هیوندا چقدر در بازار ایران سهم دارند؟

دولت در واردات خودرو نزديك به 110 درصد از وارد كنندگان بابت تعرفه، ماليات و عوارض دريافت ميكند؛ بر اين اساس سودي كه دولت از واردات هيوندا به كشور تنها در يازده ماه نخست سال قبل برده نزديك به 332 ميليون و 600 هزار ميليارد دلار (نزديك به نيم تريليارد تومان) است.

فروردین امسال دو رخداد مهم در حوزه خودرو داشت؛ اگر تا کنون تحریم ها نفت، صنعت هوایی و کشتی رانی و  بانک ها و… کشورمان را هدفگذاری میکرد، اینبار کمپانی های خودروسازی شریک ایران با فشار غرب بخشی از همکاری های خود با ایران را معلق کردند. نخست شرکت پژو سیتروئن، که حالا شریک جی ام ایالات متحده است اعلام کرد همکاری های خود با ایران را به حالت تعلیق در آورده و بعد نوبت هیوندا شد که از قطع همکاری مستقیم با ایران بگوید. این شرکت در سال 2011 نزدیک به 7/5(5ممیز7) میلیون وسیله نقلیه موتوری تولید کرده است و واردات انواع خودروی سواری آن به ایران در سال گذشته نزدیک به 2/16(16ممیز2) هزار دستگاه بوده است.

صنعت خودرو در ایران از معدود صنایعی است که توانسته طی 6-7 سال گذشته با مدیریت خاص دولت دوام بیاورد، اگر این دوام به دلیل انحصار باشد یا کمک های دولتی به هر حال این صنعت نقش تعیین کننده و حیاتی در کشور دارد. چه واردات خودرو که به واسطه عوارض و حقوق گمرکی برای دولت درآمد زایی بالایی ایجاد کرده، چه خدمات پس از فروش که تعداد زیادی شغل در سطح کشور ایجاد کرده و چه کارخانه های مونتاژ خودروی داخلی که اشتغال بالایی را به خود در سطح کشور اختصاص دادند، از این رو در این مقاله به وضعیت حال حاضر صنعت خودروی کشور و سهم شرکت های هیوندا و پژو از بازار خودروی ایران پرداختیم.

تعطیلی کارخانه وسول در پی تحریم

البته تحریم ایران توسط پژو یکسره به ضرر ایران نبود، هفته قبل خبرگزاری فرانسه از پاریس گزارش داد که فعالیتها در یکی از کارخانه‌های خودروسازی پژو در شمال شرقی فرانسه به دلیل توقف صادرات قطعات این شرکت به ایران به حالت تعلیق درآمده است. مقامات رسمی اتحادیه کارگری این کارخانه اعلام کردند که فعالیتها در کارخانه وسول به دلیل تعلیق صادرات قطعه به ایران دستکم تا ماه سپتامبر سال جاری متوقف خواهد ماند.

فرانک دان، یک مقام رسمی در اتحادیه نیز در این باره گفت: پژو برنامه‌ریزی کرده تا تولید آزمایشی و صادرات در این کارخانه تا ماه سپتامبر سال جاری از سر گرفته شود.

مدیریت شرکت پژو سیتروئن هفته گذشته 220 نفر از کارگران کارخانه وسول را از کار اخراج کرد. بزرگترین خودروساز فرانسه در حال حاضر با بحران کاهش فروش و افزایش هزینه ها مواجه بوده و در تلاش است با تعدیل نیرو به میزان زیادی از هزینه هایش بکاهد.

پژو سیتروئن همچنین اخیرا در اقدامی غیرحرفه ای و تحت فشارهای آمریکا از توقف صادرات قطعاتش به ایران خبر داد. به گفته یک مقام آگاه تصمیم پژو برای قطع صادرات به ایران باعث خواهد شد که دستکم 600 نفر دیگر در این شرکت شغل خود را از دست بدهند.این در حالی است که رنو، دومین خودروساز فرانسه با رد درخواستهای مطرح شده برای قطع روابطش با ایران تاکید کرده که به تولیدش در کشورمان ادامه خواهد داد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره یک: واردات هیوندا از مبدا کره جنوبی در یازده ماهه 1389

بر اساس آخرين آمار(يازده ماه 1390) از فروردين تا اسفند سال قبل 16 هزار و 287 دستگاه خودروي سواري هيوندا از مبادي كره جنوبي و امارات متحده عربي به ارزش 302 ميليون و 364 هزار و 241 دلار به كشور وارد شده است. كه از اين بين سهم كره جنوبي از مجموع واردات خودروهاي سواري هيوندا به لحاظ تعداد 83 درصد و از نظر ارزش 84 درصد بوده است. ميانگين قيمت هر دستگاه خودروي هيونداي وارداتي از مبدا كره جنوبي 18 هزار و 596 دلار و ميانگين ارزش هر دستگاه خودروي سواري هيوندا از مبدا امارات 18 هزار و 405 دلار بوده است.

هیوندا؛ نیمی از بازار واردات خودروی ایران

ارزش بازار واردات خودرو در ایران تنها در یازده ماهه نخست سال قبل  برابر با 740 میلیون دلار بوده که این رقم حاصل واردات 35 هزار و 405 دستگاه خودرو بوده است. به بیانی 35/1(1ممیز35) درصد از کل واردات کشور به واردات خودرو اختصاص داشته است، البته واردات خودرو در یازده ماهه سال 90 نسبت به مدت مشابه سال 89 نزدیک به 10 درصد کاهش داشته، اما واردات هیوندا تنها از کره شمالی نزدیک به یک درصد رشد نیز داشته است.

سهم خودروهای هیوندا از کل واردات کشور در مدت ذکر شده از نظر تعداد بیش از 46 و از نظر ارزش نزدیک به 41 درصد است که به نظر قابل توجه می رسد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره سه: واردات هیوندا از مبدا امارات متحده در یازده ماهه 1390

سود دولت از واردات خودرو

دولت در واردات خودرو نزديك به 110 درصد از وارد كنندگان بابت تعرفه، ماليات و عوارض دريافت ميكند؛ بر اين اساس سودي كه دولت از واردات هيوندا به كشور تنها در يازده ماه نخست سال قبل برده نزديك به 332 ميليون و 600 هزار ميليارد دلار (نزديك به نيم تريليارد تومان)  است.

واردات مستقيم هيوندا از كره جنوبي طي سال هاي قبل موجب بهبود خدمات پس از فروش اين برند در كشور شده و همچنان خدمات پس از فروش آن موجب شده تا مشاغل جديدي در داخل كشور تعريف شود. آنچه از ساير كشورها(تقريبا امارات) به كشور تحت عنوان هيوندا وارد ميشود، در واقع در رديف واردات خاكستري قرار دارد كه با تعهد خدمات پس از فروش از سوي وارد كننده همراه نيست. واردات خاكستري در مقايسه با واردات مستقيم از كره جنوبي حجم قابل توجهي را در بر نگرفته است!

در يازده ماه سال قبل 13 هزار و 480 دستگاه خودروي هيوندا به ارزش 239 ميليون و 232 هزار دلار از كره به كشور وارد شده است اين رقم در يازده ماهه نخست امسال به 13 هزار و 590 دستگاه به ارزش 252 ميليون و 725 هزار دلار رسيد كه حاكي از رشد 81/0(0مميز81) درصدي در تعداد و 6/5(5مميز6) درصدي در ارزش واردات خودروي هيوندا از كره جنوبي است.

سهم هيوندا از مجموع واردات خودروي سواري در يازده ماهه سال قبل به لحاظ تعداد 88/33(33مميز88) از نظر تعداد و 11/29(29مميز11) از نظر ارزش بوده است. اين سهم در يازده ماهه سال 90 به ترتيب در تعداد به 38/38 درصد و 15/34(34مميز15)درصد در ارزش رسيده است.

اگر واردات خاكستري هيوندا كه از امارات به كشور طي يازده ماهه سال 90 انجام شده است را در كنار واردات مستقيم از كره جنوبي لحاظ كنيم تعداد خودروها به 16 هزار و 287 دستگاه و ارزش آن به 302 ميليون و 364 هزار دلار خواهد رسيد. در اين صورت سهم خودروي هيوندا(واردات خاكستري و مستقيم) از بازر خودوهاي وارداتي كشور در ارزش به 86/40(40مميز86) و از نظر تعداد به 46 درصد خواهد رسيد!

در جداول روند روادات خودروي هيوندا در يازده ماهه امسال و سال قبل را ملاحظه ميكنيد. بر اين اساس از نظر تعداد سال قبل بيشترين ميزان واردات به ترتيب در : مرداد، آذر، شهريور، مهر، آبان، بهمن، خرداد، فروردين، دي، ارديبهشت و تير بوده است. تفاوت جداول و نمودارهاي ارزش و تعداد به دليل نوع و برند خودروهاي وارداتي است.

تعداد نمایندگی های رسمی هیوندا در 21 استان کشور که در پی آزادسازی واردات خودرو به کشور فعال شدند لااقل 60 مرکز است، این تنها تعداد نمایندگی های رسمی مربوط به یک شرکت است، اگر نیمی از این تعداد را نیز برای مراکز غیر رسمی در نظر بگیریم یعنی نزدیک به 90 مرکز در کشور خدمات پس فروش برای خودروهای هیوندا ارایه میدهند، حال اگر هر کدام از این دفاتر لااقل برای 50 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم شغل ایجاد کرده باشند، یعنی تغییر در رابطه تجاری با هیوندا روی اشتغال 9 هزار نفر در سطح کشور تاثیر خواهد گذاشت.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

صنعت خودروی ایران از 2003 تاکنون

صنعت خودروی کشور از معدود صنایعی است که توانسته طی 6-7 سال گذشته همچنان جایگاه خود را در کشور و جهان (به لحاظ کمی) حفظ کند.

شاید در سایر صنایع ایران در جهان حرفی برای گفتن نداشته باشد، اما به دلیل انحصار، حمایت های دولتی و… هرچه باشد لااقل به لحاظ کمی ایران در سال های گذشته جزو تولید کنندگان اصلی خودرو در جهان به شمار میرود و هر ساله تعداد تولیدات صنعت خودروسازی ایران در حد مشخصی افزایش میابد، اما جالب است بدانید رشد صنعت خودروسازی کشور در سال 2011 کاهش قابل توجهی داشته است.

در سال 2003(1382) مجموع تولید خودرو در ایران 582 هزار دستگاه بود که ایران را در رتبه 17 جهان قرار داده بود، در سال 2004 با 56/35(35ممیز56) درصد رشد تولید مجموع خودروهای کشور به 789 هزار دستگاه می رسد، رتبه ایران در بین کشورهای جهان در این سال به 18 سقوط میکند.

در سال 2005 مجموع تولید کشور 817 هزار دستگاه است که حاکی از رشد 5/3(3ممیز5) درصدی تولید بوده و رتبه نیز تغییری نکرده است. در سال 2006 شاهد رشد 65/10(10ممیز65) درصدی هستیم که تولید 904 هزار دستگاهی را نشان میدهد، اما رتبه همچنان ثابت و 18 است.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

جدول شماره چهار: وضعیت تولید خودروی ایران و رتبه جهانی

در سال 2007 با رشد 29/10(10ممیز29) درصدی همزمان با رسیدن تولید کشور به 997 هزار دستگاه رتبه ایران در جهان به 17 میرسد. رشد سالانه تولید خودرو در کشور در سال 2008(برابر سال 87) 46/5(5ممیز46) درصد است که تعداد خودروهای تولید شده در ایران را به 1 میلیون و 51 هزار دستگاه رسانده و رتبه کشور را نیز در بین تولید کنندگان خودروی جهان به 16 می رساند.

در سال 2009 با رشد 72/32(32ممیز72) درصدی تعداد خودروهای تولیدی در ایران به یک میلیون و 395 هزار دستگاه رسیده و رتبه کشور را به 12 در جهان می رساند.

در سال 2010 (برابر با 89) رتبه ایران در بین کشورهای جهان به 13 کشور می رسد، رشد سالانه تعداد تولیدات به 62/14(14ممیز62) درصد رسیده و رقم یک میلیون و 599 هزار دستگاه برای صنعت خودروسازی کشور ثبت میشود. در سال 2011، یعنی سال گذشته مجموع تولید کشور برابر یک میلیون و 648 هزار دستگاه بوده که نشان دهنده رشد سالانه 3 درصدی  است.

حمله به خودروسازان داخلی

سلاطین خودرو سازی در ایران را به ترتیب شرکت های: ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو تشکیل می دهند، این شرکت ها به ترتیب: 46، 30 و 23 درصد از مجموع تولید خودروهای سواری در کشور در سال قبل را به خود اختصاص دادند. همچنانکه ملاحظه می شود ایران خودرو سهم بسزایی در تولید کل خودروی کشور دارد، از مجموع خودروهای تولید شده در ایران خودرو،

انواع پژو ۴۰۵ با ۱۳ هزار و ۹۰۵ دستگاه ۲۹ درصد مجموع تولید ایران خودرو در بهمن ماه ۹۰ (آخرین آمار) را به خود اختصاص داده است. پس از ۴۰۵، سمند با ۱۰ هزار و ۸۲۰ دستگاه ۲۳ درصد از کل تولید، انواع ۲۰۶ با ۱۰ هزار و ۵۰۷ دستگاه ۲۲ درصد کل تولید، انواع پژو پارس با ۸ هزار و ۲۴۷ دستگاه ۱۷ درصد کل تولید، انواع تندر۹۰ با ۳ هزار و ۱۶۶ دستگاه ۷ درصد کل تولید و پژو ۲۰۷ آی و سوزوکی ویتارا به ترتیب با ۷۱۰ و ۲۳۷ دستگاه نزدیک به یک درصد از کل تولید کارخانجات ایران خودرو در بهمن ماه سال گذشته را به خود اختصاص دادند.

یعنی اگر تنها سهم خودروهایی که نام پژو را یدک میکشند با هم جمع کنیم، نزدیک به ۷۰ درصد از تولیدات ایران خودرو مستقیما برند پژو را یدک میکشند. حال اگر ۲۳ درصد سمند را هم اضافه کنیم، یعنی ۹۳ درصد تولیدات پژو هستند!

همچنین آمارها نشان می دهند در یازده ماهه سال گذشته تولید ۲۰۶ نزدیک به ۸/۵(۵ممیز۸) درصد رشد، تولید ۴۰۵ نزدیک به ۱۴ درصد در کارخانه مرکزی و ۲/۲ درصد در کارخانه خراسان ایران خودرو کاهش، تولید پژو پارس نزدیک به ۷۶ درصد در کارخانه مرکزی کاهش و نزدیک به ۵ درصد در کارخانه خراسان رشد داشته است. تولید روآ نزدیک به ۴۴ درصد کاهش داشته، سمند ۵/۵ درصد و پژو ۲۰۷ آی ۴/۴ درصد رشد داشته اند. همچنین تولید سوزوکی ویتارا نیز با کاهش نزدیک به ۴ درصدی در کارخانه خراسان روبرو بوده است.

آمارها حاکی از آننند که مجموع تولیدات ایران خودرو در یازده ماهه سال قبل نسبت به مدت مشابه سلق 89 نزدیک به یک درصد(8 دهم درصد) کاهش داشته است. تنها نزدیک به 7 درصد تولید ایران خودرو را تندر 90 تشکیل داده، به بیانی نزدیک به 93 درصدی از مجموع تولیدات ایران خودرو وابسه به پژو بود که تاکنون  به طور مستقیم قطعات خارجی آن از فرانسه به کشور وارد میشدند.

البته باید متذکر شد که تحریم فعلی  به صورت منطقی نمیتواند به معنی قطع کامل ورود محصولات و قطعات پژو به کشور باشد، چه آنکه پیش از تحریم نیز بسیاری از قطعات پژو به سفارش ایران در چین تولید میشدند، اما با این حال آمارها نشان میدهند 48 درصد از مجموع واردات قطعات منفصله ساخت خودرو از کشور فرانسه به ایران وارد شده است، به احتمال زیاد بخش قابل توجهی از این 48 درصد میتواند مربوط به قطعات رنو(لوگان یا مگان) باشد، اما هر چه هست پژوی فرانسه در صنعت خودروسازی کشورمان سهمی داشته، سهمی که حالا باید با دور زدن تحریم ها بدست خودروسازان ایرانی برسد.

حمله به بازار خودروهای وارداتی

همچنانکه در ابتدای مطلب نیز اشاره شد، نزدیک به 41 درصد بازار واردات خودروی ایران را انواع سواری های هیوندا به خود اختصاص دادند، دیگر برند پر طرفدار در ایران کیا است که آن هم خودرویی کره ای محسوب می شود، قطع همکاری مستقیم با شرکت های تولید کننده خودرو اگرچه به معنای پایان یافتن واردات محصولات این شرکت ها به کشور نیست، اما به معنی افزایش واردات خاکستری است، واردات خاکستری اصولا نمیتوانند اشتغال زایی بالایی داشته باشند، از دیگر سو، ارز قابل توجهی را نصیب کشورهای ثالث(در اینجا عمدتا امارات متحده عربی) خواهد کرد.

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

برای دیدن نمودار در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

بازار خودرو در ایران در یک نگاه اجمالی شامل دو بخش عمده خودروهای داخلی و خارجی است، در بخش خودروهای داخلی ما با تولید یک میلیون و 648 هزار خودرو در سال قبل و در بخش خودروهای خارجی شاهد واردات نزدیک به 35 هزار و 500 دستگاه خودرو بودیم که به نظر بازار بسیار گسترده ای را در ایران به خود اختصاص داده که یقینا درصد بالایی از اشتغال را در اختیار دارد، هرگونه تغییرات در این بازار می تواند به طور غیر مستقیم روی بخش بزرگی از اقتصاد کشور اثر گذار باشد. به جاست که خودروسازان کشور روند داخلی سازی محصولات را با شیب تندتری ادامه دهند، از دیگر سو، خروج ارز دولتی در سال های گذشته به بهانه واردات خودرو، حجم بزرگی از منابع کشور را با سوبسید دولتی از ایران خارج کرده که لزوم توجه به این امر ضروری به نظر می رسد، حال اینکه باید دید قطع همکاری هیوندا، به عنوان بزرگترین کشور در بازار خودروهای خارجی ایران چه تاثیری روی این بازار خواهد گذاشت.

منابع:

اطلاعات مربوط به واردات خودرو از گمرک جمهوری اسلامی ایران

اطلاعات مربوط به تولید هیوندا و تولید کل جهان از سازمان بین‌المللی تولیدکنندگان وسایل نقلیه موتوری OICA ( (International Organization of Motor Vehicle Manufacturers)

———————————-

این مطلب در روزنامه آرمان مورخ 23 فروردین 1391 در صفحه 9 منتشر شد

46 درصد از کل خودروهای سواری تولیدی در آخرین آمارها تولید ایران خودرو بوده حدود 93 درصد خودروهای سواری تولیدی ایران خودرو نیز وابسته به پژو هستند.

با اعلام توقف ارسال قطعات به سوی ایران ازسوی شرکت پژوی فرانسه، متعارف ترین خودرو سواری در ایران با چالش جدی مواجه شده است، چرا که علاوه بر محصولاتی نظیر پژو 405، 206 و پارس، سمند نیز در واقع نوع بومی سازی شده 405 محسوب می شود و با تحریم قطعات دچار چالش خواهد شد و البته خود این شرکت نیز بازار مهمی را از دست خواهد داد.

واقعیت این است که پژو دست کم یک سوم از مجموع تولید خودروهای سواری کشور را به خود اختصاص داده و ایران خودرو نیز نیمی از کل بازار خودروی کشور را در اختیار دارد. اگرچه برخی بر داخلی بودن تولیدات خانواده پژو تاکید دارند، اما بر اساس آمارهای وزارت صنایع هم که پیش برویم، لااقل 24 درصد محصولات خانواده پژو در ایران خارجی هستند.

در واقع با احتساب افزایش تولید ایران خودرو در اسفند و استفاده خودروی سمند از تجهیزات پژو، عملا حدود 40 درصد بازار خودروی ایران تحت تاثیر تحریم پژو قرار خواهد گرفت.

علاوه بر این، بر اساس آمار گمرک نیز در 11 ماه سال 90 نزدیک به 48 درصد از مجموع قطعات منفصله برای مونتاژ خودرو در داخل کشور از فرانسه وارد شده است.

بدیهی است صادرکنندگان فرانسوی قطعات خودرو به ایران قطعا کمپانی های رنو و پژو هستند.  اما بر اساس آخرین آمارها، لگوان رنو با نام ایرانی تندر90 تنها 7 درصد از مجموع تولیدات ایران خودرو را به خود اختصاص داده است. حالا شرکت پژو سیتروئن که بخشی از سهام آن توسط جی ام امریکایی خریداری شده خبر از تحریم فروش کالا به ایران داده است.

برخی معتقدند بسیاری از قطعات خودروهای فرانسوی(به طور مشخص پژو) هم اکنون توسط چین به سفارش ایران تولید و در داخل به مصرف می رسد، به خصوص در مورد قطعات یدکی چنین اعتقادی وجود دارد.

اما آمار گمرک حکایت از واقعیتی دیگر دارد. بر این اساس طی یازده ماهه سال قبل، از مجموع اقلامی که تحت تعرفه “قطعات منفصله خودرو جهت ساخت خودروی سواری” در درصد های مختلف به کشور وارد شدند نزدیک به 48 درصد مستقیما از فرانسه به ایران وارد شده است و پس از فرانسه این اقلام از ژاپن، رومانی، چین، کره جنوبی، ترکیه، اسپانیا و… به ایران وارد شدند.

ماجرای سیاسی ایران و پژو از اواسط مهرماه سال قبل شروع شد. در هیاهوی موضع گیری های کشورهای غربی علیه ایران، محمدرضا رحیمی با اشاره به قدرت ایران در تنبیه اقتصادی دولت‌های تابع آمریکا در بحث تحریم ایران، گفت: به عنوان مثال اقتصاد فرانسه با یک اخم ایران فرومی‌پاشد و به وضع 100 سال پیش برمی‌گردد!

رحیمی در توضیح این اظهارنظر خود در حضور میهمانان اروپایی مراسم اختتامیه دهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت تهران  گفت: مثلا اگر وزیر صنایع ما تصمیم بگیرد واردات قطعات خودرو پژو از فرانسه را لغو کند 2.5 میلیارد واردات ما پایین می‌آید بنابراین در فرانسه چه اتفاقی می افتد؟ به باور بنده صنعت خودرو فرانسه فرو می ریزد. 4 روز پس از این اظهار نظر رحیمی سخنگوی شرکت خودروسازی پژوی فرانسه گفت: ایران یک درصد از کل گردش مالی ما را در برمی‌گیرد!

اظهار نظر رحیمی و واکنش طرف اروپایی تا مدت ها نقل محافل طنز رسانه های فارسی بود، اما اتفاق جدیدی رخ نداد تا تعطیلات نوروز که شرکت فرانسوی پژو سیتروئن اعلام کرد ارسال قطعات به ایران را رسما تحریم خواهد کرد.

با توجه به اینکه برخی قطعات مهم و کاربردی خودروهای تولید ایران خودرو، یکی از دو شرکت بزرگ خودرو سازی کشور از خارج از کشور تامین می شود، به نظر می رسد این تصمیم در تولید این شرکت هم تاثیرات منفی خواهد گذاشت؛ تاثیراتی که اگر قطع تولید نباشد، لااقل در چرخه تولید این شرکت بزرگ تاثیر بسزایی خواهد گذاشت.

کاهش تولید ایران خودرو بر اساس آمارهای رسمی

سال گذشته (بر اساس آخرین آمار، یعنی تجمیعی تا بهمن 1390) مجموعا یک میلیون و 286 هزار و 646 دستگاه خودروی سواری توسط مجموع خودروسازان کشور تولید شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل (یک میلیون و 247 هزار و 240 دستگاه) حاکی از رشد 2/3(3 ممیز 2) درصدی مجموع تولید خودروی سواری در کشور است.

برای دیدن در ابعاد بزرگتر روی جدول کلیک کنید

از مجموع این تولیدات به ترتیب ایران خودرو با تولید 588 هزار و 412 دستگاه 46 درصد، سایپا با تولید 394 هزار و 274 دستگاه 30 درصد و پارس خودرو نیز با تولید  295 هزار و 272 دستگاه 23 درصد در کل تولید نقش داشتند. 7 خودروساز دیگر سرجمع با تولید 8 هزار و 588 دستگاه جمعا یک درصد از تولید را بر عهده داشتند.

البته براساس اعلام مسئولان ایران خودرو این شرکت با تولید حدود سه هزار خودرو در روز در اسفند ماه کاهش تولید خود در سال گدشته را جبران کرده است.

واضح است که اصولا ایران خودرو با 46 درصد سهم از کل تولید خودروی سواری کشور سهم بسزایی در بازر خودروهای سواری ایران دارد؛ همچنین این شرکت به طور مستقیم نزدیک به 52 هزار و 800 نفر خدمه دارد که به نظر سهم بالایی در اشتغال کشور را ازآن خود کرده است.

به هر حال قطعات مورد نیاز تولید خانواده پژو به کشور خواهد رسید، اما باید دید این دور زدن تحریم چقدر هزینه اضافی به ایران خودرو تحمیل خواهد کرد و آیا این هزینه اضافی توسط مصرف کنندگان پرداخت خواهد شد، یا دولت خود این هزینه اضافی را به گردن خواهد گرفت؟

پژو چقدر در ایران خودرو سهم دارد؟

بر اساس آمارهای رسمی انواع پژو 405 با 13 هزار و 905 دستگاه 29 درصد مجموع تولید ایران خودرو در بهمن ماه 90 (آخرین آمار) را به خود اختصاص داده است. پس از 405، سمند با 10 هزار و 820 دستگاه 23 درصد از کل تولید، انواع 206 با 10 هزار و 507 دستگاه 22 درصد کل تولید، انواع پژو پارس با 8 هزار و 247 دستگاه 17 درصد کل تولید، انواع تندر90 با 3 هزار و 166 دستگاه 7 درصد کل تولید و پژو 207 آی و سوزوکی ویتارا به ترتیب با 710 و 237 دستگاه نزدیک به یک درصد از کل تولید کارخانجات ایران خودرو در بهمن ماه سال گذشته را به خود اختصاص دادند.

یعنی اگر تنها سهم خودروهایی که نام پژو را یدک میکشند با هم جمع کنیم، نزدیک به 70 درصد از تولیدات ایران خودرو مستقیما برند پژو را یدک میکشند. حال اگر 23 درصد سمند را هم اضافه کنیم، یعنی 93 درصد تولیدات پژو هستند!

همچنین آمارها نشان می دهند در یازده ماهه سال گذشته تولید 206 نزدیک به 8/5(5ممیز8) درصد رشد، تولید 405 نزدیک به 14 درصد در کارخانه مرکزی و 2/2 درصد در کارخانه خراسان ایران خودرو کاهش، تولید پژو پارس نزدیک به 76 درصد در کارخانه مرکزی کاهش و نزدیک به 5 درصد در کارخانه خراسان رشد داشته است. تولید روآ نزدیک به 44 درصد کاهش داشته، سمند 5/5 درصد و پژو 207 آی 4/4 درصد رشد داشته اند. همچنین تولید سوزوکی ویتارا نیز با کاهش نزدیک به 4 درصدی در کارخانه خراسان روبرو بوده است.

برای دیدن در ابعاد بزرگتر روی جدول کلیک کنید

بر این اساس می توان گفت ایران خودرو بر اساس آخرین آمارهای تولید خودروهای: 405، 206، سمند و 207 آی را افزایش داده و در مقابل شاهد کاهش تولیداتی نظیر پژو روآ و پژو پارس هستیم.

این یعنی افزایش تقاضا برای محصولاتی که کمترین داخلی سازی را داشتند!

پژوهای دورگه!

بر اساس آخرین اطلاعاتی که وزارت صنایع و معادن اعلام کرده است، در خانواده پژو، نزدیک به 62 درصد 206 ، 90 درصد پژو پارس، 93 درصد پژو 405 ساخت داخل هستند. از آنجا که پژو 207 آی نیز شباهت بسیاری به 206 دارد، به نظر می رسد همان درصد 206 درباره این خودرو نیز صادق باشد.

به عبارتی به طور میانگین 76 درصد خودروهای خانواده پژو ساخت داخل هستند و نزدیک به  24 درصد لوازم و قطعات آنها از خارج از کشور وارد میشود. اما آیا تمام این قطعات از فرانسه به کشور وارد می شوند؟

درصد داخلی سازی خودروهای موجود در بازار داخل/ برای دیدن در ابعاد بزرگتر روی تصویر کلیک کنید

ایران بازار کدام کشورهاست؟

برخی معتقدند بسیاری از قطعات خودروهای فرانسوی(به طور مشخص پژو) هم اکنون توسط چین به سفارش ایران تولید و در داخل به مصرف می رسد، به خصوص در مورد قطعات یدکی چنین اعتقادی وجود دارد.

اما آمار گمرک حکایت از واقعیتی دیگر دارد. بر این اساس طی یازده ماهه سال قبل، از مجموع اقلامی که تحت تعرفه “قطعات منفصله خودرو جهت ساخت خودروی سواری” در درصد های مختلف به کشور وارد شدند نزدیک به 48 درصد مستقیما از فرانسه به ایران وارد شده است و پس از فرانسه این اقلام از ژاپن، رومانی، چین، کره جنوبی، ترکیه، اسپانیا و… به ایران وارد شدند.

به طور دقیق از  فرانسه 5/895(895 ممیز5) میلیون دلار برابر با 48 درصد، از ژاپن 2/342(342ممیز2) میلیون دلار برابر با 18 درصد، از رومانی 6/327 (327 ممیز6) میلیون دلار برابر 18 درصد، از چین 9/141(141ممیز9) میلیون دلار برابر 8 درصد، از کره جنوبی 7/63(63ممیز7) میلیون دلار برابر 3  درصد، از ترکیه 5/47 (47ممیز5) میلیون دلار برابر 3 درصد، از اسپانیا 7/10 (10ممیز7) میلیون دلار برابر با یک درصد و از کشورهای هند، ایتالیا، امارات، برزیل، سوئد و بریتانیا مجموعا 16 میلیون دلار یعنی نزدیک به یک درصد قطعات منفصله جهت مونتاژ خودروی سواری در داخل به کشور وارد شده است.

نکته آن که به نظر می رسد صادرکننده اصلی قطعات از اروپا  کمپانی های پژو سیتروئن و رنو بودند. کشورهایی نظیر رومانی، همچنین احتمالا آنچه از ترکیه به کشور وارد شده نیز محصولات کمپانی پژو بوده است.

هزینه دور زدن تحریم ها به عهده کیست؟

به طور قطع فرانسه سهم عمده ای در بین صادرکنندگان قطعات منفصله جهت مونتاژ در داخل داشته است، البته دقیقا مشخص نیست چقدر از این واردات به محصولات کمپانی رنو(جهت مونتاژ تندر 90) و چقدر متعلق به کمپانی پژو سیتروئن بوده است.

قطعا ایران از خود فرانسه مقادیر زیادی قطعات جهت ساخت خودروهای خانواده پژو وارد کرده است. اما به نظر نمی رسد قطع مستقیم این صادرات از فرانسه سبب تعطیلی خطوط تولید خانواده پژو در ایران شود؛ چه آنکه ایران سهم عمده ای از محصولات پژو را به خود اختصاص داده است و اظهار نظر مسئولان پژو پس از سخنرانی رحیمی در ایران کمی سیاسی به نظر می رسد، چراکه محصولات پژو در کمتر کشور اروپایی و جهان به جز ایران خریدار دارند.

همچنان که در خبرها نیز آمده است این کمپانی به توصیه کمپانی امریکایی جی ام اقدام به تحریم یک طرفه صادرات قطعات به ایران کرده، اما این واردات میتواند(نظیربسیاری دیگر از اقلام)  از کشورهای ثالثی به کشور انجام شود. بر این اساس به هر حال قطعات مورد نیاز تولید خانواده پژو به کشور خواهد رسید، اما باید دید این دور زدن تحریم چقدر هزینه اضافی به ایران خودرو تحمیل خواهد کرد و آیا این هزینه اضافی توسط مصرف کنندگان پرداخت خواهد شد، یا دولت خود این هزینه اضافی را به گردن خواهد گرفت؟

پیش از تعطیلات نوروز نیز با توجه به تغییرات شدید نرخ ارز در کشور، محصولات ایران خودرو شاهد افزایش قیمت چشمگیری بودند، حال با این پیشامد جدید باید دید آیا افزایش قیمت جدیدی در راه خواهد بود؟

مبادی اصلی واردات قطعات منفصله جهت ساخت خودروی در داخل / برای دیدن در ابعاد واقعی روی تصویر کلیک کنید

بر فرض دقیق بودن آخرین آمار از داخلی سازی محصولات پژو باز هم نزدیک به 24 درصد از این خودروها از خارج کشور وارد میشوند به هر حال هرگونه تغییر قیمت در این 24 درصد میتواند روی قیمت محصول نهایی تاثیر گذار باشد.

با توجه به تغییر قیمت ها در اسفند سال گذشته و واکنش های شدید به افزایش قیمت ها از سوی خودروسازان، مدیران ایران خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز داخلی احتمالا بهار سختی را تجربه خواهند کرد، چراکه از یک طرف باید قطعات خود را نه به طور مستقیم، بلکه از طریق کشورهای ثالث تامین کنند و طبیعتا هزینه ای بابت این دور زدن ها تقبل کنند و از دیگر سو در قیمت گذاری محصولات خود دچار مشکل هستند.

—————————–

این مطلب در سایت بازتاب منتشر شد

همه پراید ها در سبد عراق

سهم 63 درصدی کره در بازارخودروی ایران

به صادرات و بازارهای جهانی(!) نگاهی داشته باشیم. با برسی آمارها می توان گفت که اگر سایپا را از صادرات و پراید را از سایپا کسر کنیم، تقریبا چیزی از صادرات خودرو باقی نخواهد ماند. عراق هم اگر دیگر خودروی ایرانی نخرد، میتوان گفت فاتحه صادرات خودروی ایرانی خوانده شده است. سهم سایپا 89 درصد، سهم ایران خودرو 10 درصد و ال 90 ـ که تولید مشترک این دو خودروساز به شمار می رود ـ هم به تنهایی یک درصد در صادرات خودروی ایران سهم دارند.

«جهانی شدن»، «حضور در بازارهای بین المللی» و… اینها عبارت های غریبی در ادبیات اقتصادی سال های اخیر نیستند. صنعت خودروی ایران اکنون با تولید سالانه نزدیک به 6/1 میلیون موتور در سال 2010 در رتبه سیزدهم جهان قرار گرفته است. (آمار از اویکا)اما صنعت «دولتی» خودروی ایران چه خودروهایی را تولید میکند؟ پراید، پژو405، با فناوری دهه های قبل کشورهای اصلی و با حداکثر قیمت. اما این حداکثر قیمت برای مصرف کننده داخلی است.

ما در این زمینه هم درست عکس همه نقاط دنیا حرکت میکنیم؛ اگر در همه کشورهای جهان محصولات در کشور تولید کننده ارزان تر از انواع صادراتی هستند، در ایران ماجرا بر عکس طی میشود. پژو 405 شش میلیونی و پراید 5 میلیونی به عراق صادر میکنیم و در مقابل، خودروهای خارجی را گاه بالاتر از قیمت واقعی وارد می کنیم.

برای مثال به یک نمونه از افتخارات شرکت پارس خودرو(وابسته به سایپا) اشاره کنیم. در تیرماه سال جاری 40 دستگاه خودروی پیکاپ دو کابین به کشور «بنین» صادر شده است، هر دستگاه از این خودرو به ارزش نزدیک به 16 میلیون تومان صادر شده است. این در حالیست که قیمت همین خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است.

بد نیست بدانید «بنین» کشوری است واقع در غرب آفریقا همسایه دیوار به دیوار بورکینافاسو، نیجریه و نیجر. کل جمعیت بنین  ۷ میلیون و ۶۵۰ هزار نفر است.

ظاهرا این بهایی است که باید برای جهانی شدن با دوپینگ دولت بپردازیم؛ شاید در سخنرانی های سیاسی اعداد و ارقام بدرد سیاستمداران بخورد، اما اینجا، عدد و رقم است که میگوید صادرات تا چه میزان موفق بوده است. بحث زیاد تکنیکی هم در کار نیست، در این پرونده سهم کشورهای ، یا بهتر است از “کشور” مقصد صادرات ایران بر اساس آمار رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران مشخص است، برند صادراتی هم همینطور،  گفته می شود که نباید همه تخم مرغ ها را در یک سبد چید، اما “مدیریت جهانی صادرات خودروی ایران” همه “پراید” ها را در سبد”عراق” چیده، حالا اگر این پراید و عراق را از آن بگیریم چه خواهد شد؟

در اینجا ابتدا نگاهی دارد به واردات خودرو از فروردین تا مهرماه امسال، سپس پراکندگی جغرافیایی مبادی واردات، برند های وارداتی و قیمت آنها را به تفکیک ماه بررسی میکند و بعد به سراغ صادرات خودرو با همین شیوه میرود.

اروپا: گران ترین خودروها؛ کمترین واردات

طی هفت ماهه نخست سال جاری مجموعا  بیست هزار و 740 دستگاه خودرو به ارزش 444 میلیون و 130 هزار و 857 دلار برابر با 483 میلیارد و 436 میلیون و 437 هزار تومان به کشور وارد شده است. میانگین قیمت هر خودروی وارداتی در این مدت 21 هزار و 414 دلار برآورد می شود.

شاید اینجا از معدود بخش هایی باشد که امارات متحده عربی در آن اول نیست؛ اولین کشور مبداء واردات خودروی ایران کره جنوبی است که 63 درصد کل واردات خودروی کشورمان را به خود اختصاص داده، امارات با سهم 23 درصدی در رتبه دوم ایستاد و پس از آن عمان با فاصله زیاد و سهم 7 درصدی در رتبه سوم جای گرفته است.

اما بنین؛ یعنی سومین مقصد صادرات خودروی ایران که گران ترین ها را به خود جذب کرده، به این کشور 40 دستگاه پیکاپ دو کابین از قرار هر دستگاه 15000 دلار(برابر 3/16 میلیون تومان) صادر کرده ایم. جالب است که قیمت این خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است!

بیشترین حجم واردات خودروی طی این هفت ماه در شهریور ماه به چشم میخورد، پس از شهریور، مهرماه و بعد مردادماه مقاطعی هستند که بیشترین واردات خودرو در آنها اتفاق افتاده است، کمترین واردات نیز در تیرماه رخ داده است.

متوسط هر دستگاه خودرو/برند(دلار) (برای دیدن در اندازه واقعی روی تصویر کلیک کنید)

گران ترین خودروها از ترکیه، بحرین و ژاپن به کشور وارد شدند و ارزان ترین آنها از چین، چابهار(منطقه آزاد) و تایوان به کشورمان وارد شدند.

هیوندا بیش از 54 درصد بازار خودروی وارداتی ایران را در دست دارد، پس از آن کیا با 20 درصد و بعد تویوتا با 17 درصد در رتبه های بعدی قرار دارند. البته برند لگسوس که زیر مجموعه تویوتا تلقی میشود نیز یک درصد خودروهای وارداتی به کشورمان را به خود اختصاص داده که اگر آن را هم به آمار تویوتا اضافه کنیم، اتفاق چندانی نخواهد افتاد.

بنز، پورشه و ب.ام.و به عنوان برند های اروپایی به ترتیب:5، 2 و 1 درصد در بازار خودروهای وارداتی به کشور سهم دارند. این در حالیست که از نظر ارزش متوسط هر خودرو، همین برند ها یعنی به ترتیب: پورشه، ب.ام.و و بنز گرانترین برندهای وارداتی به شمار می روند و از سوی دیگر به ترتیب: کیا، هیوندا و تویوتا، ارزان ترین برندهای وارداتی هستند. در هیچ برندی مثل هیوندا، نوسانات شدید تعداد طی ماه های مختلف از ابتدای سال تاکنون به چشم نمی خورد.

روند واردات برندهای مختلف طی 7 ماه مورد بررسی- دستگاه (برای دیدن در اندازه واقعی روی تصویر کلیک کنید)

پورش-porsche

مرسدس بنز-mercedes

کیا-kia

هیوندای-Hyundai

ب.ام.و-BMW

عراق و دیگر هیچ!

به صادرات و بازارهای جهانی(!) نگاهی داشته باشیم. با برسی آمارها می توان گفت که اگر سایپا را از صادرات و پراید را از سایپا کسر کنیم، تقریبا چیزی از صادرات خودرو باقی نخواهد ماند. عراق هم اگر دیگر خودروی ایرانی نخرد، میتوان گفت فاتحه صادرات خودروی ایرانی خوانده شده است.

پراکندگی جغرافیای مقصد صادرات خودروی ایران(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

سهم سایپا 89 درصد، سهم ایران خودرو 10 درصد و ال 90 ـ که تولید مشترک این دو خودروساز به شمار می رود ـ هم به تنهایی یک درصد در صادرات خودروی ایران سهم دارند.

انواع پراید 89 درصد، انواع سمند 5 درصد، پژو پارس 4 درصد، ال 90 یک درصد و سایر برندها نیز یک درصد در بازار خودروهای صادراتی ایران سهم دارند.

روند صادرات خودروی ایران طی هفت ماهه سال 1390-دستگاه (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

متوسط صادرات خانواده 206 بالاترین نرخ و پراید (که 89 درصد صادرات کشورمان را تشکیل میدهد) پایین ترین نرخ را به خود اختصاص دادند. ذکر این نکته نیز به جاست که منظور از خانواده 206 همان 15 دستگاه صادراتی به فرانسه با قیمت متوسط 15180 دلار و 2 دستگاه 206 صندوقدار به مقصد افغانستان، از قرار هر دستگاه 11920 دلار است!

متوسط قیمت خودروی صادراتی/کشور-دلار (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

پس از 206، تیبا، ال90 و پژو 405 گران ترین برندهای صادراتی و پراید، رانا و پژو پارس ارزان ترین برندهای صادراتی هستند. متوسط قیمت هر دستگاه خودروی صادراتی ایران تنها 5266 دلار است.

متوسط قیمت خودروی صادراتی/کشور-دلار (برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

4 دستگاه خودرویی که به رمانی به قیمت متوسط هر دستگاه 18705 دلار صادر کردیم گران ترین خودروهای صادراتی ایران بودند، این خودروها 2 دستگاه ال90 از قرار هر دستگاه 8000 دلار و 2 دستگاه هم مگان به ارزش هر دستگاه 29410 دلار بوده است.

برندهای خودروی صادراتی ایران(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

پس از رمانی اتریش قرار دارد. به این کشور هم کلا دو دستگاه سمند ال ایکس به ارزش هر دستگاه 15200 دلار صادر کرده ایم. اما بنین؛ یعنی سومین مقصد صادرات خودروی ایران که گران ترین ها را به خود جذب کرده، به این کشور 40 دستگاه پیکاپ دو کابین از قرار هر دستگاه 15000 دلار(برابر 3/16 میلیون تومان) صادر کرده ایم. جالب است که قیمت این خودرو در داخل ایران نزدیک به 39 میلیون تومان است!

سهم کارخانه های خودروسازی از کل صادرات(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

از سوی دیگر ارزان ترین خودروها به ترتیب به عراق، اذربایجان و کره جنوبی صادر شده است. گفتنیست بیشترین صادرات خودرو ایران در خرداد ماه و کمترین آن در تیرماه رخ داده است.

————————————————————————————————————————

جداول (برای دیدن جداول در ابعاد واقعی روی آنها کلیک کنید)

صادرات خودروی ایران طی هفت ماهه نخست سال جاری

صادرات خودرو به تفکیک برند/کشور(دستگاه-دلار)

مجموع صادرات خودرو به کشورها/دستگاه دلار

واردات خودرو در هفت ماهه نخست سال 1390 بر اساس برند

برند خودروهای وارداتی/تعداد/ارزش/مبدا

واردات خودرو از کشورهای مبدا/دستگاه/ارزش

مرجع تمامی آمارها:  گمرک جمهوری اسلامی ایران

———-

این مطلب در همشهری اقتصادی شماره دیماه 1390 در بخش بازرگانی و تجارت خارجی منتشر شد