Amirhadi Anvari

امروز در ایران بیش از یکهزار و 50 عنوان کتاب در زمینه خرافات و فال و طالع بینی و... وجود دارد. اگر تیراژ متوسط کتب مربوط به طالع بینی، فال گیری و جن و تسخیر ارواح را برای هر عنوان سه هزار نسخه بدانیم(که در پاره ای از موارد بسیار بیش از این رقم است و دو هزار نسخه از متوسط تیراژ کتاب در ایران بالاتر است) به بیانی ما سه میلیون و 150 هزار جلد کتاب در خصوص مسائلی از این دست در کشور داریم.

این روزها خبر نفوذ یک رمال شیطان پرست در محافل خبری اصولگرا به گوش می رسد. این رمال نیز، محصولی است از فضای خرافات زده جامعه ایرانی.

فضایی که متاسفانه در نگاهی کلان، حاصل فعالیت های خواسته یا ناخواسته ای است که لااقل 10 سال قدمت دارند؛ همین 5-6 سال قبل، انتشاراتی با لذت تمام، پیشگویی های نوستراداموس را منتشر می کردند و آن ها را تایید باور های مذهبی ایرانیان می دانستند.

کتاب های آموزش کف بینی، جن شناسی(توسط افرادی که تحصیلات مذهبی منتاسب نداشتند)، داستان های واقعی(!) از قدرت های ماورایی اجنه و… نوشته می شد و در تیراژ های چند هزارتایی با اب و تاب زیاد منتشر و به فروش می رسید؛ حالا در سال 90، رسانه های رسمی ما از نفوذ یک رمال در سطوح عالی خبر میدهند، تخم این رویداد شرم آور، امسال کاشته نشده، نطفه آن را باید در سال های قبل جستجو کرد، در بین تیراژ کتاب های مروج خرافات و…

نزدیک به 800 سال قبل در ایران نظامی گنجوی در شرف نامه چنین سروده است: « چو عاجز شود مرد چاره سگال/ز بیچارگی در گریزد به فال » حکایت مردمی است که به انواع و اقسام مشکلات معیشتی دچارند و حاضرند پول های گزافی را خرج خواندن از نیروهای فوق العاده و ماورایی کنند، نیروهایی که اگرچه تقریبا به محک تجربه دریافتند هیچ تاثیری در زندگی آنان ندارد، اما با این حال پول میدهند تا خیال خوشی را بخرند.

مشخص نیست از کجا، مردم ایران تا به این حد به دست یافتن به هر چیزی با یک تکه کاغذ و خطوط کج روی آن دل می بندند، گاه تا میلیون ها تومان خرج خزعبلات مدعیان دروغین میکنند و باز هم از این سوراخ گزیده می شوند.

آمار مشخصی از تعداد و سطوح و رتبه های دعا نویسان، رمالان، کف بین ها و دعانویسان و… که جملگی این روزها “مدعیان دورغین” خوانده می شوند وجود ندارد، اما نقدا می توان تعداد تولیدات فرهنگی مرتبط را به بررسی نشست.

بیش از سه میلیون جلد کتاب و بیش از هفت میلیون صفحه اینترنتی در زمینه جن و اجنه، طالع بینی و فال، بخت گشایی و طلسم، کف بینی و… این آمارها متعلق به کدام کشور می تواند باشد؟ این امارها مربوط به ایران است؛ ایران سال 1390.

اگر در همه جای دنیا تکنولوژی قاتل خرافات و باورهای غلط باشد، در ایران اتفاقا در سال های اخیر آن را تشدید هم کرده است. در اینجا نگاهی داریم به آمارهای مربوط به عناوین و تعداد تقریبی کتب منتشر شده در زمینه اجنه و فال و طالع بینی و …همچنین مشابه این تولیدات در فضای وب فارسی و تعداد جستجوی کاربران فارسی زبان برای رسیدن به این موضوعات.

جستجو در پی اجنه، طلسم و طالع

به نتیجه بررسی جستجوی موضوعاتی در زمینه طلسم، اجنه و طالع بینی و فال توجه کنید. مشاهده می شود که جستجو برای “فال” در نمودار شماره 1 از اواخر سال 2004 میلادی(زمستان 1382 تا زمستان سال 1383) ناگهان افزایش یافته است. در حقیقت پیش از آن جسستجو در حدی نبوده که در گوگل ثبت شود. در سال 2006(از زمستان 1384 تا زمستان 1385) ناگهان آمار جستجو برای فال افزایش میابد.

در سال 2007، کمی تثبیت می شود و حتی سیر نزولی هم به خود می گیرد، اما در سال 2008(دیماه 1386 تا دیماه 1387) بازهم افزایش میابد. اوج جستجو برای فال را در اواخر سال 2010(پاییز سال گذشته) مشاهده میکنید.

در نمودار شماره 2 نیز میتوانید تعداد جستجو برای “طلسم” را مشاهده کنید، چنانکه مشخص است این جستجو ها در حجمی که در آمارهای گوگل ثبت شود از سال 2010 أآغاز و تاکنون ادامه داشته است. سایر نمودارها را نیز میتوانید مشاهده کنید.

جستجو برای واژه "جن گیری" در گوگل

جستجوی برای واژه "طلسم" در گوگل

جتسجو برای واژه "فال" در گوگل

جستجو برای واژه "طالع بینی" در گوگل

اجنه در بازار نشر ایران

وجود اجنه و ارواح به صراحت در قرآن و شریعت اسلام تایید شده است و در این زمینه کارشناسان مذهبی و مراجع بحث های مفصلی را مطرح کرده اند. اگرچه این موضوع از حقایق شریعت اسلام است، اما در قران و این شریعت، مطالب و موضوعات پرشماری مطرح شده، چه در باب اخلاق و چه در خصوص مسائل اقتصادی، چگونه است که این حجم گسترده کتاب در مورد اجنه در اییران منتشر می شود و روزبروز هم تعداد آنها رو به فزونی گذاشته شده است؟ چنین عناوینی در بازار نشر ایران سال 1390 بیگانه نیستند«داستان های واقعی در مورد جن و شیاطین» چنین کتبی به وفور خریداری می شوند و بسیاری از آنها توسط کارشناسان نوشته نشده است.

انواع کتب آموزش دعا نویسی و جن گیری در حاشیه خهیابان انقلاب به شکل غیر قانونی به فروش می رسند.

از طرفی به گفته کارشناسان مذهبی، چنین مسائلی آنقدر ساده نیستند که در کتاب های 100 برگی جیبی به تمامی توضیح داده شوند و نقل داستان های خیالی و نشر آنها، ممکن است به خرافات منجر شود.

انتشار کتاب در این مقوله را نمی توان ارزش گذاری کرد، اما ایا به اندازه کافی به مفاتهیم اخلاقی نظیر«حرمت دروغ گفتن، تهمت زدن، ناسزا گفتن، ادعای دروغین کردن و…» پرداخته شده که حال به موضوع اجنه پرداخته شود؟

در 90 دقیقه رمال شوید

باز اجنه و ارواح مبنایی مذهبی و عقیدتی دارند، اما کتاب های آموزش فالگیری، در رشته ها و زمینه های تخصصی: «فال تاروت»، «فال ورق»، «فال قهوه»، «فال چوب» و… واقعا اسف بار هستند. در این کتاب ها به صورت مشخص مسائلی مطرح شدند که برای آنها هیچ مبنای علمی وجود ندارد.

با وجود حجم گسترده این قبیل کالاهای فرهنگی(!) بعید نیست که ایران دارای این همه کارشناس فال شده باشد. اگر از هر 100 نفر آموزش دیده این مکاتب رمالی، یک نفر هم به شغل رمالی مشغول شود، مشخص است که وضعیت جامعه چه خواهد شد.

دعا نویسی با شکل و شمایل بروز شده در جامعه تحصیل کرده و جوان ایران در حال تفوذ است.

این روزها، در کافه های سطح شهر، کم نیستند کف های دستی که باز شدند، یا فنجان های قهوه ای که نیمه روی نعبلکی گذاشته شدند.

شما مردان و زنانی را می بینید، دختران و پسران جوانی را به تماشا می نشینید که دچار انواع مشکلات مادی و معیشتی هستند و بخت گمشده خود را درون فنجان، روی عروسک های کارت تاروت، یا میان شاه و بیبی و سرباز ورق جستجو می کنند.

اینجا ایران سال 1390 است. اگر چنین فعالیت هایی زیر زمینی بودند، توجیهی وجود داشت، اما مجوز نشر کتب خودآموز چنین فعالیت هایی را «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی » صادر کرده است.

شما یکی از دوازده گروه هستید

طالع بینی های چینی، هندی، ایرانی، اختر شناسی و… از آنها که تمام انسان های دنیا را به 12 قسمت مشخص تقسیم میکنند هم در بازار نشر ایران خاطرخواه زیادی دارند.

موضوع آنقدر عمومی شده که سررسید های ویژه، هدایا و.. البته این برای شوخی کردن، خوش بودن یا بهانه ای برای گپ زدن اصلا بد نیست، اما وقتی خیلی ها اینده و زندگی شان را بر این اساس شکل میدهند، دیگر موضوع رنگ و بوی شوخی و بهانه ندارد.

در فضای اینترنت پر است از فال های روزانه، هفتگانه، دو هفتگانه و ماهانه بر اساس ماه تولد. برای سال های تولد هم طالع بینی های سالانه منتشر می شود.

در حال حاضر حدود 6 و نیم میلیون صفحه اینترنتی در مورد فال و طالع بینی به زبان فارسی در فضای مجازی وجود دارد. این رقم کمی نیست و میتوان گفت تقریبا به ازای هر 10 نفر ایرانی، یک صفحه در خصوص فال و طالع بینی وجود دارد.

در مورد اجنه، جن گیری و ارواح 367 هزار صفحه فارسی وجود دارد و برای بخت گشایی و طلسم و دعا 770 هزار مورد در مرور گر گوگل ثبت شده است.

جمع بندی

امروز در ایران بیش از یکهزار و 50 عنوان کتاب در زمینه خرافات و فال و طالع بینی و… وجود دارد. اگر تیراژ متوسط کتب مربوط به طالع بینی، فال گیری و جن و تسخیر ارواح را برای هر عنوان سه هزار نسخه بدانیم(که در پاره ای از موارد بسیار بیش از این رقم است و دو هزار نسخه از متوسط تیراژ کتاب در ایران بالاتر است) به بیانی ما سه میلیون و 150 هزار جلد کتاب در خصوص مسائلی از این دست در کشور داریم. عناوینی که به طور فزاینده ای تجدید چاپ می شوند.  این بعنی با توجه به جمعیت ایران در اخرین سسرشماری، به ازای هر 23 نفر ایرانی، یک نسخه کتاب در زمینه موضوعات ذکر شده وجود دارد.

اگر در همه جای دنیا تکنولوژی قاتل خرافات و باورهای غلط باشد، در ایران اتفاقا در سال های اخیر آن را تشدید هم کرده است.

ما در محیط مجازی نیز با تعداد 7 میلیون و 219 هزار صفحه در موضوعاتی نظیر: جن گیری، طلسم و دعا، فالگیری، طالع بینی، کف بینی و… مواجه هستیم. بازدید این صفحات بسیار بالا هستند، به طوری که ترافیک رنک سایت پرشین فال، از ایران در سایت الکسا رتبه 312 دارد.

مجموع این آمارها، ایجاد فضایی خرافاتی در جامعه ایرانی را زیاد دور از ذهن نمی سازد. رمالان روز به روز در کشورمان بیشتر ریشه می دوانند، دعا نویسان جای پزشک های متخصص و مشاوران را گرفته اند و اعتقاد به کسانی که مدعی کارشناسی در علوم غریبه هستند، روز به روز بیشتر می شود.

در چنین فضایی که تخم آن، نه در سال 1390، که سال های قبل کاشته شده است، شنیدن خبر نفوذ یک رمال به سطوح بالای تصمیم گیری زیاد دور از ذهن نیست. به نظر میرسد برخورد با چنین پدیده ای، که آرام آرام و چراغ خاموش در ذهن و باورهای ایرانی ریشه دوانیده است، لااقل به چندین سال زمان نیاز دارد.

شاید ده ها سال، برای بازگشتن به نقطه ای که قبلا در آن قرار داشتیم زمان لازم باشد. جامعه ای که می رفت تا از خرافات دور بماند.

—————–

این گزارش در روزنامه آرمان مورخ 18 اردیبهشت 1390 “با تغییرات” در شماره 1614 صفحه 7 منتشر شد.

ارزش مجموع مبادلات ایران و بحرین در دهه 80 برابر با 946 میلیون و 859 هزار و 232 دلار بوده است. از این میزان، 673 میلیون و 435 هزار و 916 دلار سهم بحرین و سود این کشور از محل صادرات به ایران بوده و در مقابل 273 میلیون و 423 هزار و 316 دلار نیز سهم ایران از این رابطه از محل صادرات به بحرین بوده است.

بحرین در حال اعلام کرده که قصد تحریم کالاهای ایرانی را دارد، که اصولا ارزش صادرات ایران به این کشور جدید التاسیس چیزی نیست که بتوان به آن به چشم یک اهرم نگاه کرد. ارزش مجموع مبادلات ایران و بحرین در دهه 80 برابر با 946 میلیون و 859 هزار و 232 دلار بوده است. از این میزان، 673 میلیون و 435 هزار و 916 دلار سهم بحرین و سود این کشور از محل صادرات به ایران بوده و در مقابل 273 میلیون و 423 هزار و 316 دلار نیز سهم ایران از این رابطه از محل صادرات به بحرین بوده است.
بحرین واردات کالا از ایران به کشورش را ممنوع کرده است، این در حالیست که ارزش کل صادرات ما به بحرین طی یک دهه کمتر از 6 درصد صادراتمان در سال 89 به چین است.

تراز تجاری ایران و بحرین در دهه 80

طی سال های 80 تا 84، به وضوح مشاهده می شود که همزمان با کاهش واردات از بحرین، صادراتمان به این کشور در حال رشد بوده است، تا اینکه در سال 84 واردات بار دیگر افزایش میابد و همزمان با آن صادرات نیز جهش بزرگی داشته است.

در سال 85، تب تند 84، به عرق می نشیند و صادرات به بحرین ناگهان کاهش چشم گیری نشان می دهد، همزمان با آن، واردات رشد قابل توجه خود که از سال 84 اغاز کرده بود را ادامه میدهد.

از 1380 تا 1384

در سال 80، مجموع صادرات ما به بحرین برابر با 15946028 دلار و مجموع وارداتمان از آن کشور برابر با  72258116 دلار است. تراز تجاری مان در این سال 82 به 18 درصد به نفع بحرین تعریف شده است. در این سال بحرین چهلمین مقصد صادرات ایران است و سی و پنجمین کشوری به شمار می رود که ایران از آن واردات داشته است.

در سال 1381 تراز تجاری 24 به 76 درصد تغییر می کند، بازهم به نفع بحرین است، اما سهم ایران بهبود 6 درصدی یافته است. ارزش کل مبادلات دو کشور در سال 81 برابر با 74058606 دلار بوده که از این میزان  56405734 دلار به واردات ایران از بحرین و  17652872  دلار به صادرات ایران به بحرین اختصاص داشته است. در سال 81 بحرین همچنان سی و پنجمین کشور مرجع واردات ایران و چهل و یکمین کشور مقصد صادرات ایران است.

در سال 1382 بحرین بازهم به جایگاه چهلمین کشور مقصد صادرات ایران میرسد و اما جایگاهش در بین کشورهای مبدا واردات ایران متزلزل شده و به چهل و دومین کشور سقوط می کند. تراز تجاریمان به 27 به 73 به نفع ایران تغییر می کند که خود درخورد توجه است. ارزش کل مبادلات دو کشور در سال 82 برابر با  70382304 دلار است که از این میزان 18908758دلار به صادرات ایران به بحرین و51473546  دلار به واردات ایران از بحرین اختصاص یافته است.

در سال 1383 تراز تجاری بازهم به نفع ایران حرکت می کند، در این سال عقربه ترازو 36 به 64 درصد به نفع بحرین تنظیم می شود و سهم ایران از مجموع مبادلات نزدیک به 10 درصد بهبود میابد. بحرین پنجاه و سومین مبدا واردات ایران در بین کشور های جهان است، اما جایگاهش در بین مقاصد صادرات ایران تغییری نکرده و همچنان رتبه چهلم خود را حفظ کرده است. ارزش صادرات ایران به بحرین در این سال برابر با  21978413 میلیون دلار بوده و در مقابل ارزش واردات ما از بحرین برابر با 38245659 دلار بوده است.

ارزش واردات و صادرات ایران و بحرین در سال های 1380 تا 1390(دلار)

از 1384 تا 1388

در سال 84 ناگهان واردات و صادرات هر دو جهش قابل توجهی میکنند. مجموع ارزش مبادلات کشورمان و بحرین به 167246988 دلار می رسد. از این مبادلات 118263876  دلار صادرات ایران به بحرین بوده و 48983112 دلار واردات ایران از بحرین را شامل می شود. بحرین به بیست و دومین مقصد صادرات ایران بدل شده و در مقابل پنجاه و یکمین کشور مبداء واردات ایران است.

در سال 1385، صادرات ایران به بحرین با همان شیبی که صعود کرده بود، سقوط می کند. ارزش کل مبادلاتمان در این سال برابر با  177327619 دلار بوده که از این رقم  51462129 دلار به صادرات ایران به بحرین و 125865490 دلار به واردات ایران از بحرین اختصاص دارد. تراز تجاریمان با بحرین 29 به 71 درصد به نفع بحرین است. این کشور سی و ششمین مبداء واردات ایران است و به سی و هشتمین مقصد صادرات ایران بدل شده است.

در سال 1386، بازهم شاهد کاهش کل مبادلات هستیم. وارداتمان از بحرین برابر 98521563 دلار و صادراتمان به ان کشور برابر39336500 دلار بوده است. در این میان سهم تراز تجاریمان در همان 29 به 71 درصد به نفع بحرین ثابت شده است. در این سال بحرین چهل و دومین مقصد صادرات ایران است و در مقابل چهل و یکمین مبدا واردات ایران در سال 86 بحرین است.

در سال 1387 تراز تجاریمان با بحرین 35 به 65 به نفع بحرین تنظیم شده است. ارزش کل صادراتمان به این کشور 55252654 دلار است که جایگاه چهل و سومین کشور مقصد صادرات ایران را برای بحرین به ارمغان آورده است. در مقابل با 102399373 دلار واردات از بحرین، این کشور به چهل و یکمین مبداء واردات ایران بدل شده است.

تراز تجاری ایران و بحرین به تفکیک سال از 1380 تا 1390(برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید)

1388 تاکنون
در سال 1388 واردات و صادرات هر دو کاهش داشتند. یک درصد سهم بحرین در تراز بهبود یافته تا آن را به 34 به 66 درصد به نفع بحرین برساند.  وارداتمان از بحرین 47784912 دلار میرسد تا این کشور در رتبه پنجاه و چهارمین مبداء واردات ایران قرار گیرد و در مقابل با 24889376 دلار صادرات از ایران به بحرین، این کشور در رتبه کشور پنجاه و هفتم در بین مقاصد صادرات ایران می ایستد.

در سال 1389، تراز تجاری دو کشور از فروردین تا اسفند بهبوبد قابل توجهی به نفع ایران میابد، در تراز تجاری 53 درصد سهم بحرین ثبت شده و از سوی دیگر 47 درصد سهم ایران است. بحرین شصت و یکمین مقصد صادرات ایران به شمار می رود و ارزش صادراتمان به آن کشور برابر 27996586 دلار است. در مقابل، ارزش وارداتمان از بحرین برابر 31498411 دلار است تا این کشور در رتبه شصتمین مبداء واردات ایران قرار بگیرد.

از ابتدای امسال، بحرین دومین کشوریست که ادعای تحریم های یکجانبه علیه ایران را مطرح کرده است. پیش از این در نیمه اول فروردین ماه، هندوستان که یکی از مقاصد اصلی صادرات ایران به شمار می رود اعلام کرده بود قصد دارد به طور یکجانبه واردات به ایران را تحریم کند. این در حالیست که واردات هندوستان به ایران حجم قابل توجهی را به خود اختصاص نداده است.

نمودار واردات و صادرات بین ایران و بحرین از 1380 تا 1390(برای دیدن نمودار در ابعادی واقعی روی آن کلیک کنید)

بحرین نیز معلوم نیست با چه منطقی واردات از ایران را تحریم کرده است، چراکه صادرات ما به بحرین اصولا در حجمی نیست که بتواند یک درصد را نیز به خود اختصاص دهد. در واقع حجم ناچیز صادرات ما به بحرین ارزش چندانی ندارد که این تحریم بتواند کشورمان را از این محل مقبون سازد. تنها در سال گذشته، ایران به کشورهایی مثل چین 4 و نیم میلیارد دلار، عراق با صادراتی برابر 4.4 میلیارد دلار و امارات 3.3 میلیارد دلار  صادرات داشته است و کل حجم صادراتمان به این کشور که در سال گذشته کاهش نیز داشته است در حد و اندازه ای نیست که بتواند به عنوان یک اهرم مورد استفاده حاکمان بحرین قرار بگیرد که این روزها با اعتراضات مردمی در کشور خود مواجه هستند.

——————————-

این مطلب در روزنامه جهان صنعت، شماره  1954  مورخ 18 اردیبهشت 1390، صفحه اول منتشر شد.