) درصد کاهش پیدا کرده است.

ارزش کل صادرات هند به کشورمان از ابتدا تا بهمن 1389، برابر 1.1 میلیارد دلار برآورد شده است.  واردات از هند به کشورمان در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از 32 درصد کاهش داشته و در مقابل صادرات ایران به هندوستان در مقایسه با فروردین تا بهمن ماه 1388، بیش از 46.5(46ممیز5) افزایش نشان میدهد.

نکته قابل توجه این است که از اول تا بهمن ماه 1389، تراز تجاری ایران و هند که از ابتدای دهه هشتاد همواره به نفع هندوستان وده است، اینبار به نفع ایران سنگینی میکند و 59 به 41، به نفع ایران ترسیم می شود. اختلاف واردات و صادرات ایران و هند بیش از 505 میلیون دلار است که این اختلاف، به نفع ایران رقم خورده است.

البته هنوز آمارهای سال 1389 تکمیل نشده است و ممکن است طی ماه های اخر سال اتفاقاتی افتاده باشد که این تراز را برای کل سال 89 کاملا دگرگون کند. به هر تقدر تا اینجای کار  که به نفع ایران بوده است. هندوستان کشوری در حال توسعه است و به شدت به نفت ایران نیاز دارد. این کشور علاوه به نفت، یکی از وارد کنندگان بزرگ مواد اولیه در آسیا به شمار می رود، موضوعی که ایران می تواند از آن بهره برداری لازم را داشته باشد.

منابع:

منابع آمارهای بین المللی، نظیر تولید ناخالص اسمی و سرانه: صندوق بین المللی پول(آمارها مربوط به سال 2010)

منابع آمار تجاری: گمرک جمهوری اسلامی ایران

منابع اطلاعات آماری کشورها: سازمان ملل متحد

—————————————–

این مطلب در روزنامه تهران امروز، مورخ 21 فروردین 1390، در صفحه 9 به چاپ رسید.

نگاهی به موضع اخیر دولت هندوستان در قبال ایران و تشدید تحریم ها علیه کشورمان

هندوستان که در حال تبدیل شدن به یکی از قدرت های اقتصادی جهان است، همواره به ایالات متحده به عنوان حامی بالقوه در صورت بروز هرگونه مناقشه مرزی با چین نگاه می کند، از سوی دیگر مناسبات اقتصادی خوبی نیز با ایالات متحده دارد. اما از سوی دیگر، ایران کشوری ست با ذخائر غنی انرژی که به هندوستان نزدیک است و هندی که در حال صنعتی شدن است به انرژی نیاز دارد. با این حال این کشور در سال گذشته، به شدت صادرات خود به ایران را کاهش داده است.

درست یک روز پیش از پایان تعطیلات نوروزی در ایران، دولت هند تحریم های تجاری علیه ایران را تشدید کرد. خبری که رسانه ها به خاطر تعطیلات نوروز نتوانستند به آن بپردازند.

به گزارش خبرگزاری “پرس تراست آو ایندیا”، دولت هند اول آوریل سال جاری با تغیراتی در سیاست تجارت خارجی این کشور، بازرگانان هندی را از داد و ستد با ایران در زمینه برخی مواد و تجهیزات منع کرده است.

گفته شده است این اقدام دولت هند در راستای  قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر تشدید حریم بین المللی علیه ایران صورت گرفته است.با این تصمیم جدید دولت هند، بازرگانان هندی در داد و ستد با ایران محدودتر شدند.

دولت هند با این تحریم اصولا بازرگانان خود را در تجارت با ایران محدود کرده است. هند در حالی چنین وضعیتی را برای بازرگانان خود به وجود آورده که لااقل در سال 89، تراز تجاری ایران و هند به نفع ایران سنگینی میکرد. آنها واردات کالا از ایران را محدود نکردند، بلکه صادرات کالا به ایران را محدود ساختند.

در چنین شرایطی و زمانی که این ایران است که تراز تجارت به نفعش سنگینی میکند، طبیعیست که از این تحریم ایران ضرر چندانی نخواهد کرد. سال گذشته نیز کشور “گامبیا” اعلام کرده بود که ایران را تحریم میکند؛ موضوعی که بیشتر به یک شوخی شبیه بود. اگرچه ادعای چنین کشورهایی  با توجه به ارزش مبادلات نمی تواند به لحاظ اقتصادی برای کشورمان نگرانی ایجاد نماید، اما شاید بد نباشد که مسئولان، کشورمان را در شرایطی قرار ندهند که امثال گامبیا و هند ادعای تحریم ایران را داشته باشند.

سابقه تحریم و ضد تحریم هندی!

ظاهرا هندی ها خیلی احساساتی هستند. ابتدا تصمیمی را اعلام میکنند و بعد خودشان راه دور زدن تصمیم خود را پیشنهاد می دهند. بهتر نیست ابتدا خوب به منافعشان فکر کنند و بعد اظهار نظر رسمی کنند!

هندوستان پیشتر هم سابقه چنین رفتارهایی را داشته، در سال گذشته ابتدا بانک مرکزی هند اعلام کرد که مشکلاتی را در سر راه مبادلات تجاری با ایران ایجاد خواهد کرد، به فاصله کمی ا ان اظهار نظر نسنجیده، هندی ها  متوجه شدند که برا تامین انرژی به مشکل برخواهند خورد، چراکه ایران دومین صادر کننده انرژی به کشور هندوستان به شمار می رود.

بعد از اینکه به ادعای خودشان، ایران را تحریم کردند، خود پا پیش گذاشتند تا موانع تحریمی که خودشان کردند را برطرف سازند. هندی ها از آنجا که به نفت ایران محتاج بودند، خود پیشنهاد دادند یک بانک واسطه شود تا بتوانند مثل قبل از نفت ایران استفاده کنند.

حالا مشخص نیست با این سابقه، هند بر چه اساسی بار دیگر اظهار نظر نسنجیده ای را مطرح ساخته است.

هند پس از چین و ژاپن، سومین قدرت اقتصادی در آسیا به شمار می رود. هند یکی از پایه‌های سیاست نگاه به شرق محسوب می‌شود که جمهوری اسلامی، آن را به عنوان یک اصل در سیاست خارجی خود قرار داده تا در مقابل غرب جایگزین داشته باشد. با این اقداماتی که هند در سال های اخیر انجام داده است، می‌توان گفت سیاست نگاه به شرق بیش از پیش به محاق می‌رود.

در واقع هند، تکنولوژی خاصی نداد که ایران محتاج به آن باشد و اگر رابطه ای هم بوده است،  در راستای سیاست های نگاه به شرق جمهوری اسلامی ایران بوده، اگرنه کشورهای جایگزین پرشماری برای هند روی میز ایران می تواند قرار گیرد. نزدیک ترین آنها کشور شرقی دیگر چین است، که اتفاقا هند نگاه زیاد مثبتی به آن ندارد!

هند هشتمین شریک اقتصادی ایران است و سهم آن از روابط تجاری ایران با جهان طبق آخرین آمارها بیش از 5 درصد بوده است. هندوستان که کشوری شرقی به شمار می رود در حالی ایران را تحریم کرده، که قدرت های اقتصادی غربی نظیر آلمان، ایتالیا و فرانسه، هر ساله میزان وارداتشان به کشورمان را افزایش می دهند. اگر چه آنان خود وضع کننده تحریم ها علیه ایران هستند، اما با هزار و یک راه جایگزین در بازار ایران حضور دارند. هندی ها در حالی این تصمیم احساسی را اعلام کردند که ایالات متحده امریکا که هند برای خوش آمد آن، اعلام کرده است تحریم ها علیه ایران را تشدید می کند، کشوریست که با جمهوری اسلامی ایران، همین حالا رابطه تجاری “مستقیم” دارد!

اگر این تصمیم هند باشد، ایران به سرعت می تواند کشوری دیگر را جایگزین هند کند. پیش از این نیز با افزایش رفتار های غیر دوستانه امارات، جمهوری اسلامی تصمیم گرفت تا با اتخاذ تصمیماتی در حد کلان، اماات را از بازار ایران تحریم نماید.

در سال 89، برای اولین بار در دهه 80، تراز تجاری ایران و هند به نفع ایران سنگینی کرد.

رابطه تجاری ایران و هند

بر اساس آخرین آمارها ارزش کل مبادلات تجاری ایران و هندوستان در سال گذشته برابر با 2 میلیارد و 796 میلیون و 331 هزار میلیون دلار بوده است. این به آن معناست که هندوستان هشتمین شریک تجاری بزرگ کشورمان به شمار می رود.

ارزش مجموع مبادلات تجاری ایران و جهان از ابتدا تا بهمن ماه 1389، برابر با 81 میلیارد و 971 میلیون و 535 هزار دلار بوده است، بنابراین سهم هندوستان از مبادلات تجاری ایران و جهان برابر 4/3(3ممیز4) درصد بوده است.

واردات ما از هند در سال گذشته، در  مقایسه با مدت مشابهش در سال 1388، برابر 39/32(32ممیز39) درصد کاهش داشته است. این درحالیست که به واردات کشور در بازه زمانی مورد ذکر حدود 18 درصد افزایش داشته است!

در مقابل کاهش وارداتمان از هند، از ابتدا تا بهمن ماه 1389، مجموعا 4 و نیم میلیون تن کالا از ایران به هندوستان به ارزش یک میلیارد و 650 میلیون و 880 هزار دلار صادر شده است. این به آن معناست که صادرات ایران به هندوستان در این دوره زمانی در  مقایسه با مدت مشابه سال 1388 برابر با 58/46 (46ممیز 58) درصدرشد داشته است. این در حالیست که میانگین رشد صادرات ایران در مدت مورد ذکر حدود 25 درصد بوده است.

تمام اینها به آن معناست که در یک نگاه کلی، این ایران بوده که در سال 1389، از رابطه تجاری با هند سود برده است.

مبادلات تجاری ایران و هند از ابتدا تا بهمن 1389 دز یک نگاه(برای دیدن جدول در ابعاد وافعی روی آن کلیک کنید)

عمده کالاهای وارداتی ایران از هندوستان عبارت است از: برنج، محصولات آهنی(مثل لوله یا ورق آهن)، الکترودهای ذغالی، چای و… در مقابل از ایران به هند، مواد شیمیایی، اقلام نساجی و گاز و فراورده های پتروشیمی به هندوستان صادر شده است.

روزشمار تحریم های هند

در مه ۲۰۰۸ میلادی، وزارت امور خارجه هند در پیروی از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، از مقامات هند خواسته است بانک‌های ایرانی و محموله‌هایی را که از ایران وارد یا به آن می‌شود، تحت نظارت داشته باشند. این اولین بار بود که هند بطور جدی با تحریم های بین المللی همراه شد.

اوایل آبان ماه سال گذشته و در آستانه سفر باراک اوباما به هندوستان، بانک دولتی هندوستان به شعب خارجی خود دستور داد تا کلیه  معاملات با اشخاص  ایرانی را متوقف کنند . این بخشنامه به نوعی همراهی هندوستان با تحریم‌های اعمال شده از سوی ایالات متحده بود. گفته شد که این بخشنامه به دلیل نگرانی این کشور از اعمال مجازات توسط ایالات متحده صادر شده است. باراک اوباما چند ماه  پیش از آن قانونی را امضا کرده بود که بر اساس آن شرکت‌هایی که با کمپانی‌های ایرانی وارد معامله شوند، مجازات خواهند شد و در نخستین مرحله از تجارت در خاک امریکا محروم می‌شوند.

6 نوامبر 2010(15آبان 1389) سفر اوباما به هندوستان انجام شد پس از آن در آذرماه هند به همراه روسیه بیانیه ای صادر کرد که در آن اتهامات واهی غرب علیه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران تکرار شده بود.

25 داسمبر 2010(4دی 1389) بانک مرکزی هند اعلام کرد از این پس برای خرید نفت خام از ایران تسهیلات بانکی ارائه نخواهد کرد و ضمانت ارزی و اعتبارات لازم برای این کار را تامین نمی کند!  این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ایران پس از عربستان سعودی، بزرگترین صادر کننده نفت خام به هند به شمار می رود!

اگرچه تحریم های شورای امنیت سازمان ملل(که هند هم از آنها پیروی می کند) شامل فروش و صادرات نفت ایران نمی شود اما آمریکا و اروپا در اقدامی یک جانبه، شرکت های نفتی بین المللی را از خرید نفت ایران برحذر داشته و جریمه های سنگینی را برای آنها وضع کرده اند اما مشتریان آسیایی ایران، همچنان به وارد کردن نفت از ایران ادامه می دهند.

تصمیم بانک مرکزی هند چند هفته پس از دیدار باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا از هند اعلام شد و مقامات آمریکایی از این تصمیم استقبال کردند.

اوایل سال 2010 میلادی نیز دو منبع نزدیک به شرکت “ریلاینس اینداستریز” -بزرگ ترین شرکت خصوصی پالایش نفت هند – خبر دادند که این شرکت قرارداد خرید نفت خام از ایران را در سال مالی ۲۰۱۰ تمدید نخواهد کرد. هرچند تحریم ها علیه ایران شامل خرید نفت خام نمی شود، اما منابع نزدیک به شرکت ریلاینس دلیل این اقدام را تلاش برای کاهش وابستگی به ایران اعلام کردند. به هر تقدیر این هند است که به نفت خام ایران نیاز دارد!

تصمیم اخیر هندوستان در تشدید تحریم ها عله اران در حالی اتخاذ شده است، که پس از تصمیم بانک مرکزی هند در خصوص روابط مالی بین دو کشور، مقامات هندوستان خود برای رفع مشکلی که بانک مرکزی هند بوجود آورده بود پیشقدم شدند!

هند به‌رغم رکود اقتصادی جهانی با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی چند سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. اگرچه هنوز بیش از ۳۴٪ جمعیت هند کمتر از یک دلاردر روز درآمد دارند (رتبه ۲۲ دنیا) و بیش از ۳۰۰میلیون نفر در زیر خط فقر زندگی می‌کنند، اما پیشرفت‌های اقتصادی عظیم این کشور در چند سال اخیر رشد اقتصادی هند را به رقم ۸٪ رسانده و کارشناسان پیش بینی می‌کنند، در سال‌های اینده هند به رشد اقتصادی ۱۰٪ در سال نیز نائل شود.

هند کجای جغرافیای اقتصاد جهان است؟

برخی آمارها بر آنند که اقتصاد هند چهارمین اقتصاد بزرگ جهان است. هند به‌رغم رکود اقتصادی جهانی در سال های اخیر، با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی چند سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. این میزان رشد نزدیک به رشد اقتصادی کشور همسایه آن چین است.

کشور هفتاد و دو ملت، یازدهمین قدرت اقتصادی جهان بر پایه تولید ناخالص داخلی است. GDP آن در سال 2010 برابر 1,430,020 میلیون دلار بوده است.

اگر روزی نام هند فقر و تنگدستی را به یاد می‌آورد، اکنون پیشرفت‌های اقتصادی و رنسانس علمی این کشور توجه همگان را به خود جلب کرده‌است. مدت‌هاست که سرمایه گذاری‌های عظیم خارجی در این کشور امری عادی به شمار می‌آید و فروش کالاهای هندی در بازارهای جهان به شدت افزایش یافته است.

تحلیل‌گران اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند هند تا سال ۲۰۲۰ میلادی پس از آمریکا و چین سومین کشور صنعتی جهان باشد و درامد سرانه کشور به ۵۰۰۰ دلار یعنی دوبرابر میزان فعلی برسد!

———————————————

این مطلب در سایت فردا مورخ  17 فروردین 1390 با کد  ۱۴۳۲۵۷  منتشر شد.

{+} مطالب مرتبط: هند در حال تبدیل شدن به مقصد اصلی متقاضیان تحصیل در ایران؛ایرانیان سالانه بیش از ۴۰ و نیم میلیارد تومان پول به دانشگاه های هند میریزند

ایرانیان سالانه بیش از 40 و نیم میلیارد تومان پول به دانشگاه های هند میریزند

هر دانشجوی ایرانی سالانه 660 دلار برای حمل و نقل، 1680 دلار برای خوراک، 2280 دلار برای مسکن و بالاخره 4400 دلار برای شهریه تحصیل می پردازد. پس می توان گفت هندوستان از هر دانشجوی ایرانی 9020 دلار کسب درآمد میکند.

رابطه اقتصادی ایران و هند تنها به روابط رسمی گمرکی و بازرگانی محدود نمیشود، هند در کنار مالزی، یکی از مقاصد اصلی دانشجویان ایرانی  نیز به شمار می رود.

بر اساس آخرین آماری که آقای “محمدحسین کریم” ـ رايزن علمي ايران در هند و كشورهاي شبه‌قاره ـ سال پیش به طور رسمی اعلام کرده است تعداد دانشجویان ایرانی در شهرهای پونا، بنگلور و میسور به ترتیب بالغ بر 2300، 1200 و 1000 نفر است. این به آن معناست که در لااقل 4هزار و 500 ایرانی در داشنگاه های هند بسر می برند.

طول مدت تحصیل در هندوستان با احتساب دوره ای که دانشجویان ایرانی صرف یادگیری زبان و کنار آمدن با محیط جدید میکنند لا اقل 4تا5 سال است.

بر اساس اطلاعاتی که خبرنگار فردا از یکی از موسسات انتقال دانشجو به هند بدست آورده است، هزینه تحصیل در این کشور سالانه از 1800 تا 7000دلار است. گرانترین رشته ها به ترتیب مربوط به رشته های: فنی، هنر و پزشکی هستند. حال اینکه تخمینا می توان گفت، اکثر ایرانیان به هندوستان می روند تا در رشته های پزشکی و فنی تحصیل کنند. با این حال میانگین را در نظر می گیریم.  میانگین شهریه یکساله هر دانشجو در هندوستان 4400 دلار است.

اجاره ماهیانه مسکن در این کشور بسته به شهر محل تحصیل و منطقه و ساختمان  از 140 دلار در ماه تا 240 دلار در ماه متغیر است . که میانگین اجاره ماهانه مسکن را نیز می توان 190 دلار برای هر نفر در نظر گرفت.

هزینه خوراک  ماهیانه هر دانشجوی ایرانی در این کشور از 100 دلار  الی 180 دلار تخمین زده می شود، که میانگین آن چیزی حدود  140دلار است.

هزینه رفت و آمد دانشجویان ایرانی نیز در شهرهای مختلف هندوستان، بسته به نزدیکی و دوری محل سکونت تا محل تحصیل از 40 دلار الی 70 دلار بر آورد می شود که میانگین 55 دلار خواهد بود.

این یعنی هر دانشجوی ایرانی سالانه 660 دلار برای حمل و نقل، 1680 دلار برای خوراک، 2280 دلار برای مسکن و بالاخره 4400 دلار برای شهریه تحصیل می پردازد. پس می توان گفت هندوستان از هر دانشجوی ایرانی 9020 دلار کسب درآمد میکند.

بااین حساب مردم کشورمان سالانه چیزی حدود 40.6 میلیارد تومان تنها برای اقامت و تحصیل به هندوستان می پردازند. یعنی تعداد دانشجوهای فعلی ایرانی تنها در سه شهر معروف هندوستان برای تحصیل خود 203 میلیارد تومان به هند خواهند برد.

این رقم صرفنظر از هزینه هایی است که طبیعتا برای رفت و آمد خانواده به هند و یا دانشجو به ایران پرداخت میشود. هزینه های درمان و بهداشت در اینجا بررسی نمیشود و هزینه پوشاک و تفریح هم در نظر گرفته نمیشود. اگر هر ایرانی لااقل 30 درصد هزینه های ضروری زندگی خود را خرج تفریح و پوشاک و درمان کند، آن وقت این مبلغ به 5.5 میلیارد تومان خواهد رسید.

این در حالیست که بنا بر اظهار نظر رسمی مقامات کشورمان، در هندوستان طی یکسال اخیر اهانت های فراوانی به ایرانیان می شود.

با افزایش این بی حرمتی ها، نماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی اطلاعیه ای اعلام کرد: “به اطلاع می رساند حضور بیش از حد دانشجویان ایرانی باعث ایجاد مشکلاتی از قبیل بی احترامی، سختگیری در پذیرش، اجبار دانشجویان ایرانی در انتخاب اساتید راهنما با کیفیت علمی پائین، تقاضاهای نامناسب و همچنین برخورد نامطلوب اداره اقامت و رسانه های ضد ایرانی گردیده است.”

طبیعتا مسئولان کشورمان که پس از مدت ها در برابر توهین و اهانت های زننده به مسافران ارانی در دبی خبر را تایید و نسبت به آن واکنش نشان دادند، بیهوده خبری را در این زمینه منتشر نمی کنند؛ چه رسد به اطلاعیه رسمی.

علی رغم تمام این مشکلات که در اطلاعیه نماینده ایران در هند منتشر شده و سایر مواردی که محل طرح آن اینجا نیست، بازهم ایرانیان تمایل زیادی برای سفر به این کشور در حال توسعه دارند.

این در حالیست که مسئولان آموزشی کشورمان به کرات نسبت به کم ارزش بودن آموزش ها و برخی مدارک در کشور هندوستان هشدار دادند.

ایران یکی از مهمترین کشورهاییست که جوانان آن برای تحصیل به هند مهاجرت میکنند، با این حال مواضع نسبتا غیر دوستانه هند نسبت به ایران محدود به روابط تجاری و مالی نیست. این کشور در روابط انسانی نیز به ایرانیان کم لطفی میکند.

با این تفاسیر به نظر می رسد جای آن است که ایران جهت رفع چنین مسائلی اقدام کند، تا خدای ناکرده، هند امارات دومی نشود که در آن عزت ایرانیان مورد بی احترامی قرار گیرد.

ایرانیان مثل اتباع تمام کشورهای دیگر دنیا در هند، برای زندگی، تحصیل و… پول پرداخت میکنند و طبیعتا نباید رفتارهای دوگانه ای اعمال شود.

—————————–

این مطلب در سایت فردا نیوز مورخ 16 فروردین 1390 با کد ۱۴۳۱۶۹ منتشر شد.

{+}مطلب مرتبط:یک بام و دو هوای هندی(نگاهی به موضع اخیر دولت هندوستان در قبال ایران و تشدید تحریم ها علیه کشورمان)