خودروهای ملی کجا هستند؟واردات لنت ترمز پیکان و پیچ در سال تولید ملی
ممکن نیست که در ایران زندگی کنید و حداقل یکبار از آن شوهای تبلیغاتی خودروسازان درباره تولید «خودروی ملی» را ندیده باشید. صفحات خودروی روزنامه ها پر است از مصاحبه ها و مقالاتی که از تولید ملی خودرو تجلیل می کنند.
شاید نگاهی به آمارهای گمرک کمی ناراحت کننده باشد، آنجا که نشان میدهد در سال 1391، سال تولید ملی، خودروسازان ایرانی از آلمان «پیچ» و از چین و امارات لنت و صفحه کلاچ «پیکان» وارد می کنند.
خودروسازان با تکیه بر تغییرات قیمت دلار در بازار، مدام قیمت محصولات خود را افزایش می دهند، از سوی دیگر با کاهش تولید کارخانه، اختلاف قیمت متوسط 22 درصدی در بازار خودروی سواری درست شده، اما نگاهی به قیمت دلاری که برای واردات قطعات مورد استفاده این صنعت گران قرار گرفته است، نشان می دهد که اگرچه دلار در صرافی ها طی یک سال گذشته زیاد نوسان داشته، اما برای آنها این نوسانات زیاد قابل توجه نبوده، همان پیچ را هم با دلار کمتر از 1300 تومان به کشور وارد کردند، این در حالیست که مردم عادی و مسافران برای خرید دلار باید بیش از 3 هزار تومان پول پرداخت کنند! در شرایطی که همه از تاثیر تحریم ها و قیمت ارز می گویند، واقعا واردات «لوله اگزوز» در اردیبهشت ماه از ایالات متحده امریکا ضروری بوده؟ واردات از کشورهای توسعه یافته توجیه دارد، اما واردات « انواع رادياتور خودرو» از نیجر آنهم با دلار 1226 تومانی در شرایط فعلی چه ضرورتی داشته؟
خودروسازان، قیمت انواع خودرو را در آذرماه سال جاری نزدیک به 42 درصد به طور میانگین افزایش دادند. این افزایش قیمت اکثرا با توجیه افزایش نرخ ارز انجام شده است. این در حالیست که براساس آمار گمرک ج.ا.ا، بررسی میانگین قیمت دلاری که با آن قطعات خودرو به کشور وارد شده است، نشان میدهد میانگین قیمت دلاری که برای واردات قطعات خودرو به کشور صرف شده است با سال گذشته تفاوت چندانی نکرده و جز در آذرماه، که آن هم برابر 1850 تومان بوده است، از ابتدا تا آبان ماه سال جاری، واردات قطعات خودرو با دلار 1224 تومانی به کشور انجام شده است که حتی از نرخ 1226 هم کمتر است.
این گزارشی است از چگونگی واردات قطعات خودرو در نه ماهه سال نخست جاری و رانتی که خودروسازان در بازار آزاد ایجاد کردند، آنهم در سال تولید ملی.
واردات ماهانه 46 میلیون قطعات خودرو
در نه ماهه نخست سال جاری جمعا 474 میلیون دلار قطعات خودرو به کشور وارد شده، آمارها نشان می دهد به طور متوسط هر ماه 46 میلیون دلار قطعات خودرو به کشور وارد شده است، بیش از 60 میلیون واردات در خردادماه بیشترین و نزدیک به 25 میلیون دلار در شهریور ماه کمترین واردات قطعات خودرو به کشور را به خود اختصاص دادند.
در فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور، مهر، آبان و آذر به ترتیب: 33، 52، 60، 48، 50، 24، 58، 44 و 40 میلیون دلار از این محصولات ذیل کدهای تعرفه: «87071010»، «87071090»، «87079010»، «87079020»، «87079030»، «87079090»، «87081010»، «87081090»، «87082100»، «87082910»، «87082990»، «87083011»، «87083019»، «87083021»، «87083029»، «87084010»، «87084020»، «87084040»، «87084090»، «87085011»، «87085019»، «87085021»، «87085031»، «87085039»، «87087011»، «87087019»، «87087021»، «87087029»، «87088010»، «87088090»، «87089110»، «87089190»، «87089210»، «87089290»، «87089311»، «87089319»، «87089321»، «87089329»، «87089410»، «87089490»، «87089500»، «87089921»، «87089929»، «87089931» و «87089939» به کشور وارد شدند.
برای دیدن جداول در ابعاد واقعی روی آنها کلیک کنید
ارز ارزان در اختیار قطعات خودرو
خودروسازان، قیمت انواع خودرو را در آذرماه سال جاری نزدیک به 42 درصد به طور میانگین افزایش دادند. این افزایش قیمت اکثرا با توجیه افزایش نرخ ارز انجام شده است. این در حالیست که براساس آمار گمرک ج.ا.ا، بررسی میانگین قیمت دلاری که با آن قطعات خودرو به کشور وارد شده است، نشان میدهد میانگین قیمت دلاری که برای واردات قطعات خودرو به کشور صرف شده است با سال گذشته تفاوت چندانی نکرده و جز در آذرماه، که آن هم برابر 1850 تومان بوده است، از ابتدا تا آبان ماه سال جاری، واردات قطعات خودرو با دلار 1224 تومانی به کشور انجام شده است که حتی از نرخ 1226 هم کمتر است.
اکثر مسئولان و خودروسازان داخلی علت افزایش قیمت تولیدات خود را افزایش قیمت ارز عنوان می کنند. این در حالیست که بررسی نه ماه واردات قطعات خودرو به کشور نشان از تغییرات چندانی در قیمت ارز ندارد.
اگرچه تغییرات قیمت ارز در یک سال گذشته غیر قابل انکار است، اما ظاهرا این تغییرات چندان دامان خودروسازان را نگرفته است.
در نگاهی کلی میانگین قیمت هر دلار برای واردات قطعات خودرو در نه ماهه اول سال جاری برابر 12 هزار و 862 ریال برابر هزار و 286 تومان بوده است. بالاترین قیمت دلار برای واردات قطعات خودرو در آذرماه برابر هزار و 851 تومان و پایین ترین قیمت مربوط به آبان ماه برابر هزار و 221 تومان است.
در فروردین ماه سال جاری، مجموعا 33 میلیون دلار قطعات به کشور وارد شده است که ارزش ریالی آنها در گمرک نزدیک به 405 میلیارد ریال ذکر شده است، میانگین قیمت هر دلار برای قطعات خودرو در فروردین ماه امسال برابر 12 هزار و 238 ریال یا هزار و 224 تومان بوده است.
در اردیبهشت ماه نیز میانگین قیمت هر دلار برای قطعات خودرو برابر 12 هزار و 256 ریال یا هزار و 227 تومان بوده است، این رقم حاصل 52 میلیون دلار واردات قطعات خودرو به ارزش 642 میلیارد ریال است.
در خردادماه نیز جمعا 60 میلیون دلار قطعات خودرو به ارزش ریالی 742 میلیارد ریال به کشور وارد شده است که بیانگر میانگین قیمت 12 هزار و 254 ریالی برابر هزار و 225 تومان است.
در تیرماه علی رغم تغییرات شدید قیمت ارز در بازار آزاد، همچنان دلار برای قطعات خودرو با نرخ پایین تر در نظر گرفته شده است. به طوری که در چهارمین ماه امسال ارزش ریالی 48 میلیون دلار 594 میلیارد دلار ثبت شده است که نشان از اختصاص دلار 12 هزار و 257 ریالی(هزار و 226 تومانی) برای واردات قطعات دارد.
در مردادماه میانگین قیمت هر دلار برای واردات قطعات خودرو برابر 12 هزار و 254 ریال، برابر هزار و 225 تومان ثبت شده است. در مرداد امسال جمعا 50 میلیون دلار قطعات خودرو به ارزش ریالی 613 میلیارد ریال به کشور وارد شده است.
در شهریور ماه، کلا 24 میلیون دلار قطعات خودرو به ارزش ریالی 304 میلیارد به کشور وارد شده که نشان دهنده اختصاص دلار 12 هزار و 260 ریالی(هزار و 226 تومانی) به واردات قطعات خودرو است.
میانگین قیمت هر دلار برای واردات قطعات خودرو در مهرماه امسال 12 هزار و 256 ریال یا هزار و 226 تومان در آمار گمرک ثبت شده است. این رقم حاصل واردات 59 میلیون دلار قطعات خودرو به ارزش ریالی 721 میلیارد ریال است.
در آبانماه امسال نزدیک به 45 میلیون دلار قطعات خودرو با ارزش ریالی 548 میلیارد ریال به کشور وارد شده که حکایت از اختصاص دلار 12 هزار و 213 ریالی(برابر هزار و 221 تومان) برای واردات قطعات خودرو دارد.
اما در آذرماه امسال شاهد تغییر بزرگی در قیمت دلار مورد استفاده در واردات قطعات خودرو هستیم. در این ماه جمعا 40 میلیون دلار قطعات خودرو به ارزش ریالی 750 میلیارد ریال به کشور وارد شده که نشان دهنده دلار 18 هزار و 515 ریالی برای واردات قطعات خودرو است.
برای دیدن جداول در ابعاد واقعی روی آنها کلیک کنید
واردات از چین تا نیجر
چین، کره جنوبی، ترکیه، امارات متحده عربی، فرانسه، ژاپن، آلمان، رومانی، ایتالیا و سوئد ده مبدا اصلی واردات قطعات خودرو در نه ماهه نخست سال جاری را به خود اختصاص می دهند. این مبادی به ترتیب: 31، 28، 9، 6، 5، 5، 4، 3، 3 و 2 درصد از مجموع ارزش واردات قطعات خودرو به کشور را به خود اختصاص دادند.
در این مدت مجموعا 126 میلیون دلار از چین، 114 میلیون دلار از کره جنوبی، 35 میلیون دلار از ترکیه، 26 میلیون دلار از امارات متحده عربی، 20 میلیون دلار از فرانسه، 19 میلیون دلار از ژاپن، 17 میلیون دلار از آلمان، 11 میلیون دلار از رومانی، 10 میلیون دلار از ایتالیا و 9 میلیون دلار از سوئد انواع قطعات خودرو به کشور وارد شده است.
همچنین 6 میلیون دلار از اسپانیا، 3 میلیون دلار از تایوان، 2 میلیون دلار از بلژیک، بیش از یک میلیون دلار از هند، بیش از 1 میلیون دلار از هلند و 1 میلیون دلار از سوئیس سایر مبادی واردات قطعات خودرو به کشور در نه ماهه نخست امسال را به خود اختصاص می دهند. ارزش واردات از مبادی دیگر به یک میلیون دلار نمیرسد، اما این کشورها به ترتیب ارزش عبارتند از: لهستان، عراق، صربستان، تایلند، مالزی، اتریش، سوریه، پرتغال، بلوروس ، برزیل، مراکش، کویت، آذربایجان، هنگ کنگ، عمان، اسلوونی، روسیه، انگلیس، سنگاپور، ایالات متحده، کانادا، لبنان، بلغارستان، تاجیکستان و نیجر که روی هم رفته از آنها نزدیک به 2 و نیم میلیون دلار قطعات خودرو به کشور وارد شده است.
وقتی لنت پیکان هم در سال تولید ملی وارداتی است
در فروردین ماه امسال نزدیک به 5 هزار دلار «لوازم يدکي بدنه خودروسواري» با دلار هزار و 200 تومانی از چین به کشور وارد شده است. در تیرماه شاهد واردات نزدیک به 100 هزار دلار «شفت تاج خروسي ومهره مارپيچ جعبه فرمان وانت پيکان» از چین به کشورمان هستیم. قیمت دلاری که برای این واردات از آن استفاده شده 1226 تومان بوده است.
در مهرماه نیز بیش از 101 میلیون دلار صرف واردات «سيلندربدنه بوسترترمزپيکان وسيلندرقطعه چرخ عقب» از چین با دلار 1226 تومانی شده است.
«کفشکی لنت ترمز» ظاهرا قطعه بسیار پیچیده ای است، که می بایست 145 هزار دلار از کشور با نرخ 1226 تومانی به چین فرستاده می شده!
بازهم در مهرماه نزدیک 100 هزار دلار 1226 تومانی از کشور خارج شده تا «صفحه کلاچ سواري پرايدوپيکان» از چین به کشور وارد شود.
در همین آذرماه نیز با دلار 1226 تومانی به گواه آمارهای گمرک انواع: کاسه نمد-واشر-لوازم استارت -روکش سپر-سيني جلو، لنت ترمزسمند پيکان 405 نيسان پرايد زانتيا، لنت، رادياتوربخاري -جعبه فرمان -وايرشمع -آينه بغل، لنت ترمزجلوسواري سمند، لنت ترمزجلووعقب پژو206وجلوسمند، لنت ترمزخودروسواري، لنت ترمزوکمک فنروقالپاق چرخ سواري و… به کشور از چین وارد شده است.
صنعت خودروی کشور ظاهرا پیشرفت زیادی کرده که در فروردین ماه مجبور بودیم 20 کیلیو پیچ از آلمان با دلار 1226 تومانی وارد کنیم، در اردیبهشت ماه، واردات «پیچ» خالی از آلمان افزایش یافته و به 68 کیلو رسیده است!
لنت ترمز کالایی است که از آن در فروردین ماه 18 تن با دلار 1226 تومانی به کشور وارد شده است. واردات 9 کیلوگرم کمربند ایمنی با دلار 1226 تومانی به کشور از امارات هم حتما جزو ضروریات بوده است.
پیکان که در ایران قبر شد و تنها خودرویی است که فکر میکردیم کاملا در ایران تولید می شود، اما صبر کنید، در خردادماه امسال نزدیک 18 تن «کاورنيمه ساخته کلاچ پيکان وانت» از امارات بازهم با دلار 1226 تومانی به کشور وارد شده است. 7 تن «دوشاخه کشويي گاردان پيکان» هم در اردیبهشت امسال با دلار 1226 تومانی به کشور وارد شده است. 50 تن «شفت تاج خروسي جعبه فرمان وانت پيکان»، 20 تن «کرانويل وپينيون وانت پيکان» و… نمونه های دیگری از واردات قطعات خودرو به کشور با ارز دولتی است.
با این تفاسیر که از آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران بر می آید سوالی که ایجاد می شود این است که این «خودروهای ملی» که با تشریفات و جشن های باشکوه از آنها پرده برداری می شد کجا هستند، که حتی «پیچ» و لنت و … پیکان هم باید به کشور وارد شود!
قطعه سازان داخلی دقیقا مشغول تولید چه قطعاتی هستند و وضعیت اشتغال در این بخش چگونه است؟ این سوالی نیست که در اینجا بتوان پاسخ گفت، اما مسئولانی که آمارهای دقیق تری در دست دارند، حتما پاسخ آن را می دانند!
برای دیدن جداول در ابعاد واقعی روی آنها کلیک کنید
افزایش 67 درصدی قیمت خودرو
یک مقایسه انجام دهیم بین قیمت خودروهای سواری پرطرفدار در آذرماه سال جاری با آذرماه سال 1390. بر این اساس میانگین قیمت «کارخانه» خودروهایی که در ادامه خواهد آمد، در آذرماه امسال نسبت به آذرماه سال قبل 42 درصد افزایش داشته است!
در این بخش قیمت کارخانه و بازار آزاد حال حاضر 15 خودروی سواری و یک وانت بار با قیمت زمان مشابه سال قبل(هفته آخر آذر 1390) که بیشترین طرفدار را دارند مقایسه شده است. این بررسی نشان می دهد به ترتیب قیمت کارخانه ای خودرهای: ماکسیما، مزدا 3(تیپ 3 صندوقدار)، وانت باردو، ام وی ام(530)، سمند سورن، پراید (132)، تندر 90(e2)، پژو207 دنده ای، مگان(2000)، پژو 206 SD (V20)، پژو 206(تیپ5)، قشقایی(mid)، پژو 206(تیپ2)، پژو پارس (سال) و لیفان 620 بیشترین افزایش قیمت را در آذرماه امسال نسبت بهزمان مشابه سال قبل داشته اند.
از دیگر سو به ترتیب قیمت بازار آزاد خودروهای: ماکسیما، پژو207 دنده ای، پژو 206(تیپ5)، قشقایی(mid)، پژو 206 SD (V20)، پژو 206(تیپ2)، مزدا 3(تیپ 3 صندوقدار)، وانت باردو، لیفان 620، سوزوکی ویتارا(کلاس8)، مگان(2000)، ام وی ام(530)، تندر 90(e2)، پراید (132) و پژو پارس (سال) بیشترین رشد قیمت را داشته اند.
اختلاف قیمت بازار و کارخانه: پژو 206(تیپ2)، پژو پارس (سال)، پژو 206(تیپ5)، پژو207 دنده ای، قشقایی(mid)، مگان(2000)، ماکسیما، مزدا 3(تیپ 3 صندوقدار) و تندر 90(e2) به ترتیب از همه بیشتر بوده است. اطلاعات کامل را می توانید در جدول زیر مشاهده کنید.
این در حالیست که میانگین قیمت ارز در بخش واردات قطعات خودرو مثل بازار آزاد تغییر چندانی با سال گذشته نداشته است. به عبارتی خودرو با ارز دولتی 1226 تومانی تولید شده، اما خودروسازان اصرار دارند قیمت تمام شده را با قیمت ارز آزاد محاسبه کنند!
رانت 22 درصدی در بازار خودرو
از ابتدای امسال تا پایان آذرماه نزدیک به 582 هزار دستگاه خودروی سواری در کشور تولید شده است، بررسی قیمت کارخانه و بازار آزاد خودروهای سواری نشان میدهد هم اکنون بین قیمت کارخانه و بازار آزاد نزدیک به 22 درصد اختلاف وجود دارد.
این 22 درصد رانتی است که کاهش تولید خودرو سازان از یک سو و افزایش قیمت محصولات از سوی کارخانه ها از سوی دیگر در بازار ایجاد شده است.
خود این رانت بازار جذابی است که نه مصرف کنندگان، بلکه دلالان حرفه ای و آماتور می توانند وارد آن شوند. قرار بود در سال تولید ملی، سمت و سوی فعالیت های اقتصادی به سمت تولید برود، این در حالیست که با این وضعیت بازار خودرو، علاوه بر بازارهایی نظیر: «سکه»، «طلا»، «مسکن» و «ارز» با چنین رانتی، خودرو نیز احتمالا به بازارهای قبلی خواهد پیوست.
این اختلاف قیمت 22 درصدی زمانی خطرناک می شود که گردش مالی صنعت خودرو نیز در نظر گرفته شود. صنعتی که به گفته معاون وزیر صنعت، معدن و تجارات در فروردین ماه سال جاری سالانه گردش مالی بالغ بر 90 هزار میلیارد تومان دارد.
———————–
این مطلب با تغییراتی در روزنامه شرخ مورخ 26 دیماه 1391 شماره 1648، صفحه 4 منتشر شد.
وقتی صنایع خوررو سازی مملکت یا دولتی است ویا زیر نظر دولت اداره میشود ومیران انرا دولت یا نهادهای وابسته تعیین میکنند وپس از تعویض یا تغییر مدیر گند حیف ومیل و…..به میان می اید ومدیر مختلف به پست بالا تری ارتقاء پیدامیکند چه توقعی دارید که قیمت ماشین ترقی نکند وقتی نمایندگان ما همگی مرهون بذل وبخشش های کارخانجات اتومبیل سازی هستند جه کسی باید ازاین امر جلوگیری نماید — گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من — انچه تاحشر بجایی نرسد فریاد است …..