ایران بزرگترین وارد کننده گوشت از برزیل شد

ممکن است در کامپیوتر های مختلف عدد پیش و پس از ممیز جابجا شوند برای مثال 7/61 به معنای 61 ممیز7 است.

در یک نگاه کلی طی دهه 80 شمسی، ارزش مجموع مبادلات کشورمان و برزیل بالغ برهفت میلیارد و 486 میلیون دلار بوده است. از این میزان بیش از 7 میلیارد و 279 میلیون دلار به واردات از برزیل و 207 میلیون دلار به صادرات به برزیل اختصاص داشته؛ طبعا تراز تجاری منفیست، منفی 7 میلیارد و 72 میلیارد دلار.

یکی از اقلام شاخص و عمده ای که همیشه ما از برزیل وارد کردیم و تقریبا در تمام سال ها به جز سال 1381، گوشت بوده و هست. به طوری که طی یک دهه مجموعا 472055 تن گوشت از این کشور به ارزش 1574948480 یک میلیارد و 574 میلیون دلار به کشورمان وارد شده است؛ این میزان واردات یعنی طی این مدت به ازای هر ایرانی حدود 6 و نیم کیلو گوشت برزیلی به کشور وارد شده است! گفتنی آنکه میانگین قیمت هر کیلو گوشت وارداتی از برزیل نیز در این دهه برابر 3/3 دلار بوده است.

روز گذشته نیز سازمان صادر کنندگان گوشت برزیل اعلام کرد ایران با خرید 7/61(61 ممیز7) میلیون دلار گوشت از این کشور در ماه اوت به بزرگترین وارد کننده گوشت قرمز از این کشور تبدیل شده است.

به گزارش داو جونز  برزیل به دنبال پیدا کردن بازارهای جدیدی برای گوشت صادراتی خود است چرا که بحران مالی و اقتصادی اخیر موجب کاهش شدید تقاضای گوشت برزیل در بازارهای اروپایی شده است.

برزیل یکی از بزرگترین صادر کنندگان گوشت جهان به شمار می رود ولی تنش در روابط این کشور با آمریکا در عرصه سیاستهای خارجی تاثیر منفی زیادی بر صنعت گوشت این کشور داشته است . مذاکرات سال گذشته رییس جمهور قبلی برزیل با ایران در خصوص برنامه های هسته ای خشم و نگرانی آمریکا را در پی داشته است .

برزیل نیز مانند سایر قدرتهای اقتصادی نو ظهور جهان قصد دارد جایگاه بالاتری در عرصه اقتصاد و تجارت جهان داشته باشد . بر اساس این گزارش میزان صادرات گوشت برزیل به ایران طی ده سال گذشته 300 برابر شده است. برزیل همچنین مقادیر زیادی شکر و سویا به ایران صادر می کند .  روسیه در سال 2010 میلادی بزرگترین وارد کننده گوشت قرمز از برزیل بوده است. این کشور در اوت امسال 52.2 میلیون دلار گوشت از برزیل وارد کرده است.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

سال شمار مبادلات

برزیل در فهرست کشورها بر پایه تولید ناخالص داخلی تا حدودا دو سال قبل در رتبه دهم قرار گرفته بود که در سال 2010 رتبه آن کشور با ثبت   رقم 2 هزار و 88 میلیارد دلار به جایگاه هفتمین کشور جهان رسید. در همین لیست ایران  نفت خیز با GDP  331 میلیارد دلاری در رتبه 28 قرار گرفته، به بیانی فاصله ما و برزیل 21 کشور قدرتمند تر از خودمان است! ( بانک جهانی)

برزیل، کشوری که به سرعت در حال طی پله های توسعه یافتگی است در بین کشورهای آمریکای جنوبی از قدرتمند ترین اقتصاد برخوردار است. در پایان سال قبل(1389) سهم برزیل از واردات ایران از کل قاره افریقا به لحاظ وزن برابر بیش از 45 درصد و به لحاظ ارزش بیش از 57 درصد برآورد شده است. (آمار مقدماتی تجارت خارجی / گمرک جمهوری اسلامی ایران/ ص 19 )

برزیل با در اختیار داشتن بخش‌های گسترده و توسعه‌یافته کشاورزی، معدن، تولید، خدمات و نیز نیروی کار، در حال گسترش حضور خود در بازارهای جهانی است. مهم‌ترین صادرات برزیل را هواپیمای دارای بال ثابت، قهوه، وسایط نقلیه، سویا، سنگ معدن آهن، آب پرتقال، فولاد، منسوجات، کفش، گوشت و تجهیزات برقی تشکیل داده‌است.

جالب است بدانید عمده محصولاتی وارداتی ما از برزیل را محصولات دامی و کشاورزی تشکیل می دهد. بر اساس آمارهای رسمی واردات ما از این کشور آمریکایی را به ترتیب: مشتقات گوشت گاو، قند و شکر، مشتقات سویا، ذرت، توتون و تنباکو، قطعات برا ي توليدا توبوس وميني بوس، گوشت مرغ وخروس یخ زده، شاسي موتوردار براي اتوبوس و ژلاتين هاومشتقات آنها، سريشم ماهي و سايرچسب هاي حيواني  تشکیل می دهد.

بیشترین واردات ما از برزیل به ترتیب در سال های 80، 81 و 82 بوده است. کمترین واردان از برزیل نیز در سال های 86، 87 و 88 اتفاق افتاده است. برزیل در سال 87 بیشترین سهم از صادرات ایران و در سال 84 کمترین سهم از صادرات کشورمان به مجموع کشورهای جهان را به خود اختصاص داده است. همچنین در سال های 80 تا 83 بیشترین سهم واردات کشورمان از جهان از کشور برزیل بوده است. بیشترین تراز منفی ایران نیز در همین سال ها ثبت شده است.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

واردات گوشت

بیشترین واردات گوشت به لحاظ وزن و ارزش از برزیل به ترتیب در سال های 89، 88، 87 و 86 اتفاق افتاده است. اما در نمودارها مشاهده می شود که نوسان نمودار وزن بیش از ارزش است، بر این اساس می توان گفت میانگین قیمت گوشت وارداتی از برزیل در این مدت دستخوش تحولاتی بوده است.

در سال 80، مجموعا 12468849 کیلو گوشت به ارزش 29563574 دلار به کشورمان وارد شده است. در سال بعد یعنی 1381 در مورد واردات گوشت چیزی ثبت نشده، اما در سال 1382، محموله های گوشت به ارزش 24429107 دلار و با وزنی برابر 14340891 به کشورمان وارد شدند. در سال 1383 وزن کل گوشتی که از برزیل وارد کردیم برابر 15361763 کیلو گرم بوده است که ارزشی برابر 28109528 دلار را رقم زده است.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

در سال 1384 مجموعا 10328487 کیلو گوشت به ارزش 19143168 دلار از برزیل به کشورمان وارد شده است. در 1385 وزن گوشت های وارداتی برزیلی برابر 37478089 کیلو گرم بوده که ارزش آن برابر 98288471 دلار ثبت شده است. در 1386 که اغاز رشد واردات گوشت از برزیل است مجموعا 67590165 کیلوگرم گوشت به ارزش 156529166 دلار به کشورمان وارد شده. در 1387 باز هم شاهد رشد واردات گئوشت از برزیل هستیم، در این سال 66729250 کیلوگرم گوشت برزیلی به ارزش 217660253 دلار به کشورمان وارد شده است.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

ارزش 74055811 کیلوگرم گوشت برزیلی که در سال 1388 به کشورمان وارد شده برابر 289000972دلار بوده است. در 1389 که بیشترین میزان واردات گوشت از برزیل را داشتیم ارزش مجموع 131330303 کیلوگرم گوشت برزیلی که به کشور وارد شده بالغ بر 514094820 میلیون دلار بوده است.

در چهار ماهه نخست امسال نیز واردات گوشت از برزیل همچنان ادامه داشته است، بر این اساس طی این مدت 42371293 کیلوگرم گوشت برزیلی به ارزش 198129421 دلار به کشورمان ایران وارد شده است.

یک دهه مبادلات تجاری برزیلی

در سال 1380 مجموعا 4028569 دلار صادرات به برزیل داشتیم که در مقابل 896411608 دلار نیز از آن کشور واردات انجام شده است؛ تراز تجاری در این سال 892383039- دلار بوده است. در سال بعد یعنی 1381 ارزش کل واردات از برزیل به کشورمان برابر 843171401 دلار بوده که با تراز 840326851- – دلاری صادراتمان به این کشور برابر 2844550 دلار رقم خورده است. ترازی برابر 829780444-  دلار عمق زیان ده بودن مبادلات تجاری کشورمان با برزیل را در سال 1382 نشان می دهد. در این سال در برابر 833405349 دلار واردات از برزیل تنها 3624905 صادئرات به آن کشور داشتیم.

در 1383  صادرات ایران به برزیل برابر 3554197 دلار و وارداتمان از این کشور 728577132 دلار بوده است، طبیعتا تراز باز هم منفیست، تراز ایران در این سال 725022935- دلار ثبت شده است. در 1384 ارزش کل صادرات ایران به برزیل 3422290 دلار بوده که در مقابل 817966564 دلار نیز واردات داشتیم و تراز 814544274- دلاری را ثبت کردیم.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

در میانه دهه 80 یعنی سال 1385 مبادلاتمان افزایش یافته تراز تجاری مان به 760518382-  دلار رسیده بر این اساس ارزش کل وارداتمان از برزیل 786636171 دلار و ارزش کل صادراتمان از این کشور برابر 26117789 دلار بوده است.

در سال 1386 مجموعلا در مقابل 562539058 دلار واردات از برزیل 10203019 دلار هم صادرات داشتیم و با این نوع مبادله تراز تجاریمان به 552336039- دلار رسیده است. در سال بعد یعنی 1387 ارزش واردات از برزیل 565353959 دلار ثبت شده که با توجه به صادرات 54924416 دلاری تراز تجاریمان را به 510429543- دلار رسانده است.

در 1388، سال اول تشکیل دولت دهم، مجموعا 40071024 دلار به برزیل کالا وارد شده که در مقابل آن 611485511 دلار نیز واردات داشتیم تا به این ترتیب تراز 571414487- دلاری شکل بگیرد.

در سال 1389 مبادله ایران و برزیل را 58595985 دلار صادرات ایران به برزیل و 634000000 دلار واردات از برزیل تشکیل می دهد تا تراز تجاری برابر 575404015- دلار تشکیل شود.

بر اساس آمار پنج ماهه نخست سال جاری برزیل هفدهمین کشور اصلی مبدا واردات به کشورمان است. در این مدت مجموعا 2/68209 تن کالا به ارزش 236475714 دلار از برزیل کالا به کشورمان وارد شده است. این میزان از نظر وزن 3/61 درصد و از نظر ارزش حدود 11 درصد رشد نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل را نشان می دهد. لازم به یادآوریست اگرچه این کشور از نظر وزن حدودا 5/0 (نیم درصد) درصد و از نظر ارزش حدودا یک درصد کل واردات ایران را به خود اختصاص داده، اما نامش در بین 50 کشور اول مقصد صادرات ایران به چشم نمی خورد.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

سهم برزیل از واردات و صادرات ایران

سهم برزیل از واردات کشورمان در سال 80 حدودا 5 درصد بوده که در همین سال سهم برزیل از بازار صادرات ایران نزدیک به 09/0 (0ممیز09) درصد بوده است. در سال 1381 سهم برزیل از بازار واردات ایران به 8/3 درصد کاهش میابد و متعاقب آن نیز سهم این کشور از صادرات ایران به 06/0 درصد می رسد. در سال 1382 واردات از برزیل نزدیک به 3 درصد از کل واردات کشورمان را تشکیل می دهد و در مقابل صادرات به این کشور همان سهم سال گذشته را حفظ می کند.

در 1383 ارزش واردات از برزیل 2 درصد مجموع واردات ایران است و ارزش صادرات به این کشور تنها 05/0 درصد از کل صادرات ایران است. در 1384 سهم برزیل از بازار واردات ثابت مانده اما سهم این کشور از صادرات ایران باز هم کاهش پیدا می کند و به 03/0 درصد می رسد.

در سال 1385 بازهم سهم برزیل از بازار واردات در حال کاهش است و به 8/1 درصد می رسد اما سهم این کشور از مقاصد صادرات ایران رشد یافته و به 2/0 درصد می رسد. این بهبود نسبی موقتیست، به طوری که در سال 1386 دوباره سهم برزیل از مجموع صادرات ایران به 06/0 درصد رسیده و در مقابل سهم این کشور از بازار واردات ایران به 1/1 درصد می رسد. در سال 1387 مجددا شاهد کاهش سهم برزیل از بازار واردات کشورمان هستیم در این سال برزیل تنها یک درصد از کل واردات به ایران را از آن خود کرده و در مقابل 3/0 درصد از بازار صادرات ایران را به خود اختصاص داده است.

در سال 1388 سهم برزیل از واردات به ایران رشد پیدا می کند و به 4/1 درصد می رسد، در مقابل سهم این کشور از صادرات ایران نزدیک به 2/0 درصد است. در 1389 سهم برزیل از واردات به ایران برابر 98/0 درصد و سهم این کشور از صادرات ایران برابر 2/0 درصد است. گفتنی است در برخی از سال ها به خصوص 1387 کل واردات به کشور کاهش یافته بود.

———-

این مطلب در روزنامه اعتماد مورخ24شهریور / صفحه 4 منتشر شد

سقوط آرام یک تولید

جدول مقایسه ای میانگین روزانه تولید و صادرات نفت طی سه دهه گذشته / برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

اقتصاد ایران اقتصادی وابسته به نفت است. در واقع به دلیل وابستگی ایران به نفت، همیشه تحولات خارجی تا حدودی روی اقتصاد کشورمان موثر واقع شده است. تولید روزانه نفت، قیمت نفت ایران در بازارهای جهانی و… همگی فاکتورهایی هستند که از دیروز تا امروز همیشه سرنوشت اقتصاد کشور را تعیین کردند. چه در سال هایی دهه 60 شمسی و اوج جنگ که دولت های غربی با اقدامات سیاسی-اقتصادی و حتی نظامی(جنگ نفتکش ها) در صدد تاثیر گذاری روی اقتصاد کشورمان بودند، چه در سال های میانی دهه 80 شمسی که با افزایش ناگهانی قیمت نفت، کشورمان ایران به یک کشور وارد کننده محصولات خارجی با عدم تدبیر صحیح دولت نهم تبدیل شد. در اینجا نگاهی داریم به تولید و صادرات نفت ایران از 1357 تا کنون، همچنین نگاهی داشتیم به درآمدهای نفتی دولت های گذشته تا کنون. مرجع تمامی اطلاعات آماری در این گزارش، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است.

تولید روزانه نفت

مهمترین مساله در زمینه صنعت نفت تولید نفت است. ممکن است به دلیل تحولات سیاسی-نظامی در مناطق نفت خیز به ویژه خاورمیانه، قیمت جهانی نفت تحت تاثیر قرار گیرد، همچنین با ثبات نبودن ارزش ریال در برابر دلار نیز می تواند درآمدهای نفتی دولت که به ریال محاسبه شدند را تحت تاثیر قرار دهد، اما تولید روزانه نفت، می تواند خط کش خوبی برای اندازه گیری توان صنعت نفت باشد. در اینجا به تفکیک سال، تولید متوسط تولید روزانه نفت را از 1357 تا کنون بررسی کردیم.

در سال 1357 روزانه 4252 هزار بشکه نفت تولید شده است. در سال بعد، یعنی 1358، تولید روزانه نفت ایران کاهش چشم گیری دارد و به 3433 هزار بشکه می رسد.

در سال 1359، تولید نفت ایران نسبت به سال گذشته تقریبا نصف شده است. در این سال به طور متوسط تولید روزانه نفت ایران نزدیک به 1476 هزار بشکه بوده است. در سال 1360، تولید نفت ایران بازهم کاهش دارد و به روزانه 1441 هزار بشکه می رسد.

در سال 1361، تولید روزانه نفت ایران افزایش قابل توجهی دارد و به 2684 هزار بشکه در روز می رسد. سال بعد، یعنی 1362، سیر صعودی تولید نفت ایران همچنان ادامه دارد و به 2709 هزار بشکه می رسد.

در سال 1363، کاهش نسبی در تولید نفت ایران به چشم می خورد، تولید روزانه نفت ایران از 2709 هزار بشکه در سال قبل، به 2371 هزار بشکه، متوسط تولید روزانه در سال 63 می رسد.  در سال بعد، یعنی 1364، باز متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش کمی دارد و به 2504 هزار بشکه در روز می رسد.

سال 1365، باز هم شاهد کاهش تولید نفت ایران هستیم، در این سال متوسط تولید روزانه نفت ایران 2176 هزار بشکه در روز بوده است. در 1366 تولید روزانه نفت در ایران رشد دارد و به 2460 بشکه در روز به طور متوسط می رسد.

در سال 1367، تولید روزانه نفت ایران به 2557 هزار بشکه در روز میرسد و از اینجا به بعد سال به سال تولید نفت در ایران افزایش میابد. در 1368 تولید روزانه نفت ایران به طور میانگین متوسط تولید روزانه نفت ایران به 2947 هزار بشکه می رسد. در سال 1369، که آخرین سال دهه 60 شمسی است، میانگین تولید روزانه نفت ایران به 3231 هزار بشکه در روز می رسد. به این ترتیب میانگین تولید روزانه نفت ایران در دهه 60 شمسی چیزی نزدیک به 2500 هزار بشکه در روز بوده است.

اما در سال 1370، سیر صعودی تولید نفت ایران ادامه دارد و متوسط تولید روزانه نفت به 3366 هزار بشکه در روز می رسد. در سال 1371، متوسط تولید روزانه نفت ایران به 3484 هزار بشکه در روز می رسد و در سال 1372، این رقم از مرز 3500 هزار بشکه در روز گذشته و به 3609 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1374، باز هم شاهد رشد هستیم، اما نه صعود قابل توجهی مثل سال های ابتدایی دهه 70، در این سال تولید روزانه نفت ایران به طور متوسط به 3612 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1375، کاهش کمی به لحاظ تولید روزانه را نسبت به سال گذشته شاهد هستیم، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران به 3610 هزار بشکه در روز می رسد.  در سال 1376، بازهم متوسط تولید روزانه نفت ایران افزایش دارد و به 3623 هزار بشکه در روز می رسد.

در 1377، تولید روزانه نفت ایران 3666 هزار بشکه در روز است که این رقم در سال 1378 به 3373 هزار بشکه در روز تنزل میابد.

در سال 1379 متوسط تولید نفت ایران برابر 3661 هزار بشکه در روز بود، به این ترتیب متوسط تولید روزانه نفت ایران در دهه 70 شمسی چیزی نزدیک به 3560 هزار بشکه در روز برآورد می شود.

در سال 1380 میانگین توبلید روزانه نفت ایران برابر 3574 هزار بشکه در روز برآورد می شود، این رقم در سال بعد یعنی 1381 به 3305 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1382 میانگین تولید روزانه نفت ایران  برابر 3736 هزار بشکه در روز است که این رقم در سال 1383 به 3834 هزار بشکه در روز می رسد.

اما در سال 1384، اتفاق مهمی روی می دهد، تولید نفت ایران و در واقع برداشت از ذخائر نفتی به یکباره از مرز 4 میلیون بشکه در روز گذشته و به 4106 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1385، میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر 4051 هزار بشکه در روز ثبت شده است که در سال 1386 به 4058 هزار بشکه در روز می رسد. در سال 1387 هم میانگین تولید روزانه نفت ایران برابر 3556 هزار بشکه در روز بوده است. در سال 1388، متوسط تولیدروزانه نفت ایران به 3557 هزار بشکه می رسد. در مورد تولید نفت ایران در سال 1389، به دلیل حساسیت هایی که مجلس به خرج داد اظهارات و آمار متناقضی اعلام شده است، با این همه به نظر نمیرسد تولید نفت خام، نسبت به سال 1388 افزایشی داشته، بلکه در خوشبینانه ترین حالت تولید در همان حد سال 1388 ثابت مانده است.

صادرات نفت

بخشی از تولید روزانه نفت، به مصرف داخلی می رسد، بخشی از آن نیاز پالایشگاه ها را برآورده می کند تا فراورده های نفتی تولید شوند و بخش دیگر صادر میشود که بعضا فراوری شده و دوباره به چندین برابر قیمت  به کشور وارد می شوند. میزان مصرف داخل از تفریق میزان تولید رازنه از مجموع صادرات روزانه بدست می آید.

در سال 1357،صادرات نفت ایران به صورت روزانه حدود 3455 هزار بشکه بوده است. در سال 1358، این رقم به 2632 هزار بشکه می رسد و در سال 1359 ناگهان صادرات روزانه نفت ایران به 770 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1360، روزانه به طور متوسط 791 هزار بشکه نفت ایران به جهان صادر شده است. این میزان در سال 1361 به  1686 هزار بشکه می رسد. در سال بعد یعنی 1362 صادرات نفت ایران به 2045 هزار بشکه در روز رسیده اما در سال 1363، صادرات نفت ایران به صورت روزانه بازهم با کاهش روبروست و به 1607 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1364، کاهش صادرات نفت ادامه دارد و به 1460 هزار بشکه در روز می رسد. در سال 1365 میانگین صادرات روزانه نفت ایران 1250 هزار بشکه در روز بوده است. در سال 1366 هر روز 1546 هزار بشکه نفت از ایران به جهان صادر شده است و در سال 1367 این رقم بازهم افزایش داشته و به 1647 هزار بشکه در روز می رسد.

در سال 1368 صادرات نفت ایران به روزانه 1823 هزار بشکه در روز می رسد و در سال 69، از مرز دو میلیون بشکه در روز گذشته و به 2224 هزار بشکه نفت صادراتی در سال 1369 می رسد. به این ترتیب میانگین صادرات نفت ایران در دهه 60 شمسی چیزی نزدیک به 1607 هزار بشکه در روز برآورد می شود.

اما در دهه 70، میانگین صادرات نفت ایران به طرز قابل توجهی افزایش میابد. بر این اساس، در سال 1370، به طور متوسط ایرتان روزانه 2460 هزار بشکه نفت صادر کرده است. در سال 1371 صادرات روزانه نفت ایران به 2397 هزار بشکه می رسد. در 1372 روزانه 2184 هزار بشکه از ایران نفت به جهان صادر شده است که این رقم در سال 1373 به 2220 هزار بشکه در روز می رسد.

در 1374  صادرات روزانه نفت ایران برابر 2290 هزار بشکه در روز بوده که در 1375 صادرات روزانه به 2441 هزار بشکه می رسد. در سال 1376 به طور متوسط هر روز 2342 هزار بشکه از ایران به جهان نفت صادر شده است و در سال 1377 صادرات روزانه نفت ایران به 2300 هزار بشکه می رسد. در 1378 هر روز به طور میانگین 2079 هزار بشکه نفت ایران صادر شده است که این رقم در سال 1379 به 2345 هزار بشکه می رسد. به این ترتیب میانگین صادرات روزانه نفت ایران در دهه 70 شمسی چیزی حدود 2305 هزار بشکه بوده است.

وارد دهه 80 شمسی می شویم. در سال 1380 میانگین صادرات روزانه نفت ایران برابر 2208 هزار بشکه بوده است که این میزان با کاهش در سال 1381 به 2021 هزار بشکه می رسد. در سال 82 صادرات نفتی ایران به طور متوسط روزانه 2396 هزار بشکه است که در سال 1383 این میزان به 2548 هزار بشکه در روز میرسد.

در سال 1384، به طور میانگین روزانه 2602 هزار بشکه نفت صادر شده است و در سال 85 هر روز تقریبا 2433 هزار بشکه نفت صادراتی داشته ایم. در سال 1386 میانگین صادرات نفتی ایران هر روز 2480 هزار بشکه بوده که در سال 1387 این میزان به 2056 هزار بشکه می رسد. متاسفانه آماری در باره سال های بعدی در مراکز آماری نظیر بانک مرکزی و مرکز آمار ثبت نشده است!

درآمدن سالانه نفت از 1357 تاکنون / برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

در آمد های نفتی

دولت های ایران در کشوری به وجود آمدند که اقتصاد آن در دهه های اخیر کاملا متکی به نفت بوده، اگر بپذیریم قوه محرکه سیاست اقتصاد است، آن وقت تاثیر نفت روی دولت های کشور بدست می آید. بالاترین سهم سالانه درآمد نفت طی سال‌های گذشته مربوط به دولت نهم و پایین‌ترین آنها مربوط به دولت میرحسین موسوی بوده است.

بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی سازمان اوپک در سال 2007 دولت محمود احمدی‌نژاد با متوسط درآمد نفتی بالغ بر 62 میلیارد درسال طی سال‌های 2006 و2007 میلادی بیشترین سهم درآمدهای نفتی (تنها از محل صادرات نفت خام) بین تمام دولت‌های پس از انقلاب اسلامی از آن خود کرده است. به گزارش خبر آنلاین این در حالیست که که دولت میر حسین موسوی که به کابینه جنگ معروف است با متوسط درآمد سالانه 12/8 میلیون دلار در سال پایین‌ترین سهم سالانه از درآمدهای نفتی را بین دولت‌های سه دهه گذشته داشته است. البته نکته قابل تأمل آنکه مقایسه آمارها نشان می‌دهد نرخ رشد تولید ناخالص داخلی در دولت میر حسین موسوی معادل۶/۴درصد بوده است در حالی که همین نرخ در دولت هاشمی رفسنجانی که نزدیک‌ترین دولت از نظر درآمدهای نفتی به کابینه جنگ بوده است منفی ۴/۰درصد بوده است. البته از نظر نرخ رشد تولید ناخالص داخلی بالاترین رقم مربوط به دولت محمود احمدی‌نژاد با نرخ ۵/۲۵ درصد بوده که بر اساس گزارش اوپک تنها مربوط به دوسال اول نخست فعالیت این دولت بوده است.

بالا‌ترین تراز تجاری در بین دولت‌های مورد مقایس مربوط به دولت خاتمی بوده است که طی هشت سال فعالیت کل صادرات کشور را از رقم 13 میلیارد دلار در سال به 60 میلیارد دلار ارتقاء داده است و دوره فعالیتش را با 66 میلیارد دلار مازاد به پایان رسانده است. مقایسه آمارها نشان می‌دهند جمع کلGDPتولید شده در دوره میرحسین موسوی معادل 1137 میلیارد دلار بوده است که در مقایسه با دیگر دولت‌ها بالاترین تولید ناخالص داخلی تولید شده در کشور است که البته برای درک بهتر این رقم یادآورشویم که در کل دوره فعالیت میرحسین موسوی شرایط جنگی بر اقتصاد کشور حاکم بوده است. از نظر نرخ رشد واردات دولت محمود احمدی‌نژاد رکورددار دولت‌های سه دهه گذشته محسوب می‌شود. دولت نهم اقتصاد ایران را با وارداتی معادل 40 میلیارد دلار تحویل گرفت و طی دو سال اول فعالیتش این رقم را با 13 میلیارد رشد به 53 میلیارد دلار رسانده است که به معنی رشد متوسط سالانه 6/5 میلیارد دلار در میزان واردات است. البته بالا‌ترین میزان تولید روزانه نفت نیز مربوط به دولت نهم است که حدود 4 میلیون بشکه در روز است این رقم در دولت‌های دیگر به ترتیب خاتمی 3/6میلیون بشکه، هاشمی 3/4میلیون بشکه و موسوی 2/3 میلیون بشکه در روز بوده است.

در اینجا بخش نگاهی داریم به درآمد سالانه دولت از 1357 تا کنون از محل فروش نفت، ذکر این نکته نیز به جاست که این درآمدها سال به سال بر اساس ارزش دلار به ریال تبدیل شدند.

در سال 1357 مجموعا دولت از محل فروش نفت  2/1013  میلیارد ریال  در آمد داشته است. در سال بعد، یعنی 1358، در آمد سالانه دولت از محل فروش نفت به 7/1219  میلیارد ریال می رسد.

در سال 1359، در آمد نفتی به شدت کاهش یافته و به 8/888  میلیارد ریال می رسد. در سال 1360 و آغاز دهه 60 شمسی در آمد دولت از محل فروش نفت برابر 4/1056  میلیارد ریال است. در سال 1361 در آمدهای سالانه نفتی دولت به 5/1689  میلیارد ریال می رسد.

در 1362 مجموع درآمدهای نفتی سالانه دولت برابر 4/1779  میلیارد ریال است کعه در سال 1363 این رقم به 7/1407 میلیارد ریال می رسد. در 1364 ارزش درآمدهای نفتی دولت به 6/1208  میلیارد ریال می رسد و در سال 1365 کاهش چشم گیر درآمدهای نفتی دولت را شاهد هستیم. در این سال مجموع درآمدهای دولت از محل فروش نفت چیزی برابر 7/434  میلیارد ریال است. سال بعد یعنی 1366 تقریبا درآمدهای نفتی دولت نسبت به سال قبل دوبرابر شده و به 2/853  میلیارد ریال می رسد.

در 1367 مجموع در آمدهای نفتی یک سال دولت برابر 3/809  میلیارد ریال است. این کاهش درآمدهای نفتی در 1368 جبران شده و ارزش درآمدهای نفتی دولت در این سال را با حدود دو برابر افزایش نسبت به سال قبل به 1/1515  میلیارد ریال می رساند. در سال 1369 و پایان دهه 60 شمسی، دولت مجموعا 1/3375  میلیارد ریال از محل فروش نفت درآمد داشته است.

به این ترتیب می توان گفت میانگین درآمد سالانه دولت از محل فروش نفت در دهه 60 که با جنگ تحمیلی  نیز همزمان شده بود نزدیک به 1413 میلیارد ریال بوده است.

در دهه 70 شاهد افت و خیزهای زیادی در درآمد دولت از محل فروش نفت هستیم. در امد سالانه دولت از نفت در سال 70 برابر 4/3549 میلیارد ریال است. در سال 1371 این در آمد به 9/5145 میلیارد ریال  میرسد. در سال 1372 در آمد سالانه نفتی دولت برابر 2/14683 میلیارد ریال ثبت شده است. در 1373 این درآمد به 7/21479 میلیارد ریال می رسد. در 1374 مجموع در آمدهای نفتی یکساله دوبت به 2/29431 میلیارد ریال می رسد.

سال 1375، میانه دهه هفتاد است که طی آن دولت مجموعا 38153 میلیارد ریال درآمد نفتی داشته است. در 1376 مجموع درآمدهای نفتی یکسال دولت برابر 7/36446 میلیارد ریال بوده است. در 1377 در آمد یکساله نفتی دولت 22530 میلیارد ریال ثبت شده که این میزان در سال 1378 به 4/44170 میلیارد ریال افزایش میابد. در 1379 و پایان دهه 70 مجموع درآمد نفتی سالانه دولت برابر 5/59448 میلیارد ریال ثبت شده است. به این ترتیب میانگین درآمد سالانه دولت در دهه 70 چیزی برابر 27503 میلیارد ریال برآورد می شود.

به دهه 80 که میرسیم شاهد ثبات بیشتری هستیم، به بیانی نوسانات شدید در درآمدهای نفتی به چشم نمی خورد. در 1380، مجموعه درآمدهای نفتی یک ساله دولت برابر 1/71957  میلیارد ریال است. در 1381 این در آمد ها به 4/102626  میلیارد ریال می رسد. در 1382 بازهم شاهد رشد درآمدها هستیم، به طوری که در این سال درآمد سالانه دولت بابغ بر 9/128153  میلیارد ریال است. در 1383 و همزمان با پایان دولت اصلاحات ارزش مجموع درآمدهای نفتی سالانه دولت بالغ بر 3/150413  میلیارد ریال است.

در سال 1384، دولت نهم روی کار می آید و همزمان با روی کار آمدن این دولت، در آمدهای نفتی نیز به تبع افزایش جهانی قیمت نفت افزایش میابد. در سال 84 مجموعه درآمد سالانه دولت از محل فروش نفت برابر 4/186342  میلیارد ریال است، در 1385 این درآمدها به 2/181881  میلیارد ریال می رسد و در 1386 ارزش درآمدهای سالانه نفتی دولت برابر 1/173519  میلیارد ریال ثبت شده است. در 1387 مجموع درآمدهای سالانه دولت برابر 3/215650  میلیارد ریال ثبت شده است. در سال 1389 مجموع درآمدهای نفتی یکساله دولت برابر ۶۷۰000میلیارد  ریال بوده است.

———————-

این مطلب در روزنامه اعتماد صفحه 4 منتشر شد

روزشمار نابودی صنعت چای ایران

• ایران 4 درصد مصرف چای جهان را دارد • ایران پنجمین وارد کننده چای جهان است • ایران یکی از 13 کشور جهان است که در آن امکان کشت چای وجود دارد • ایران سالانه 280 ميليون دلار چای وارد میکند • یکی مقام تراز اول دولتی: تولید داخل علاوه بر تامین نیاز داخل می تواند نیاز همسایگان را هم برطرف کند • مدير عامل اتحاديه تعاوني چايكاران ايران: دولت اصل و سود وام های "بلاعوض" را میخواهد

در هر چه آخر باشیم، همیشه در فهرست هایی مثل واردات جزو  اولین ها هستیم. این هم از مواهب مدیران امروز است. یک و نیم قرن قبل مردی از ایران روانه هندوستان شد و با امکاناتی محدود و در لباس مبدل، توانست در قامت یک اروپایی، انحصار علم استعمار پیر را دور بزند و چای و چایکاری را به ایران بیاورد، تا امروز ما یکی از 13 کشور جهان باشیم که در آن «چای» این نوشیدنی پرطرفدار و ارزشمند، کشت می شود. محصولی که با توجه به منحصر بفرد بودن کشت آن در سطح جهان و متقاضی پرشمار آن، شاید در کشوری دیگر میتوانست اقتصادی را متحول کند ـ این محصول ـ اما امروز  از قرار در راهی قرار گرفته، که طی سال های اخیر، زعفران و پسته و فرش ایرانی رفتند.

بر اساس اعلام فاو، در واردات چای پنجم شدیم و جالب است که پیش از ما بریتانیا قرار دارد. از عجایب زمان ما که کم هم نیستند، یکی این است که ما از بریتانیا هم ـ که خود وارد کننده چای است ـ چای وارد می کنیم.

تامل کنید؛ ما با بریتانیا فرق داریم، بریتانیا ماده خام را به قیمت ارزان می خرد، فراوری و بسته بندی می کند و با چند برابر سود به کشورهای توسعه نیافته می فروشد.

به جای آن، ما در ایران با واردات «هر روز بیشتر از دیروز» کمر تولید داخل را شکستیم، وام بلاعوض را با اصل و سودش از چایکار طلب می کنیم و دست آخر، یک مقام بلندپایه می گوید: «چای ایرانی می تواند علاوه بر تامین نیاز داخل، نیاز کشورهایی دیگر را نیز برآورده کند» احتمالا یکی از آن تعارفات شیرین فرهنگ ایرانی بوده، چون آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران و فاو، چیز دیگری می گوید.

البته، بازار واردات و بسته بندی چای خارجی سود زیاد و زحمت کم دارد. مگر ما مثل چین هستیم که زعفران و فرش ایران را گرفته و با نصف قیمت به خودمان پس میدهد؟اصلاح نژاد و تلاش برای ارتقا کیفیت تولید داخل زحمت زیادی دارد و خیلی از مناسبت ها را هم بر هم می زند،  ما نفت داریم…

ایران مفتخر شد: پنجمین وارد کننده چای در جهان

بر اساس گزارش فاو ايران هر سال بيش از 75 هزار تن چاي معادل 280 ميليون دلار وارد مي كند كه اين رقم فقط از واردات چاي روسيه، امارات، انگليس، و آمريكا كمتر است.( ايران پنجمين واردكننده بزرگ چاي در جهان شناخته شد، فارس، 29/3/90) این در حالیست که مصرف چای در ایران، تنها 4 تا 4 و نیم درصد مصرف کل جهان است.

دسترسی به آمارهای اقتصادی در ایران کار زیاد آسانی نیست، ما می توانیم در مورد تولید و واردات چای در جهان اطلاعات جامعی بدست آوریم، اما پیدا کردن آمار دقیق واردات چای در ایران کار زیاد اسانی نیست.

در امار گمرک، چای در حالت های گوناگون، ذیل تعرفه های متعدد به کشور وارد می شود و نمیتوان در این خصوص اظهار نظر روشنی داشت، با این حال در اینجا تنها واردات «چای سیاه کوبیده در بسته بندیهای غیرخرده فروشی» یا همان چای فله ای، که معمولا در کارگاه های تهران بسته بندی و با نام ایرانی عرضه می شوند، با کد تعرفه: «09024010» از سال 1384 به این سو مرور شده است.

طی حدود 6 سال و دو ماه، از آغاز سال 84 تاکنون، مجموعا 214 میلیون و 348هزار و 51 دلار چای ذیل این تعرفه به کشور وارد شده است. این رقم برابر 257 میلیارد و 217 میلیون و 661 هزار و 200 تومان است.

در سال 1384، مجموعا 28774587 دلار چای فله ای به کشور وارد شده است که این واردات به ترتیب از کشورهای: سري لانكا ،  هند،  امارات متحده،  كنيا،  انگلستان،  اندونزي،  آلمان،  و تانزانيا بوده است.

سال بعد واردات چای فله ای با تعرفه ای که ذکر شد، 10.13 درصد کاهش داشته و به 25857918 دلار می رسد، کشورهای صادر کننده چای به ایران در این سال عبارتند از: سري لانكا،  امارات متحده عربي،  هند،  كنيا،  انگلستان،  اندونزي وكويت.

در 1386، با افزایش حدود 37 درصدی، ارزش واردات چای فله ای به 35406199 دلار می رسد که از کشورهای: سري لانكا،  امارات متحده عربي،  هند،  كنيا،  منطقه آزاد چابهار،  ويتنام وانگلستان وارد شده است.

ارزش واردات چای فله ای در سال 1387، برابر 28572507 دلار بوده که نسبت به سال قبل حدود 19 درصد کاهش داشته است. کشورهای عمده صادر کننده این کالا به ایران عبارتند از: سري لانكا،  هند،  امارات متحده عربي،  كنيا و ويتنام.

در سال 88، همزمان با کاهش قابل توجه واردات به کشور در تمام اقلام، واردات این رقم کالا نیز کاهش کمی داشت و با حدود 4 درصد کاهش، ارزش واردات چای فله ای به کشورمان  به 27408626 دلار می رسد. صادر کنتندگان اصلی چای فله ای به ایران در این سال عبارتند از: سري لانكا،  هند،  امارات متحده عربي،  كنيا،  انگلستان،  عراق و ويتنام.

در سال گذشته، واردات این قلم کالا ناگهان با رشد 116 درصدی مواجه و به 59190463 میلیون دلار می رسد. کشورهای عمده صادر کننده چای در این سال به ایران عبارتند از: سري لانكا،  امارات متحده عربي،  هند،  كنيا،  آلمان، زيمبابوه و ويتنام.

آمار مربوط به دو ماهه نخست است، در این مدت مجموعا 9137751 دلار چای ذیل تعرفه مذکور به کشور وارد شده که صادر کنندگان اصلی آن عبارتند از:  سري لانكا،  امارات متحده عربي،  هند، كنيا و اتريش. (کلیه آمارها مذکور در اینجا، از اطلاعات گمرک جمهوری اسلامی ایران استخراج شده است)

اختلاف قیمت های جالب قیمت چای

واردات و بسته بندی چای تا عرضه آن به دست مصرف کننده، پروسه ای بسیار پرسود دارد که سوداگران نمی توانند از سود آن صرفنظر کنند، شاید این سود در تولید داخل نباشد! اختلاف قیمت چای وارداتی از واردات در گمرک تا عرضه به مصرف کننده بیش از 100 درصد است.

متوسط قیمت هر کیلو چای فله ای وارداتی در دوماهه نخست سال جاری، 3.6 دلار، برابر4122 تومان(با نرخ دلار بانک مرکزی) است. (جدول شماره 4 – اقلام عمده واردات بر اساس شماره تعرفه سال 1390، گمرک جمهوری اسلامی ایران، صفحه 64، ردیف 173)

بسته های نیم کیلویی چای خارجی در تهران ۵۳۲۳ تومان عرضه می شوند و در واقع قیمت عرضه هر کیلو چای خارجی در تهران 10646 تومان است.( متوسط قيمت خرده فروشي برخي از مواد خوراکي در تهران در هفته منتهی به 27/3/90، اداره آمار بانک مرکزی، صفحه4 ، ردیف10)

یکی از نزدیکان احمدی نژاد: چای ایرانی میتواند صادر شود/ چایکاران: دولت اصل و سود وام بلاعوضش را میخواهد

درهمین حال، 26 خردادماه سال جاری، پس از مدت ها اظهار نظر دستاندرکاران صنف چای کشور و با وجود تغییرات عمده در قیمت اکثر کالا و …طی نشستي كه در نهاد رياست جمهوري با حضور یک مقام بلند پایه دولتی و استانداران گيلان و مازندران برگزار شد قيمت خريد تضميني برگ سبز چاي درجه دو 30 تومان افزايش يافت. بر اساس اين مصوبه قيمت خريد تضميني برگ سبز درجه 2چاي به كيلويي 330 تومان افزايش يافته اما قيمت خريد تضميني برگ سبز درجه يك چاي همان كيلويي 600تومان باقی ماند(قيمت خريد تضميني برگ سبز درجه 2چاي 30 تومان افزايش يافت، ایرنا، 26 خرداد 1390)

یک مقام تراز اول، در همین جلسه اظهار نظر جالبی کرده است. وی با بيان اينكه چاي استان گيلان از مرغوبيت و خاصيت ويژه‌اي برخوردار است، گفته است: چاي استان گيلان اين ظرفيت‌ را دارد كه بتواند علاوه بر جذب ذائقه مردم كشور و تامين نياز داخلي، بخش عمده‌اي از نيازهاي كشورهاي همسايه را نيز تامين كند.( چاي گيلان ظرفيت تامين سهم عمده‌اي از نيازهاي كشورهاي همسايه را دارد، ایسنا، 26/3/90)

این اظهارات در حالیست که ایران ـ همچنانکه پیشتر آمد ـ اینک پنجمین کشور وارد کننده چای در جهان است. اما دقیقا یک روز پس از این اظهار نظر عجیب یک مقام تراز اول دولتی و اعلام اینکه تغییری در قیمت خرید تضمینی چای صورت نخواهد گرفت، مدير عامل اتحاديه تعاوني چايكاران ايران با اشاره به اينكه چايكاران مكلف به بازپرداخت وام بلاعوض بانك‌ها با سود آن شده‌اند، گفت: متأسفانه سياست دولت در حمايت از چايكاران به گونه‌اي است كه قدرت رقابت از آنها را در رقابت با چايكاران خارجي مي‌گيرد.

احمد میربلوکی در این باره ادامه داد: تسهيلاتي كه به ظاهر بلاعوض به كشاورزان و چايكاران پرداخت شده بود بعد از طي حدود يك سال با لحاظ اصل و فرع سود و معوقات، محاسبه و تكليف بر اخذ آن از كشاورزان شد.( بلاتكليفي چايكاران در بازپرداخت وام “بلاعوض ” بانكي، فارس، 27/3/90)

واردات از وارد کننده گان

واردات چای از کنیا، سرلانکا، هند و ویتنام معقول و منطقی به نظر می رسد، اما واردات از کشورهای اروپایی که خود از واردکنندگان چای به شمار می روند جای تعجب دارد.

ایران در حالی از کشورهایی چون انگلیس و آلمان و اتریش چای فله ای وارد میکند، که این کشورها بنابرآمارهای جهانی خود از واردکنندگان اصلی چای هستند. این وضعیت جز در یک حالت ممکن نیست و آن اینکه، ایران چای فراوری شده را از این کشورها خریداری می کند.

تولید داخل را فراموش کنید! آیا در ایران کارگاه های مخصوص فراوری چای هم وجود ندارد که لااقل چای از کشورهای اصلی تولید کننده خریداری و در داخل فراوری شود؟ حتی فراوری این محصول پر مصرف در ایران نیز می تواند اشتغال زیادی ایجاد کند.

برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر کلیک کنید

کشورهای تولید کننده چای در جهان

در نمایه کشورهای اصلی تولید کننده چای را بر اساس آخرین آمار منتشر شده ملاحضه می کنید. 30.4 درصد کل چای تولید شده در جهانف در کشور چین تولید می شود و پس از آن به ترتیب: هندوستان 24.4 درصد، کنیا 9.5 درصد، سریلانکا 7.9 درصد، ترکیه 5.3درصد، ویتنام 4.2 درصد، اندونزی 3.9 درصد از تولید چای در کل جهان را عرضه می کنند.

ژاپن، آرژانتین، ایران، بنگلادش، مالاوی و اوگاندا رتبه های بعدی این تقسیم بندی هستند. ایران کمتر از یک درصد در تولید چای جهان سهم دارد.

بزرگترین مصرف کننده چای در جهان، که خود در تولید چای نیز فعال است، کشور هندوستان به شمار می رود. گفتنیست بر اساس آخرین آمارها، ایران با تولید نیم تا یک درصد چای جهان، 4 تا 4 و نیم درصد مصرف چای جهان را به خود اختصاص داده است. (سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد(FAO) به آدرس:www.faostat.fao.org، 9 ژانویه 2010)

برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

گرفتن تکنولوژی از چنگ استعمار پیر و به باد رفتن میراث گذشتگان

امروز در سال 90، پای صحبت هر چای کاری بنشینید، حتی در زمان پدران خود نیز صنفشان را چنین ضعیف ندیده بودند. واردات بالای چای، نبود سامانه ای برای ارتقاء کیفیت و طعم چای داخلی و نتیجتا قدرت رقابت آن با مشابه خارجی و کم لطفی های دولت که در بیان زعمای صنف چایکاران نیز مشهود است همگی نشان میدهند، چایکاری ایرانی وضعیت زیاد مناسبی ندارد.

در چنین شرایطی که واردات فوق العاده از کشورهای جهان چشم چایکاران را خیره کرده، بد نیست از مردی یاد کنیم که برای آوردن صنعت چای به کشورمان، به قلب استعمار پیر زد تا بتواند چای را به میهنمان وارد کند و از آن دوره، شاید هزاران خانواده از کنار این واردات علم و صنعت(نه کالا) سود بردند.

محمد علی معروف به کاشف السلطنه چایکار، متولد ۱۲۴۴ خورشیدی در تربت حیدریه، که از دارالفنون و سپس از سوربن فرانسه فارغ التحصیل شده بود، با عنوان ژنرال کنسول ایران در سال ۱۲۷۶ خورشیدی، در سی سالگی مأمور خدمت در هند شد.

پس از مدتی اقامت در بمبئی، به محل تابستانی هیأت های نمایندگی سیاسی واقع در منطقه سیملا در دامنه هیمالیا رفت و همانجا درباره زراعت چای به مطالعه پرداخت. سپس به نواحی چای خیز هند سفر کرد و ضمن مشاهده کشت و صنعت چای، دوره تحصیلی آن را نیز به پایان برد و به اخذ گواهینامه نائل آمد.

در حالی او به این توفیقات دست می یافت که صنعت چای انحصاری بود و آموختن آن به مردم دیگر کشورهای شرقی مجاز نبود. از این رو، وی ناگزیر هویت خویش را پنهان می ساخت و به عنوان تاجر فرانسوی در موسسه انگلیسی ها به تحصیل می پرداخت. وی در مزرعه ای کشت چای را نیز تجربه کرد.

حاج محمدمیرزا قبل از مراجعت به ایران، مقداری تخم چای را به همراه چهار هزار گلدان چای، قهوه، تخم کنف، دارچین، فلفل، میخک، هل، انبه، گنه گنه، کافور، ریشه زردچوبه، زنجبیل و غیره تهیه کرد و در سال ۱۳۸۵ق با مشکلات بسیار آنها را به ایران آورد.

از دیگر خدمات او درایران، نامگذاری خیابان ها و کوچه های تهران، شماره گذاری منازل، روشنایی خیابان ها با چراغ برق، ترتیب رسانیدن آب آشامیدنی به خانه ها با گاری بشکه دار، اداره پلیس، سرویس درشکه اسبی کرایه برای استفاده عموم، برنامه رفتگری و نظافت معابر و… است. (حاجی میرزا کاشف السلطنه، ثریا کاظمی، نشریه سایه، ۱۳۷۲)

در حالی او به این توفیقات دست می یافت که صنعت چای انحصاری بود و آموختن آن به مردم دیگر کشورهای شرقی مجاز نبود. از این رو، وی ناگزیر هویت خویش را پنهان می ساخت و به عنوان تاجر فرانسوی در موسسه انگلیسی ها به تحصیل می پرداخت. وی در مزرعه ای کشت چای را نیز تجربه کرد.

حال ما در کشوری زندگی می کنیم که در آن، چای و صنعت چای یک و نیم قرن پیش، به این دشواری وارد شده، تا نام ایران را جزو معدود کشورهای تولید کننده چای در جهان قرار دهد و در مقابل، یکی از اصلی ترین واردکنندگان آن نیز هستیم.

اگرچه بسیاری کیفیت چای داخلی را با چای خارجی مقایسه و علت عدم استقبال از آن را همین تفتاوت میدانند، اما به نظر نمی رسد ارتقا کیفیت چای ایرانی، با بهره گیری از علوم و تکنولوژی نوین، کاری دشوار تر از آن باشد که کاشف السلطنه حدود یک و نیم قرن پیش انجام داد و صنعت چای را یک تنه به کشور ، با امکانات محدود آن زمان وارد کرد.

ما امروز به صندلی خود تکیه میدهیم و بی اندیشه سرنوشت صنعت چای کشورمان، چای خارجی را در بسته بندی فارسی می نوشیم. تا همین امروز هم ما یکی از 13 کشور تولید کننده چای در جهان هستیم. سهم ما هنوز هم از نیم تا یک درصد در تولید چای جهان است.

چای، نوشیدنی پر طرفداری که با توجه به محدودیت تولید آن در کشورهای جهان، می تواند محصولی فوق العاده پول ساز برای کشورمان باشد، کم نیستند کشورهایی که از همین راه صادرات گسترده ای دارند، حتی کشورهایی چون بریتانیا، که تولید چای ندارد، از راه فراوری و بسته بندی آن حتی تا عمق بازارهای ایران هم نفوذ کرده است. و ایران، یک و نیم قرن پیش این صنعت را وارد کرده و اکنون نه تنها صادراتیی ندارد، بلکه از یکی از 13 کشور اصلی که ظرفیت تولید چای در جهان را دارد، به پنجمین کشور وارد کننده چای تبدیل شده است.

امروز ما علی رغم ظرفیت تولید چای، به کشوری بدل شدیم که وارد کننده آن هستیم. تلاش برایی ارتقا کیفیت و رقابت با محصولات خارجی پر زحمت است، بسیاری در صنف پرسود چای، سودهای کلان دارند، عیبی هم ندارد، اصل اقتصاد بر سوداگریست، ما پول داریم و وارد می کنیم، ما نفت داریم… اما این نفت در دوران فرزندان تمام خواهد شد، نهایتا تجربه تولید است که به ارث میرسد.

————————–

این مطلب در روزنامه اعتماد، مورخ 31  خردادماه 1390، در صفحات یک و چهار منتشر شد.