Amirhadi Anvari

دوم تيرماه، خبري مبني بر فروش مخفيانه دستگاه هاي شنود توسط نوكيا به ايران منتشر شد. پس از آن، گروه ها و جمعيت هاي مختلف ايراني كه بيشتر در اينترنت مستقر بودند نسبت به اين اقدام نوكيا موضع گيري كردند و خواستار روشن شدن ابعاد موضوع شدند. هرچند هيچ جمعيت يا گروه رسمي در كشور هنوز نسبت به اين اقدام نوكيا موضع گيري نكرده است اما به نظر مي رسد مصرف كنندگان به صورت خودجوش درباره محصولات نوكيا تصميم گرفته اند. نشان اين حرکت، گفته هاي فعالان بازار درمورد ريزش قيمت انواع گوشي هاي نوكيا و موج پس فرستادن و تعويض گوشي هاي نوكيا پس از انتشار اخبار شنود است. همچنين فروش گسترده گوشي هاي نوكيا به صورت دست دوم و خريد گوشي هايي با برند هاي ديگر نشانه هايي از واكنش مصرف كنندگان ايراني به اين اقدام نوكياست. فعالان بازار مي گويند: »ظرف سال هاي گذشته، نوکيا انتخاب اول خريداران بود اما اين روزها انتخاب اول خيلي از خريداران نوکيا نيست« امکان تهيه گزارش رسمي از تحولات اخير بازارگوشي تلفن همراه وجود ندارد اما گزارش هاي ميداني و اظهارنظر فروشندگان گوشي تلفن همراه از افت فروش نوکيا در بازارهاي تهران حکايت دارد. مردم معترض به روند شنودهاي تلفني وآنها که از انتشار خبر فروش نرم افزارهاي شنود توسط شرکت نوکيا نگران شده اند، ترجيح مي دهند از گوشي هاي ديگري استفاده کنند. اين روند درحالي شدت يافته است که شرکت مخابرات ايران – سهامي عام- نيزيک روز پيش ازبرگزاري دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري سيستم ارسال پيامک را به مدت سه هفته غيرفعال کرد ونارضايتي شديدي ميان مردم وسهامداران خود به وجود آورد. به طور قطع به همين دليل بود که مردم تهران به پيامک تبريک روز پدر و پاسداشت روز تولد امام علي(ع) به شيوه هاي ديگر رو آوردند. شرکت مخابرات هنوز آماري از افت فاحش ارسال پيامک در روز پدر منتشر نکرده اما گفته مي شود حداقل 90درصد افرادي که سال گذشته در روز پدر از پيامک استفاده کرده اند،امسال اين امکان را کنار گذاشته اند درهمين حال گزارش ها نشان مي دهد که مردم تهران درسطحي گسترده بازار نوکيا را کم رونق كرده اند. نوكيا در ايران پيش تر هم تحريم شده بود اما به دلايل ديگري. زماني که نام اين شرکت همچون شرکت هاي نستله، کوکاکولا، فانتا، بنتون وچند شرکت معروف ديگر در فهرست تحريم برخي گروه هاي دانشجويي قرار گرفت، اي بسا مردم سازي ديگر کوک کردند.

نوكيا در ايران
يك دهه بعد از ظهور تلفن همراه در جهان در سال 1367 وزارت پست و تلگراف سابق اقدام به طراحي تلفن سيار كرد و با يك تجديد نظر در اين طرح در سال 1372 تجهيزات آن خريداري شد و در مرداد ماه 1373 فاز اول اين طرح به ظرفيت صد هزار شماره ايجاد شد. طي سال ‏هاي 1373 تا اوايل 1374 تعداد متقاضيان تلفن همراه بيشتراز 1500 نفر نبود چراكه اين سيستم به هيچ عنوان براي مردم شناخته شده نبود به طوري كه در شهريور 74 هنگامي كه آگهي نام نويسي در روزنامه ‏هاي كثير الانتشار كشور منتشر شد، حدود 8 تا 9 هزار نفر ثبت نام كردند به عبارت ديگر استقبال چنداني از اين سيستم پايه و ضروري در جامعه به عمل نيامد و حتي در محافل با واكنش ‏هاي منفي روبه رو شد و تلفن همراه سيستمي زائد و تجملاتي عنوان شد.
در حال حاضر چند اپراتور در كشور در حال فعاليت هستند كه شامل همراه اول، ايرانسل، اسپادان (مخصوص مردم استان اصفهان)، كيش همراه (مخصوص مردم جزيره كيش) مي ‏شوند.
در سال هاي اوليه همزمان با واگذاري سيم كارت، بالاجبار گوشي مربوطه نيز (كه البته تنوع بسياركمي نيز داشت) به مشترك تحويل داده مي شد. وجود تنها يك اپراتور دولتي در بازار تلفن همراه و خدمات بسيار محدود در زمينه استفاده از تلفن همراه باعث شده بود كه توجه چنداني به نوع گوشي مورد استفاده نشود. به تدريج با افزايش اپراتور به 2 شركت و باز شدن جاپاي بخش خصوصي (آن هم از نوع نسبتا خارجي آن) در اين بازار تعداد كاربران به نحو بسيار گسترده اي افزايش يافت و بازار ارتباطات موبايلي ايران روند رو به توسعه اي داشته است. اما از همان ابتدا، نام نوكيا با تلفن همراه در ايران پيوند خورده بود چراكه اولين گوشي ها در ايران نوكيا بود و همچنان، نوكيا بيشترين سهم را در گوشي هاي بازار ايران دارد. نوکيا، يکي از بزرگ ترين توليد کنندگان تلفن همراه در جهان است که در سال 1865 ميلادي در جنوب غربي فنلاند کار خود را با توليد کاغذ آغاز کرد و در سال هاي بعد با توليد لاستيک و کفش، قطعات صنعتي، کت هاي باراني و کابل هاي مخابراتي ادامه داد. تا در سال 1982 و با صنعتي شدن اين شرکت و قرار گرفتن آن در خط توليد ارتباطات راه دور telecommunications موفق شد، اولين تلفن همراه خود را با وزني حدود 8/9 کيلوگرم با قابليت استفاده در اتومبيل طراحي و روانه بازار کند تا نام نوكيا را در اين صنعت جهاني کند. در حال حاضر نيز نوكيا با بيش از 26 سال سابقه در توليد تلفن همراه عنوان پر فروش ترين برند را در جهان به خود اختصاص داده و طبق آخرين آمار به دست آمده در تاريخ 20 مه 2008، اين شرکت حدود 50 درصد از سهم شاخص جهان، 55 درصد از سهم شاخص آسيا و 38 درصد از سهم شاخص ايران را در اختيار داشته و صدر نشين جدول پرفروش ترين برند تلفن همراه جهان در سال 2007 و چهار ماهه نخست سال 2008 شناخته شده است.

ابزار شنود موبايل به ايران فروختيم
از اواخر خردادماه همزمان با ناآرامي ها و موج دستگيري ها در كشور در اينترنت نيز موجي از فيلترينگ سايت هاي خبري، وبلاگ ها، جوامع مجازي و… نيز آغاز شد و اطلاع رساني بيشتر از طريق ايميل ها صورت مي گرفت. در اين ايام بود كه خبري مبني بر شنود غيرقانوني مكالمات و دسترسي به اطلاعات ايميل ها، يل باكس ها در جوامع مجازي و مطالب تايپ شده در مسنجر منتشر شد. متعاقبا روز اول تيرماه، رسانه ها خبر غير منتظره اي را منتشر كردند. شرکت مخابراتي نوکيا-زيمنس (NSN) فروش تجهيزات شنود مکالمات تلفن همراه به دولت ايران را تاييد کرد، سخنگوي اين شرکت گفت: »بخشIntelligent Solutions که تا ماه مارس سال جاري بخشي از شرکت نوکيا- زيمنس بود، نسخه محدود شده محصولي با نام Monitoring Centre را در نيمه دوم سال 2008 به ايران فروخته است.« بن روم توضيح داد: »امکانات محصول مذکور به کاربران آن اجازه مي دهد روي ايميل، تماس هاي تلفني، پيام هاي متني، پيام هاي ارسال شده توسط ابزارهايي مانند ياهو مسنجر و شبکه هاي اجتماعي مانند فيس بوک »شنود قانوني« داشته باشند.« همين اظهارنظر كافي بود تا در كنار خبر افشاي توليد كننده فناوري ايجاد پارازيت در امواج شبكه هاي ماهواره اي، نسبت به توليد كننده اينگونه فناوري ها كه آنها را به صورت مخفيانه به ايران فزروخته بودند واكنش نشان داده شود. هنوز مردم ايران كه اكثرشان مكالمات خود را با گوشي هاي نوكيا انجام مي دادند در بهت بودند و اين خبر را كاملاباور نكرده بودند. بعد از اينكه سخنگوي شرکت فنلاندي – آلماني »نوکيا زيمنس« فروش تجهيزات پيشرفته شنود تلفن را به ايران در سال 2008 تاييد کرد، چارلز شامر سناتور دموکرات مجلس سناي آمريکا به همراه سناتور جمهوريخواه ليندسي گراهام در پي ارائه طرحي براي تصويب در سنا برآمدند که به موجب آن شرکت هايي که به دولت ايران ابزار پيشرفته شنود مکالمات تلفني و کنترل فضاي وب را فروخته اند در آمريکا مورد تحريم قرار بگيرند.اين دو مدعي شدند دليل ارائه اين طرح خود را متوقف کردن گردش آزاد جريان اطلاع رساني از سوي دولت ايران در پي اعتراضات مردمي به نتايج اعلام شده پس از انتخابات رياست جمهوري مي دانند. روزنامه آمريکايي وال استريت ژورنال در آخرين هفته خردادماه با چاپ گزارشي نوشته بود که دولت ايران تجهيزات پيشرفته اي براي شنود مکالمات تلفني و کنترل ارتباطات اينترنتي شهروندان خود از شرکت سازنده تجهيزات ارتباطي فنلاندي – آلماني »نوکيا زيمنس« خريداري کرده است. اين دو نفر با اشاره به اين گزارش خواستار قطع ارتباط تمامي شرکت هاي بزرگ غربي با دولت ايران شده و افزوده اند: در حالي که شرکت هاي بزرگ آمريکايي قوانين تحريم ايران را رعايت مي کنند اما شرکت هاي ديگر کشورهاي غربي از جمله اروپا با فروش تجهيزات و انتقال تکنولوژي هاي حساس به ايران به دولت اين کشور اجازه مي دهند که گردش آزاد اطلاعات را محدود کند. در طرح دو سناتور مزبور، دولت آمريکا موظف شده است که با تهيه ليستي شرکت هايي را که در ماه ها و سال هاي گذشته تجهيزات پيشرفته محدود کننده آزادي گردش اطلاعات را به دولت ايران فروخته اند، مشخص سازد. پس از اين مرحله و در صورت تاييد اطلاعات اين ليست اين شرکت ها از انعقاد قرارداد با دولت آمريکا محروم مي شوند و شرکت هايي هم که در حال حاضر با دولت آمريکا قرارداد همکاري دارند پس از انقضاي مدت قانوني آن، از تمديد قرارداد خود با دولت آمريکا محروم خواهند شد. شرکت زيمنس هم اکنون بيش از 2 هزار قرارداد همکاري با دولت آمريکا دارد که تنها 300 مورد آن با وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) است. اين شرکت تنها در سال 2009 قراردادهايي را به ارزش 250 ميليون دلار با دولت آمريکا منعقد ساخته است، در حالي که شرکت ادغام شده فنلاندي – آلماني نوکيا زيمنس تنها 6 قرارداد به ارزش 5 ميليون دلار با دولت آمريکا منعقد کرده است.

نوكياهاي ايراني
چه كساني نوكيا را به ايران آوردند. نوكيا تنها توليد كننده گوشي است كه در ايران دفتر دارد. نه تنها گوشي، بلكه ساير تجهيزات مخابراتي نوكيا كه بيشتر در زيرساخت ها مورد استفاده است در ايران مورد استفاده قرار مي گيرند. يكي از نام هايي كه با نوكيا در ايران پيوند خورده است، »ايراتل« است. در روزهاي اخير، همزمان با جدي شدن بحث گوشي هاي ساخت نوكيا، گمانه زني ها برسر اينكه ارتباط نوكيا با ايران از چه طريقي است نيز قوت گرفته است. از طرف ديگر، استفاده از شنودهاي پيشرفته و امكانات امنيتي جديد در داخل شركت ايراتل، دستاويزي براي كساني شده است كه واردكننده اين دستگاه ها چه كسي است؟ از طرفي بعد از اينكه تعرفه هاي واردات گوشي هاي تلفن همراه تغيير كرد، طي سال هاي گذشته، ايراتل به جاي واردات گوشي هاي تلفن همراه و خدمات تعميرات آن، بيشتر به سمت نصب آنتن ها و تجهيزات مخابراتي رفته است. اين شركت از اولين شركت هايي بود كه اقدام به واردات گوشي تلفن همراه و خدمات پس از فروش در ايران كرد اما علاوه بر اين، نام مدير شركت بعضا در مباحث سياسي ديده مي شود.

الف.الف، شهرام جزايري وحسين شريعتمداري
نام مدير ايراني نوكيا، بيشتر به خاطر اشاره هاي معروف مديرمسوول روزنامه كيهان به عنوان چهره اي سياسي مطرح شد. در هفته اول اسفندماه سال 85، در جريان فرار شهرام جزايري، حسين شريعتمداري در يادداشتي به بررسي احتمال دست داشتن برخي از افراد در فرار شهرام جزايري مي پردازد كه به دلايلي از سوي برخي از افراد حمايت مي شدند. در اين يادداشت نامي از اين افراد برده نمي شود و تنها به اشارتي از محل ها و مكان ها اكتفا مي شود. در همين سال (يعني سال 85)، پ-ف، خواهر زاده مدير ايراني نوكيا به روزنامه كيهان مي رود و يك سال بعد كتاب »شواليه هاي ناتوي فرهنگي« را توسط انتشارات كيهان منتشر مي كند. ماجراي جزايري و حاميان او مسكوت مي ماند تا فروردين همين امسال. در 22 فروردين سال 88حسين شريعتمداري در شماره 19332 در ستون »يادداشت روز« سرمقاله اي به امضاي خود تحت عنوان »آنجا چه خبر است؟« نگاشت که تامل برانگيز بود و به موارد مورد ابهام در پرونده جزايري اشاره داشت. نامبرده در اين يادداشت كدهايي داد، كه نمي توان به سادگي از آنها گذشت. در بندهفتم اين يادداشت آمده است: کاش برخي از مسوولان محترم دستگاه قضايي به جاي آنکه گذران اوقات فراغت خود – که متاسفانه خيلي هم زياد هست! – به نقاط خوش آب و هواي کشور رفته و در خانه هاي اشرافي کلان سرمايه داران جا خوش کنند، بخشي از وقت خود – بخوانيد وقت متعلق به ملت- را نيز صرف رسيدگي به امور قضايي بر زمين مانده مردم و بررسي هويت برخي از مديران اين دستگاه مي کردند ـ البته به عنوان وظيفه خويش نه منت به مردم. مثلاچرا تعطيلات نوروزي را در باغ رويايي! و چند ده هکتاري آقاي »الف« – در منطقه خوش آب و هواي شمال سپري کرده و در ويلاهاي آنچناني و اشرافي اين کلان سرمايه دار لم داده اند؟ که خداي نخواسته مجبور باشند بهاي اين »لم دادن« ها را از کيسه ملت هزينه کنند؟! با توجه به اينكه اين مدير در يكي از شهرهاي شمالي كشور، املاك زيادي دارد، برخي از منابع معتقد بودند احتمالامنظور شريعتمداري از »الف.الف« همان مدير شركت ايراتل است.آيا اين گمانه درست است؟

استعفاي مدير نوكيا به دلايل شخصي
۲۶ فروردين ماه امسال (سال 88) مديرعامل نوكيا در ايران استعفا داد. ب-خ در گفت وگو با ايتنا، دليل اين امر را صرفا مسائل شخصي دانست كه موجب تصميم او براي خروج از نوكيا شده است. وي همچنين ارتباط اين موضوع را با مسائل ديگر يا شايعات احتمالي رد كرد.مديرعامل مستعفي بيش از چهار سال در جايگاه مدير عامل نوكيا در ايران كه مهم ترين عنوان اين شركت در ايران تلقي مي شود، فعاليت مي كرد.دوران فعاليت او مجموعا دوراني آرام و در عين حال براي نوكيا نسبتا پررونق بود.به گزارش ايتنا در مراسمي كه از سوي دفتر نوكيا در ايران برگزار شد، ضمن توديع مديرعامل سابق، عليرضا شفيع پور به عنوان مدير عامل جديد، جايگزين نامبرده شد.

نوكيا حامي صهيونيست يا نوكيا فروشنده مخفي
در سال هاي گذشته، همزمان با عمليات مختلف اسرائيل عليه فلسطين و لبنان، گروه هاي مذهبي و سياسي در ايران اقدام به انتشار ليستي از شركت هاي حامي صهيونيست كردند. در بين شركت ها و موسساتي مثل كوكاكولا، فانتا، سي ان ان، كيت كت، نستله و…نام نوكيا نيز به چشم مي خورد و اتفاقا از بين اين برند ها، برندهايي كه بيشتر مورد توجه تحريم كنندگان مذهبي قرار گرفته بود، كوكاكولا، نستله و نوكيا بودند. در همان زمان ها بود كه بسياري از متدينين، به جاي گوشي هاي نوكيا از گوشي هايي مثل سوني اريكسون استفاده مي كردند و حالابعد از گذشت سال ها، يكبار ديگر نام نوكيا به خاطر فروش مخفيانه ابزار شنود بر سر زبان ها جاري شده است با توجه به اظهارات فعالان بازار، اين مساله تا حدود زيادي بر فروش اين محصول در بازار تاثيرگذار بوده است.

انواع وسايل ضد شورش، دفاع شخصي و باتوم هاي چيني در بازار داخل وجود دارند
شرکت هاي چيني از »کلاهخود« مراسم تعزيه گرفته تا »حلقه هاي فلزي« زنجير را توليد و عرضه مي کنند
انواع زنجير بچه گانه چيني(جهت استفاده در عزاداري هاي محرم) بين 500 تا 1000 تومان و نوع بزرگ آن نيز بين 2500 تا 4000 تومان عرضه مي شود
مهر هاي هوشمند يا رکعت شمار – دسته اي از مهر ها که با سازوکار خاص خود مناسب براي افراد سالمند و »کثيرالشک« هستند که علاوه بر مهر بودن، موجب از بين رفتن شک در نماز هم مي شوند – که محصول يک دهه اخير بوده و عمدتا چيني هستند
مدتي است که عرضه سجاده هاي چيني که سفري بوده و بسيارمورد توجه شرکت هاي تبليغاتي قرار گرفته اندکي بازار جانماز و سجاده هاي ايراني را تحت تاثير قرار داده است

اين روزها همه از کشتار مسلمانان در چين مي گويند اما چيني ها از مدت ها پيش بازار کالاهاي ملي و مذهبي ايران، پرجمعيت ترين کشور شيعه را تصاحب کرده اند. جنس چيني حتي به زير پيشاني ما شيعيان هم خزيده وما هرگز نفهميده ايم جانماز و مهري که با آن نماز مي خوانيم ساخت همان کشوري است که اين روزها مسلمانان را لت وپار مي کند. تاپيش ازاين،کفش و کيف و لباسمان چيني بود، حالاجانماز و تسبيح و مهر مکانيزه چيني هم داريم. اين چشم بادامي هاي پر تلاش اين روزها از مهر ونماز ما هم گذشته اند وحالادست گذاشته اند روي کالاهاي سنتي ما.کار به جايي رسيده که سير و رب گوجه فرنگي و نمک چيني هم سر سفره ما آمده اما تاسف بارتر اين است که مديران ما پرچم هاي ايران ساخت چين روي ميز خود مي گذارند و لباس شخصي ها – که هرگز هويت آنها بر کسي فاش نشده- با باتوم ها وشوکر هاي ساخت چين به »خس وخاشاک« حمله مي کنند. چيني ها ما را محاصره کرده اند و نه تنها در صنعت نفت ما که در بازار کوچک شاه عبدالعظيم و جانماز دوزهاي مشهد و قم هم حضور دارند وبراي ما زنجير عزاداري و کلاهخود تعزيه مي سازند که جز ايران در هيچ جاي ديگر دنيا کاربرد ندارد.کالاهاي چيني، همه جا هستند، از تسبيح، مهر، قليان، تنباکوي ميوه اي، پليور و دوچرخه گرفته تا لباس زير و وسايل پيشگيري از بارداري، همه چيز در ايران چيني »هم« دارد، حتي »پرچم ايران« چيني هم داريم! هرچقدر کالاهاي اروپايي و آمريکايي در ايران ناياب و گرانقيمت هستند، در عوض جنس چيني همه رقم، ارزان. سري به بازارهاي کفش بزنيد، اگر کفش ملي، بلا، توليدکنندگان کوچک کفش ورشکست شده اند يا در آستانه ورشکستگي هستند، در عوض هر روز يک برند که حتي آرم آن کپي استپ از کشور دوست و برادر »چين« در ايران، کيش، قشم، تهران، بالاي شهر، پايين شهر و… هرجاکه پول باشد افتتاح مي شود. خيلي از کشورهاي توسعه يافته ورود کالاهاي بي کيفيت چيني، تازه از نوع درجه يک آن را ممنوع کردند، اين در حالي است که اجناس درجه دو و سه که چين نمي تواند به کشورهاي توسعه يافته و بعضا درحال توسعه صادر کند را گمرک ايران با آغوش باز پذيراست. کاش لااقل جنس چيني خوب بود، بدبختي آنجاست که اجناس درجه دو و سه که چين نمي تواند به اروپا و آمريکا صادر کند، از بازار ايران سر در مي آورد. و مسوولان هم سکوت معناداري کردند. موضوع تا آنجا ادامه پيدا مي کند که با بخشنامه برخي اجناس بنجل چيني از گمرک رد مي شود و در اين بين آنچه به جايي نمي رسد فرياد حقوق مصرف کننده است که جنس را به نام ايتاليا مي خرد در حالي که چيني است.

شعارهاي جديد
اين روزها گوش ما به شعار عادت کرده اما روزي که شنيديم در نماز جمعه عليه دو کشور سابقا کمونيستي شعار داده شده،تعجب کرديم.روزي که اکبرهاشمي رفسنجاني در نماز جمعه تهران حاضر شد تا به غيبت طولاني اش پايان دهد،بعضي نمازگزاران تهراني عليه دو کشور روسيه وچين شعار دادند.درحاشيه نماز جمعه آن روز،مردم بحثي قديمي را پيش کشيدند که قبل ازآن، هم دراينترنت دنبال شده بود وهم از سوي توليدکنندگان ايراني بارها شنيده بوديم. آن روز مردم که تعدادشان کم نبود،براي نخستين بار به صورت گسترده،از تحريم کالاهاي چيني سخن گفتند.بحثي که پيش ازاين بارها توسط تشکل هاي اقتصادي وفعالان بخش خصوصي مطرح شده بود.به اين ترتيب به نظر مي رسد مردم براي نخستين بار کنار تشکل هاي اقتصادي وتوليدي قرار گرفته اند تا کالاهاي بي کيفيت کشوري که دولتش سرکوبگري مي کند را تحريم کنند.اين درحالي است که سايه کالاها وسياست والگوي چيني،بدجوري بر زندگي ما سايه افکنده است.

پرچم ايران: Made In China
هنوز 6 ماه نگذشته؛ بهمن ماه سال 87، در راهپيمايي پرشکوه ايرانيان در 22 بهمن، براي اولين بار بعد از پيروزي انقلاب پرچم هاي کوچک ايران در حجم بسيار گسترده اي بين راهپيمايان توزيع شد. همه جاي دنيا معمول است، پرچم هاي کوچکي که در فستيوال ها و راهپيمايي ها به دست بچه ها و بزرگترها مي دهند تا نشان دهنده حس ميهن دوستي ايشان باشد. در پرچم سه رنگ ايران هم نشانه هاي ميهن دوستي هست، هم نشاني از اسلام. اما نکته آنکه در پايه پرچم، نام سازنده آن »چين« قيد شده بود: »made in china«. چين را اين روزها خوب مي شناسيم. کشوري که حاکمانش مسلمانان را مي کشند و مراجع ايران هم نسبت به بي تفاوتي مقامات چين اين روزها مدام هشدار مي دهند. مباحث ايدئولوژيک سر جاي خود، کشوري که مقامات ايران پرچم ايران را براي استفاده در راهپيمايي سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي از آن وارد مي کنند، کمر توليدکنندگان داخلي را هم شکسته و حالانشان سه رنگ ميهن دوستي ما از چين وارد مي شود. به نظر نمي رسد ساخت اين پرچم هاي کوچک نياز به تکنولوژي خارق العاده اي داشته باشد که توليدکنندگان داخلي از آن بي نصيب مانده باشند و بالاجبار بايد از چين وارد شود.

باتوم و شوک الکتريکي: Made In China
البته مشخص نيست که در ايران مدل توسعه متعادل، نامتعادل، صنايع جايگزين، صنايع مادر يا… کدام مدل مورد استفاده است اما کشورهاي جهان سوم در هر حال که رو به توسعه باشند، تلاش مي کنند تا لااقل بخشي از نيازهاي ساده خود را که به تکنولوژي هاي انحصاري نياز ندارد، خودشان توليد کنند. در اين مسير براي پاگرفتن اين حرکت، دولت تا حدي با وضع پاره اي قوانين مثل تعرفه هاي واردات يا ممنوع کردن واردات برخي کالاها به توليد کنندگان داخلي مهلت مي دهد تا سرپا بايستند. باتوم ها عموما يا پلاستيکي يا فولادي هستند. برخي از آنها ساختار کمي پيچيده اي دارد براي مصارف خاص. در ايران گاهي از باتوم هاي چوبي هم استفاده مي شود. با اين شرايط جاي سوال است که آيا ايران که در زمينه نانوتکنولوژي به دستاوردهايي جهاني رسيده، ايا واقعا نياز دارد از چين وسايل ضد شورش و دفاع شخصي وارد کند؟! وسايل چيني مثل شوکرها، اسپري هاي اشک آور و… قابل قبول هستند اما باتوم و دستبند ديگر وسيله هاي پيچيده اي نيستند. با اين حال شايد برايتان جالب باشد که بدانيد انواع وسايل ضد شورش، دفاع شخصي و باتوم هاي چيني در بازار داخل وجود دارند. با اين توضيح که طي چند سال اخير شرکت هاي خصوصي معدودي به صورت تخصصي اجازه پيدا کردند تا وسايل نظامي و دفاعي را به کشور وارد کنند. اين وسايل توسط شرکت هايي خاص به کشور وارد و تنها به نهادها و مراکز خاصي با طي مراحل لازم فروخته مي شوند. شوکر هاي چيني حدودا 400 الي 500هزارتومان و باتوم ها هم در پيشرفته ترين انواع(فنري) 15 هزار تومان قيمت دارند.

وسايل تعزيه: Made In China
از سازهايي مثل تبل که در دسته هاي عزاداري بگذريم، آنها اکثرا چيني هستند اما ورود چيني ها به کالاهاي ريز و سنتي عزاداري جالب است. شرکت هاي چيني از »کلاهخود« مراسم تعزيه گرفته تا »حلقه هاي فلزي« زنجير را توليد و عرضه مي کنند که قيمت هاي مناسب و کيفيت هاي مشابه با انواع توليد داخل آنها سبب شده تا ميزان استقبال مردم از اين کالاها بيشتر شود.چيني ها توليدات خود را حداقل 20 درصد ارزان تر از توليدات ايراني عرضه مي کنند، مثلاانواع زنجير بچه گانه چيني(جهت استفاده در عزاداري هاي محرم) بين 500 تا 1000 تومان و نوع بزرگ آن نيز بين 2500 تا 4000 تومان عرضه مي شود، در صورتي که نوع ايراني اين کالاها بين 20 تا 50 درصد گران تر هستند.»فانوس هاي چيني« براي استفاده در چلچراغ هاي دسته هاي عزاداري امام حسين(ع) هم مشابه چيني دارد. اين فانوس هاي الکترونيکي به دليل قيمت مناسب در ايام محرم و صفر بسيار مورد توجه هيات هاي عزاداري قرار مي گيرند. حتي هيکلي (کمربند حمل چلچراغ) که تا چند سال قبل از همدان وارد بازارهاي مصرف مي شد طي يکي دو سال گذشته با چرم هاي مصنوعي چيني در دسته هاي عزاداري استفاده مي شود.

مهرهاي رکعت شمار: Made In China
در شهرهاي مقدس به خصوص مشهد و قم، همچنين در کنار اکثر امامزاده ها، فروشگاه هاي خاصي به فروش کالاهاي خاص مذهبي نظير مهر، تسبيح، جانماز و… اختصاص دارند. انواع مهر که از اصلي ترين کالاهاي اين بازارها به شمار مي روند يا از خاک مشهد مقدس ساخته مي شوند که طبيعتا توليد داخل بوده يا از خاک سرزمين مقدس کربلاهستند که به گفته فروشندگان، در کشور عراق توليد و به کشور وارد مي شوند. حدودا از يک دهه اخير »مهر کربلا« در بازار هاي حاشيه اماکن مقدس به صورت گسترده وارد شد. پيش از آن نيز اين مهر ها که از تربت مقدس سرزمين کربلاساخته مي شدند، در بازار ايران که از اصلي ترين مصرف کنندگان اين کالابه شمار مي رود، وجود داشت اما با تغييرات و برداشته شدن برخي محدوديت ها در مرز هاي کشور، ورود اين دست کالاها به کشور با سهولت بيشتري انجام شد. هم اکنون مهر هاي هوشمند يا رکعت شمار – دسته اي از مهر ها که با سازوکار خاص خود، مناسب براي افراد سالمند و »کثيرالشک« هستند که علاوه بر مهر بودن، موجب از بين رفتن شک در نماز هم مي شوند – که محصول يک دهه اخير بوده و عمدتا چيني هستند در تمام بازارها وجود دارند.

سجاده و تسبيح: Made In China
بازهم چيني ها. جانماز و سجاده عمدتا ً در ايران و به خصوص در دو شهر قم و مشهد توليد مي شوند. در اين شهرها کارگاه هاي متعددي به توليد جانماز و سجاده اختصاص دارد اما مدتي است که عرضه سجاده هاي چيني که سفري بوده و بسيارمورد توجه شرکت هاي تبليغاتي قرار گرفته است اندکي بازار جانماز و سجاده هاي ايراني را تحت تاثير قرار داده است. جانماز و سجاده در انواع مختلف و از جنس پارچه هاي مختلف و دوخت هاي متفاوت در اين بازارها وجود دارند. به طور کلي قيمت انواع جانماز و سجاده، براساس نوع پارچه و اندازه و دوخت سجاده و جانماز به طور متوسط از يک هزار تا 10 هزار تومان متغير است. تسبيح ها نيز در چهار دسته سنگي، گلي، چوبي و پلاستيکي وجود دارند که در بازار تمامي اين تسبيح ها، نمونه هاي ايراني،چيني و ترکي به چشم مي خورد که طبيعتا قيمت نوع چيني ارزان تر و به تبع آن پرفروش تر است.

ماست، پنير، خامه: Made In China (يا چيني ها رقيب گاوهاي ايران)
اي كاش فقط اجناسي از اين دست بود. انگار در ايران »گاو« هم نداريم! واردات بي رويه و بي دروپيكر شير خشك كه با آن ماست و لبنيات درست مي كردند فروردين ماه همين امسال صداي دامپروران داخلي را درآورد. ماجرا از اين قرار بود كه دامداران به دليل افزايش قيمت نهاده هاي مورد نياز خود، قيمت شير توليدي شان افزايش يافت. دولت هم به واردات شير خشك در حجم انبوه از كشورهايي مثل چين و نيوزيلند روي آورد. دامداراني كه در آستانه ورشكستگي قرار داشتند مي گفتند: كارخانه داران (توليدكننده مواد لبني) با مخلوط كردن هر كيلو شيرخشك با 10 كيلو آب آن را به قيمت 250 تومان تهيه مي كنند و نيازي به خريد شير تازه از دامداران احساس نمي كنند. مصرف كننده بخت برگشته ايراني، هر شب سر ميز شام قاشق هاي ماستي كه شبيه بستني كش مي آيد را در دهان مي گذارد، شك مي كند كه مزه ماست فرق كرده، روي پاكت را نگاه مي كند نوشته: »تهيه شده با شير تازه گاو« و خبر ندارد، گاو مزبور چشمانش بادامي بوده و شيرش خشك!
واردات با چه توجيهي؟
بديهي است که در بازارهاي ديجيتال و ساير تکنولوژي هاي همتراز يا صادرات فرش که در غفلت مسوولان و سياستگذاران ديگر به دست چيني ها افتاده، چيني ها حضور دارند. اما در اين گزارش تعمدا به ذکر مواردي پرداخته شده که در آنها از تکنولوژي خاصي استفاده نشده و تماما در داخل ايران ظرفيت توليد آنها وجود دارد. نکته جالب آنکه چين از يک طرف مسلمانان را در کشور خودش سرکوب و از طرف ديگر بازار کشورهاي اسلامي نظير ايران را به دست گرفته است. اين در حالي است که شايد در بخش هاي خاصي واردات برخي کالاها براي جمهوري اسلامي ايران ضروري و واردات آنها از چين به صرفه باشد. اما به نظر نمي رسد پرچم پلاستيکي و پارچه اي ايران، باتوم، تسبيح و… کالاهاي پيچيده اي باشند که کشورما ناگزير از واردات آنها باشد.
* در اين گزارش از آرشيو سايت خبري آينده و روزنامه سرمايه استفاده شده است.

————————–

این مطلب در روزنامه اعتماد ملي > شماره 973 30/4/88 > صفحه 22 (اقتصادچيني)

هفته گذشته سرپرست کميته امداد گفته بود: جهيزيه دادن کميته امداد به دختران دم بخت برخي از کشورها نه تنها هزينه نيست بلکه سرمايه گذاري براي کشور به حساب مي آيد زيرا با هدف انتقال فرهنگ و الگوي جمهوري اسلامي به اين کشورها انجام شده و ديپلماسي رسمي از آن سود مي برد. اين اظهار نظر به سرعت مورد توجه مردم قرار گرفت. شايد چون مردمي که در عوارضي و خيابان ها پول به صندوق هاي صدقات مي ريزند تازه فهميدند ممکن است پولي که به صندوق مي ريزند تا بلاگردان خود و خانواده شان باشد، ممکن است صرف خريد کامپيوتر براي دختران کومور يا صرف خريد جهيزيه براي دختران آذربايجان شود. جالب آنکه طي چهار سال اخير همزمان با روي کار آمدن دولت نهم، سرپرست کميته امداد نيز که بعد از انقلاب (24 سال) با حکم امام و بعد رهبري ابقا شده بود، تغيير کرد و با آمدن سرپرست جديد در برخي موارد آمار کمک ها گاه تا 100 درصد افزايش داشته است. از طرف ديگر، کمک هاي کميته امداد در حالي به کشورهاي ديگر در جريان است که بعضا رفتارهاي غيرعادي از سوي برخي از اين کشورها مي شود. يکي از آنها آتش زدن روغن هاي اهدايي کميته امداد به آذربايجان بود که در سکوت خبري کسي به آن توجه نکرد. کميته امداد ايران به برخي کشورها کمک مي کند که اصولادر زمره کشورهاي عقب مانده و جهان سوم هستند. براي مثال تهيه جهيزيه براي دختران کومور. تمام کشور کومور 700 هزارنفر جمعيت دارد و حتي در کومور يک هواپيما براي سفر رئيس جمهورش سامبي که از شاگردان آيت الله مصباح نيز هست، وجود نداشت و ايران براي آمدن سامبي به ايران برايش هواپيما فرستاد.

کميته امداد لبنان
کشوري که سيد حسين نصرالله اهل آنجاست 10452 كيلومتر مربع مساحت دارد اما جمعيت آن مثل مساحتش تقريبا نصف تهران است! ممکن است ندانيد، ولي همه مردم آن را مسلمانان تشکيل نمي دهند، قوميت هاي لبنان هم متفاوت است، برخي از آنها در ايران هم هستند. عرب ها ۶۰درصد، آسوريان و سرياني ها ۳۶درصد و ارمني ها ۴درصد، کردها و يهوديان يك درصد از جمعيت لبنان را تشکيل مي دهند. در لبنان از اواخر سال 66 كميته‎هاي امداد امام خميني لبنان تاسيس و رسما شروع به كار كردند.تعداد واحدهاي كميته امداد لبنان در پايان سال85 (بعد از حدود دو دهه فعاليت) 20 واحد بود. تعداد 460 شهر و روستاي لبنان تحت حمايت كميته‎هاي امداد قرار دارند. تمامي شاخه‎هاي اصلي به صورت شورايي مركب از 3 يا 5 نفر اداره مي‎شوند و واحد مركزي نيز كه به صورت شوراي 5 نفره اداره مي‎شود، مسووليت هماهنگي و نظارت بر كار تمامي شاخه‎ها را به عهده دارد. مجموع كمك هاي پرداختي به مددجويان كميته‎هاي امداد لبنان در سال 85 بيش از 1/23 ميليارد ليره لبنان معادل 928/5364/1 دلار (3/141 ميليارد ريال ) بوده است . كل خانوارهاي تحت حمايت كميته‎هاي امداد لبنان در پايان سال 85 هفت هزار و 486 خانوار باجمعيت 16هزار و 45 نفر بودند. تعداد تحت حمايت هاي سال 85 در مقايسه با سال قبل، يعني سال 84 (5212 خانوار با جمعيت 13172 نفر) از نظر تعداد خانوار 6/43 درصد و از نظر جمعيت 8/21 درصد افزايش داشته است.

کميته امداد سوريه
سوريه كشوري است با مساحت 185هزار كيلومتر و جمعيت حدود 5/18 ميليون نفر.تعداد كل خانواده هاي تحت حمايت کميته امداد سوريه در پايان سال 85، 2126 خانوار با جمعيت 9289 نفر بوده. در سال 85 جمع کمک هاي کميته امداد سوريه 47.862.111 ليره سوريه ، معادل 8/8 ميليارد ريال يا معادل 957.242 دلار بود.
کمک ماهانه 90 هزارتوماني ايران به صد هزار کارگر فلسطيني
بعداز حمله اسرائيل به فلسطين، در روز قدس و دعوت كميته امداد با استقرار پايگاه در مكان هاي خاصي نسبت به جمع‎آوري كمك هاي مردمي جهت اهدا به مسلمانان مظلوم فلسطين اقدام كرد. ارزش ريالي كمك هاي جمع آوري شده براي مسلمانان مظلوم فلسطين افزون بر 1/4 ميليارد ريال بود. البته اين کمک ها تنها گوشه اي از کمک هاي ايران به مردم فلسطين است. پيش از عيد، نخست وزير فلسطين از کمک 250 ميليون دلاري ايران به تشکيلات خودگردان و فلسطينيان خبر داد. به گزارش آفتاب، اسماعيل هنيه سخنانش در شماره روز پنجشنبه روزنامه لبناني السفير منتشر شده، گفت: »نتيجه ديدارم از ايران حمايت مالي از فلسطين به ارزش 250 ميليون دلار (برابر 225 ميليارد تومان) و ارائه چند طرح براي حمايت مالي و اقتصادي مستقيم از دولت و ملت فلسطين بود.«هنيه همچنين گفت: »از جمله اين کمک ها براي مثال اختصاص 120 ميليون دلار(برابر 108 ميليارد تومان) براي حمايت مالي از دولت فلسطين در سال 2007 و نيز اختصاص 45 ميليون دلار براي پرداخت حقوق کارمندان سه وزارتخانه از وزارتخانه هاي تشکيلات خودگردان فلسطين و پرداخت مطالبات خانواده هاي فلسطيني براي 6 ماه است.«هنيه که با اين روزنامه لبناني گفت و گو مي کرد، افزود: »ايران پذيرفته به 100 هزار کارگر فلسطيني در ماه 100 دلار بپردازد و براي 6 ماه به اين کار ادامه دهد که جمع آن 60 ميليون دلار مي شود.« به گفته او »ايران همچنين پذيرفته به هر کدام از سه هزار ماهيگيري که از چند ماه پيش از رفتن به دريا محروم شده اند، در ماه 100 دلار بپردازد و تا 6 ماه به اين کار ادامه دهد که جمع کل آن 8/1 ميليون دلار مي شود.« نخست وزير فلسطين در پايان گفت: »ايران مرکز فرهنگي فلسطين و کتابخانه هايي ملي با ارزش 15 ميليون دلار خواهد ساخت و دو هزار خانه ويران شده را به ارزش کل 20 ميليون دلار ترميم خواهد کرد.«

کميته امداد افغانستان
افغانستان كشوري با مساحت 652 هزار كيلومتر مربع كه نزديك به 5/28 ميليون نفر جمعيت دارد. با استمرار جنگ داخلي در اين كشور، امداد رساني کميته امداد به افغانستان از تابستان سال 77 متوقف شد اما با آغاز دوران بعد از طالبان مجددا فعاليت كميته امداد در دي ماه سال 80 در شهر كابل و در سال 81 در شهرهاي هرات و نيمروز (زرنج) آغاز شد.در پايان سال 86 تعداد 5252 خانوار با جمعيت 21777 نفر تحت حمايت كميته هاي امداد اين كشور قرار داشته اند. به علاوه در اين سال 745 خانوار شامل 3498 نفر ديگر نيز به صورت موردي طي يك يا دو مرحله از خدمات كميته امداد بهره مند شده اند.

کميته امداد آذربايجان
جمهوري آذربايجان با مساحت 86600 كيلومتر مربع حدود 8 ميليون نفر(تقريبا اندازه تهران) جمعيت دارد. كميته امداد در اين كشور تعداد 464 شهر و روستا را تحت پوشش قرار داده است. در پايان سال 86 تعداد 9593 خانوار با جمعيتي معادل 27875 نفر به صورت دائمي تحت حمايت كميته هاي امداد جمهوري آذربايجان قرار داشته اند. به علاوه در اين سال كميته امداد تعداد 5148 خانوار با جمعيت 15272 نفر ديگر را به صورت موردي تحت حمايت و مساعدت خود قرار داد. مجموع كمك هاي پرداختي به مددجويان و هزينه هاي اداري وعملياتي كميته هاي امداد جمهوري آذربايجان در سال 86 ‎مبلغ 1/86 ميليون منات جديد(معادل 2211694 دلار، معادل 5/20 ميليارد ريال) بوده‎است.

کميته امداد تاجيكستان
تاجيکستان کشوري با مساحت 143 هزار كيلومتر مربع و حدود 7 ميليون نفر جمعيت است. کميته امداد در سال 73 در شهر دوشنبه افتتاح شد. در پايان سال 86 تعداد 7154 خانوار با جمعيت 27967 نفر تحت حمايت كميته هاي امداد اين كشور قرار داشته اند كه اكثريت آنها از خانوادهاي بي‎سرپرست و مهاجرين مسلمان بودند. ضمن اينكه تعدادي از خانواده هاي روس تبار هم از حمايت هاي اين نهاد برخوردارند. مجموع كمك هاي پرداختي به مددجويان و هزينه عملياتي كميته امداد تاجيكستان در سال 86 بيش از 4.615.451 ساماني معادل (12.3 ميليارد ريال يا 1.341.701 دلار) بوده است.

کميته امداد كومور
به نظرتان کومور کجاست. شايد نام آن را تابه حال نشنيده باشيد، اما حتما عکس رقص هاي عجيب و غريب افرادي که خود را شبيه مردم بدوي آفريقا آرايش کرده بودند جلوي رئيس جمهور کشورمان ديديد. رقصي در حاشيه ديدار احمدي نژاد از کومور و چند کشور آفريقايي که اواخر سال گذشته ايرنا آن را با آب و تاب زياد و طي چند خبر منتشر کرد. کومور يک کشور است، که تاريخ اعلام موجوديتش به نيم قرن نمي رسد. کشوري با کمتر از يک ميليون نفر جمعيت، يعني چيزي حدود 790 هزار نفر و مساحتي حدود 2 هزار کيلومتر مربع. براي اينکه ابعاد کومور دستتان بيايد آن را با تهران مقايسه کنيد. تهران 19 هزار کيلومتر مربع وسعت دارد و بيش از 7 ميليون نفر جمعيت (برخي آمارها جمعيت تهران را تا 12 ميليون هم منتشر کردند) همين کشور کوچک هم در جنوب شرقي آفريقا از چشم مسوولان ما مخفي نمانده و آنها به دعوت مقامات عالي رتبه كشورهاي آفريقايي و با هماهنگي نمايندگي هاي سياسي و فرهنگي كشورمان در كشورهاي تانزانيا، كومور، سيرالئون و ماداگاسكار ارتباطات و مراودات و اقدامات اجرايي خاصي را انجام دادند.(همان کشورهايي که چند وقت پيش محمود احمدي نژاد سفري به آنها داشت) از آن جمله مي توان به تاسيس دفتر کميته امداد در کومور اشاره کرد. اين دفتر در کومور فعاليت هايي نظير ساير کشورها انجام داده است. مثل راه اندازي مركز آموزش فني و حرفه اي در چهار رشته: كامپيوتر، برق ساختمان، برق صنعتي، خياطي و تجاري کميته امداد از زمان تاسيسش در کومور بيش از 500 خانوار محروم و داراي يتيم در كشور كومور را تحت حمايت قرار داده است. البته تعداد افراد تحت حمايت منتشر نشده است، اما اگر خانوار ها را 5 نفري در نظر بگيريم يعني کميته امداد در کومور 2500 نفر از مجموع 790 هزار نفر جمعيت کومور را تحت حمايت قرار داده است. البته کوموري ها هم قدر کمک هاي ايران را مي دانند. به گزارش برنا اواخر سال گذشته احمد عبدالله محمد سامبي رئيس جمهور کومور طي سخناني در سالن اجتماعات دفتر کميته امداد امام خميني(ره) در کومور از زحمات جمهوري اسلامي ايران به ويژه کميته امداد امام خميني(ره) در اين کشور قدرداني کرد. به گزارش اين خبرگزاري سامبي طي اين سخنراني ضمن بيان صحبت هاي رئيس جمهور ايران در زمينه فراهم کردن امکانات مناسب توسط ايران در کشور کومور، حضور کميته امداد در کومور را براي اين کشور بسيار خوشايند دانست.

سامبي شاگرد مصباح
احمد عبدالله محمد سامبي (زاده ۵ ژوئن ۱۹۵۸) معروف به آيت الله سياستمدار و روحاني مسلمان سني (البته در بخش بعدي مي خوانيد که در خاطره اي از احمدي نژاد، او سامبي را شيعه مي داند!) اهل مجمع الجزاير قمر است. او در سال ۲۰۰۶ رئيس جمهور اين کشور شد. به قدرت رسيدن او حاصل نخستين انتقال مسالمت آميز قدرت در تاريخ سراسر کودتاي کومور بود. او همچنين نخستين رئيس کشور کومور است که از انجوان مي آيد، جزيره اي که در سال ۲۰۰۱ درخواست خود براي جدا شدن از اتحاد جزاير کومور را کنار گذاشت. سامبي مانند اکثر اهالي ديگر قمر مسلمان سني است و لقب آيت الله را به خاطر اقامت و تحصيلش در شهر قم بر او نهاده اند. او در قم در مورد نظريه سياسي اسلامي مطالعه مي کرد و گفته مي شود شاگرد محمدتقي مصباح يزدي بوده است. پس از آن تحصيلاتش را در سودان و عربستان سعودي پي گرفت.

B>هواپيماي اختصاصي ايران براي آيت الله
يکي از نقدهاي جدي احمدي نژاد نسبت به دولت اصلاحات، استفاده دولتمردان اصلاحات از هواپيماي تشريفاتي بود. اما در دولت احمدي نژاد هرچند خود او از هواپيماي اختصاصي پيشين استفاده نمي کرد، اما براي سامبي از ايران هواپيما فرستاده شد تا به ايران بيايد! يک سايت حامي دولت نهم خبر از آن داد که براي سفر رئيس جمهور کومور به ايران، احمدي نژاد دستور داده است که يک هواپيماي فالکون از ايران به کومور برود تا او را با خود به ايران بياورد. اين رسانه حامي احمدي نژاد که در چند ماه گذشته به انتشار برخي خاطرات از زبان دوستان و اطرافيان رئيس دولت نهم روي آورده است، نوشت: »رئيس جمهور کومور، مسلمان و شيعه است. در ايران درس خوانده و شاگرد آقاي مصباح يزدي بوده. مي خواست بيايد ايران؛ اما چون هواپيماي مناسبي براي آمدن به ايران در اختيار نداشت، دکتر دستور داد يک هواپيماي فالکون بفرستند تا او را بياورد.«

آتش زدن محموله روغن در آذربايجان
در سال 87 مثل سال هاي گذشته، دفتر خارج از کشور کميته امداد امام خميني(ره) (آذربايجان) محموله هايي را در قالب کمک هاي کالايي که همه ساله براي شهر ها و روستاهاي اين جمهوري مثل: باكو، لنكران، گويچاي و گنجه و…. ارسال مي کرد، فرستاد.اما گويا يکي از محموله هاي روغن نباتي که مانند سال هاي قبل به اين جمهوري فرستاده شده بود توسط مقامات جمهوري آذربايجان در شهر لنکران به آتش کشيده شده است.

***

در بررسي جداول، نکته قابل توجه تقارن سه اتفاق مهم است. در تيرماه سال 84 دولت نهم روي کار آمد، يک سال بعد و در اسفندماه سال 85 براي اولين بار بعد از انقلاب اسلامي سرپرست کميته امداد امام خميني(ره) نيز تغيير کرد وحاج آقا حسين انواري بعد از حاج آقاي نيري که از ابتداي تاسيس کميته امداد (حدود 24 سال) در سمت سرپرستي به خدمت مشغول بود به سمت سرپرست اين کميته منصوب شد. بررسي ميزان کمک ها از سال 84 به بعد نشان مي دهد طي سال هاي85 و 86 و سرپرستي حاج آقاي انواري، که ميزان کمک ها در آنها منتشر شده است، کمک ها نسبت به سال هاي گذشته هر يک به طرز قابل تاملي افزايش يافته اند. اين افزايش ها در برخي از کشور هايي که مددجويان آن تحت نظر کميته امداد بودند، حدود 100 درصد و بيش از آن بودند که نمي توان نسبت به آنها بي تفاوت بود.

افزايش فقير در ايران، افزايش کمک هاي خارجي ايران
اين كمك ها در حالي انجام شده گزارش رسمي از وضعيت رفاه اجتماعي در ايران حاكي از آن است که نسبت هزينه هاي دهک بالابه پايين در ايران از 25/13 در سال 83 به46/14 در سال 85 رسده است. هر چند آمار رسمي جديدي در اين باره منتشر نشده است اما با توجه به افزايش نرخ رشد تورم در دو سال اخير قاعدتا بايد اين نسبت بيشتر شده باشد که نشانه افزايش شکاف طبقاتي است.
از سوي ديگر ضريب جيني از 398/0 درصد به 410/0 درصد در سال 85 رسيده است که نشان مي دهد توزيع درآمد نيز در ايران وضعيت مناسبي ندارد. در اين سال ها در ايران نسبت دهک بالابه دهک پايين از نظر درآمدي 17 برابر است، اين در حالي است که اين رقم در کشوري مثل پاکستان 6 برابر و در کشوري مثل اندونزي 7 برابر است. نسبت 17 برابري به اين معناست که اگر براي مثال ثروتمندترين افراد جامعه (دهک بالايي) 17 تومان در اختيار داشته باشد، فقير ترين افراد جامعه (دهک پايين) يک تومان در اختيار دارند. اين به معناي سهم كم افراد فقير از درآمدهاي موجود در جامعه است. در چنين شرايطي کمک هاي کميته امداد به کشورهاي خارجي بعضا 100 برابر شده است.

حضور چهره هاي جديد در شورا
امام خميني در تاريخ 14/12/57 فرمان تشكيل کميته امداد را صادر کرد. در اين حکم اين ماموريت به »مهدي كروبي«، »حبيب الله عسگراولادي« و مرحوم شفيق واگذار شد. دو نفر ديگر يعني سيد رضا نيري و ابوالفضل حاجي حيدري نيز به دعوت اعضاي هيات موسس به اين شورا پيوستند. به اين ترتيب تعداد اعضاي شورا به 5 نفر افزايش و براين اساس شيوه اداره اين نهاد به صورت شورايي تعيين شد. مدتي بعد شيخ مهدي کروبي از کميته بيرون آمد و شفيق نيز از دنيا رفت. با اين حساب از سه نفري که با حکم امام مامور تشکيل کميته شده بودند تنها عسگراولادي باقي ماند. در حال حاضر شوراي مرکزي كميته امداد امام خميني مسووليت کلي کارها و امور را به عهده داشته و اعضاي فعلي آن عبارتند از آقايان: حبيب الله عسگراولادي، حسين انواري، سيدرضا نيري، ابوالفضل حاجي حيدري و حميد رضا ترقي.همچنان که مشخص است »حسين انواري« و »حميدرضا ترقي« دو عضو شورا هستند که بعدها به عضويت درآمدند. ترکيب شورا تقريبا از نظر سياسي همگي از اعضاي موتلفه نيز به حساب مي آيند. در اين بين انتخاب حسين انواري به عنوان سرپرست جديد با توجه به اينکه وي سابقه چنداني ـ نسبت به ساير اعضا ـ در اداره کميته نداشته است، قابل توجه است.

حميدرضا ترقي(معاون فرهنگي)
حميدرضا ترقي نيشابوري الاصل كه روزگاري در موتلفه مشهد فعاليت مي كرد و از همين شهر به عنوان نماينده راهي مجلس پنجم شد بعدها به عضويت شوراي مركزي حزب موتلفه درآمد و ارتباط نزديكش با رسانه ها از وي چهره سخنگوي موتلفه ساخت. ترقي 54 ساله سپس دفتر سياسي حزب موتلفه را مديريت كرد و سردبيري هفته نامه »شما« ارگان مطبوعاتي اين حزب هم به وي سپرده شد. حميدرضا ترقي، معاون امور فرهنگي کميته نيز ظاهرا خط فکري نزديکي به احمدي نژاد دارد. چراکه از چهار شاکي معروف روزنامه سلام که توقيف آن به فاجعه 18 تير انجاميد، حميدرضا ترقي در کنار احمدي نژاد و دانشجو (استاندار فعلي تهران) قرار گرفته بود.

حسين انواري (سرپرست فعلي)
پدر انواري از زندانيان دوران پهلوي بود در سال 1356 براي تكميل تحصيلات خود به آمريكا رفت و دوره دكترا در رشته روانشناسي باليني را آغاز کرد. همزمان با تحصيل در يک سالي که تا پيروزي انقلاب باقي مانده بود در انجمن هاي اسلامي شرکت داشت و به نوشته سايت کميته امداد فعاليت هاي مبارزاتي نيز داشته است. پس از انقلاب، انواري تحصيل را رها کرد و به ايران بازگشت.سوابق اجرايي آن شامل: عضويت در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، فرمانداري كاشان، عضويت در هيات بازسازي و كميته بررسي صلاحيت كاركنان نخست وزيري، نماينده هيات عالي نظارت در بازسازي نيروي انساني و مسوول هماهنگي هيات هاي رسيدگي به تخلفات اداري و مسوول هسته گزينش نيروي انساني در وزارت كشور، معاون اداري و مالي وزارت كشور، رئيس هيات مديره شركت كاغذ حساس (نام حساس با نام اسدالله عسگراولادي برادر حبيب الله عسگر اولادي پيوند خورده. اين بنياد عملابه بنياد مستضعفان وابسته است.) انواري همچنين همكاري موثري را با سازمان حج و زيارت، شوراي نگهبان و هيات مركزي نظارت بر انتخابات كشورداشته است.

سيدرضا نيري(سرپرست سابق)
نيري از مبارزان پيش از انقلاب است. او درکوچه غريبان نزديک بازار تهران زندگي مي کرده است. در اين محله مسجدي وجود داشت به نام امين الدوله در اين مسجد آيت الله حاج شيخ محمدحسين زاهد نماز اقامه مي کرد. آغاز فعاليت سياسي نيري در اين دوران و متاثر از آيت الله زاهد و آيت الله حق شناس بود. با تشکيل گروه مبارز هيات هاي موتلفه اسلامي نيري، همراه با افرادي مثل مهدي عراقي، حبيب الله عسگر اولادي، مرحوم حبيب الله شفيق به عنوان يکي از اعضاي فعال و موثر آن وارد فعاليت هاي سياسي و مبارزاتي شد.
برخي از فعاليت هاي عمده او در اين دوره عبارتند از:حمايت مادي از اعتصابيون صنعت نفت و ساير اعتصابيون به همراهي جمعي از مبارزين و خيرين. ايفاي نقش در برپايي نماز عيد سعيد فطر در قيطريه به امامت آيت الله مفتح. با ورود امام در 12 بهمن سال 1357 نيري که عضو کميته استقبال از امام خميني بود، مسووليت پشتيباني و پذيرايي از ميهمانان امام و مستقبلين را به عهده گرفت، سپس چندي بعد با پيروزي انقلاب در 22بهمن سال 1357 مسووليت نگهداري از سران رژيم پهلوي که دستگير شده و در مدرسه رفاه براي محاكمه نگهداري مي شدند، همچنين پشتيباني از برخي از مراکز دولتي نظير كميته ها و بيمارستانها به عهده او گذاشته شد، نيري با استفاده از كمك ها و هداياي مردمي و ساير منابع، اين مسووليت را انجام مي داد.نيري در شب اول ورود امام مسووليت پذيرايي از امام و آماده کردن محل و لوازم استراحت امام را به عهده داشت.وي سپس مسووليت جمع آوري هداياي مردمي و مصرف آن در امور ضروري مرتبط با شرايط اوايل انقلاب را به عهده گرفت و پس از صدور فرمان امام خميني مبني بر تاسيس كميته امداد در 14 اسفند سال 1357 همكاري خود را با اين نهاد آغاز کرد. و مدتي بعد از سوي امام به عضويت در شوراي مركزي كميته امداد درآمد.

ابوالفضل حاج حيدري(عضو شورا)
ابوالفضل حاج حيدري ديگر عضو اين شورا که در کنار عسگر اولادي و نيري از قدماي شورا به حساب مي آيد. او هم مثل شفيق و عسگراولادي (دو عضو هيات موسس کميته امداد) از جمله چهره هايي است كه در جريان ترور حسنعلي منصور، به وسيله فداييان اسلام دستگير و به حبس ابد محكوم شده بود. او پس از 13 سال از اين حكم به همراه چهره هايي چون شهيد مهدي عراقي و حبيب الله عسگر اولادي از زندان آزاد شد.

حبيب الله شفيق(عضو مرحوم شورا و از اعضاي هيات موسس)
وي از مبارزان پيش از انقلاب براثر بيماري سرطان كبد در بهمن ماه 84 درگذشت. وي با حكم امام از موسسان و اعضاي شوراي مركزي كميته امداد امام خميني و با حكم رهبر انقلاب عضو هيات امناي بنياد مستضعفان و جانبازان بود.
حبيب الله شفيق در سال 1310 شمسي در تهران متولد شد، پس از پايان تحصيلات ابتدايي، به فراگيري علوم اسلامي پرداخت. از سال 1325 در كنار تحصيل علوم ديني به كاسبي در بازار مشغول شد.
شفيق پس از درگذشت آيت الله بروجردي به همراه جمعي از دوستان هيات هاي موتلفه اسلامي را بنا گذارد و در شوراي مركزي آن عضويت يافت. آخرين دفعه اي كه روانه زندان شد، پس از ماجراي ترور حسنعلي منصور، نخست وزير وقت رژيم بود. او پس از تحمل دوسال حبس، در سال 1346 آزاد شد.
از جمله كارهاي مهم شفيق، تاسيس و توسعه مدرسه رفاه بود. در كميته استقبال از امام با حكم آيت الله مرتضي مطهري مسووليت امور مالي را بر عهده داشت. پس از تاسيس كميته امداد امام خميني، با حكم امام به عضويت شوراي مركزي آن منصوب شد.

—————————–

این مطلب در روزنامه اعتماد ملي > شماره 974 31/4/88 > صفحه 21 (بورس و بازار)